Βλέπεις, αν το πρόβλημα είναι οι ίδιοι οι δημοσιογράφοι, είν’ ένα πρόβλημα που λύνεται. Όμως το πρόβλημα είναι αλλού, είναι μεγάλο, είναι βαθύ και χτίζει την αίσθηση αναξιοπιστίας στα ελληνικά μέσα ενημέρωσης. Σε μια φράση: Η τέταρτη εξουσία έχει χάσει πλήρως την εξουσία της.
Δεν γνωρίζω προσωπικά το Χρήστο Αβραμίδη. Έχουμε κάτσει σ’ ένα κοινό τραπέζι, μια φορά, κι είναι ζήτημα ν’ ανταλλάξαμε δυο-τρεις κουβέντες. Ως εκ τούτου, δεν ξέρω αν τον συμπαθώ ή όχι, δεν ξέρω αν είναι καλός τύπος, σπουδαίος συνάδελφος ή τρομερό παιδί. Ξέρω ότι (μαζί μ’ ελάχιστους ακόμα) κάνει τη ζόρικη δουλειά, αυτή που άλλοι δημοσιογράφοι δεν θέλουν ή δεν μπορούν να κάνουν. Φέρνει τακτικά σε δύσκολη θέση τον κυβερνητικό εκπρόσωπο. Όμως και τακτικά να μην το ‘κανε, δεν θα ‘χε σημασία…
Ο Χρήστος Αβραμίδης δέχτηκε μια προσωπική επίθεση. Λάθος. Θα ήταν απαράδεκτο να δεχτεί μια προσωπική επίθεση, όμως εδώ δεν τη δέχτηκε ως Χρήστος. Τη δέχτηκε ως δημοσιογράφος που κάνει δύσκολες ερωτήσεις. Τη δέχτηκε ως δημοσιογράφος που επαναλαμβάνει τις ερωτήσεις μέχρι να πάρει απάντηση. Τη δέχτηκε ως δημοσιογράφος που αρνείται να πει «ευχαριστώ πολύ» και να σιωπήσει απέναντι στην ξύλινη μη απάντηση. Οπότε όχι, δεν ήταν μια επίθεση στον Αβραμίδη. Ήταν μια επίθεση στον τρόπο που κάνει τη δουλειά του. Και μια προειδοποίηση για όποιον άλλο θέλει να την κάνει μ’ αυτό τον (σωστό) τρόπο.
Δεν ανακαλύπτω κάναν τροχό, έτσι δεν είναι; Ούτε χρειάζονται τρομερές αναλυτικές ικανότητες για να γίνει αντιληπτό πως, η απειλή νομικών κυρώσεων (για ένα «κατά φαντασίαν» αδίκημα) προς ένα δημοσιογράφο, είναι απειλή προς κάθε δημοσιογράφο. Εγώ, ο υπουργός, ο έχων ασυλία (παρόλο που, θεατρικά, το αρνούμαι), ο έχων κι όλη την οικονομική και πολιτική υποστήριξη, απειλώ με θολά δικαστικά μπλεξίματα εσένα, το δικηγόρο του καθημερινού ρεπορτάζ, του βασικού μισθού και της επιβίωσης. Γιατί; Γιατί τόλμησες να παίξεις με τους κανόνες που διδάσκουν στις σχολές, κι όχι με τους κανόνες που εγώ ορίζω. Κανόνες αλάνας: αυτός που έχει την ακριβή μπάλα μπορεί να κλωτσάει όσο θέλει, χωρίς να τιμωρείται. Αλλιώς δεν έχει μπάλα. Αλλιώς «ο μπαμπάς μου θα σάς δείξει!». Σαν το Ζοφρουά του Μικρού Νικόλα. Γιατί, εδώ που τα λέμε, τι ήταν το χθεσινό επεισόδιο; Η οργισμένη αντίδραση ενός κακομαθημένου κυβερνητικού Ζοφρουά που δεν του κάνουν το χατίρι!
Το ερώτημα ωστόσο δεν είναι τι κάνει ο Ζοφρουά, τι έκανε ο Μαρινάκης, τι κάνει ο κάθε στριμωγμένος φορέας εξουσίας. Είναι τι κάνουν τα υπόλοιπα πιτσιρίκια, οι υπόλοιποι δημοσιογράφοι, ο υπόλοιπος κόσμος – κομματικός και μη. Προφανώς, ερντογανικού τύπου συμπεριφορές προς δημοσιογράφους έχουμε ξαναδεί απ’ αυτή την κυβέρνηση («Have you been to Samos?»). Ωστόσο δεν είχαμε ξαναδεί ευθεία απειλή, κι εκεί αναρωτιέμαι, τι απάντηση έδωσε χθες ο υπόλοιπος δημοσιογραφικός κόσμος της αίθουσας; Λούφαξε; Ενοχλήθηκε; Πάντως δεν αντέδρασε.
Προφανώς βέβαια, το ζήτημα εδώ δεν είναι οι δημοσιογράφοι. Δεν αμφιβάλλω πως, σε απειλές προς την ίδια την ακεραιότητα του λειτουργήματος, στέκονται όλοι ενάντια (ακόμα κι αν δεν την… αγκαλιάζουν σε καθημερινή βάση). Το ζήτημα είναι, πόσο άνετα ένιωθαν ν’ αντιδράσουν; Πόσο ασφαλείς; Πόσο καλυμμένοι απ’ το μέσο που εκπροσωπούν; Βλέπεις, αν το πρόβλημα είναι οι ίδιοι οι δημοσιογράφοι, είν’ ένα πρόβλημα που λύνεται. Όμως το πρόβλημα είναι αλλού, είναι μεγάλο, είναι βαθύ και χτίζει την αίσθηση αναξιοπιστίας στα ελληνικά μέσα ενημέρωσης. Σε μια φράση: Η τέταρτη εξουσία έχει χάσει πλήρως την εξουσία της.
Ας θεωρήσουμε ότι υπάρχει ακόμα μια σχετική πολυφωνία στην ενημέρωση – προσωπικά το αμφισβητώ. Ή έστω, ας κατηγορήσουμε για την απουσία πολυφωνίας, την έλλειψη ισχυρού αντίβαρου στην αντιπολίτευση. Σε κάθε περίπτωση, αυτό που οπωσδήποτε δεν αμφισβητείται είναι πως η δημοσιογραφία δεν ελέγχει, δεν πιέζει, δεν τρομάζει κι άρα εκφοβίζεται. Με θεσμικό τρόπο, με νομικές απειλές, πάντως εκφοβίζεται. Υπενθυμίζω, δεν μιλάω για τον ίδιο τον Αβραμίδη (που δεν νομίζω να σταματήσει να κάνει τη δουλειά του), όσο για όλους τους υπόλοιπους. Όλους όσοι βρέθηκαν απέναντι σε ζωντανές απειλές προς την ελεύθερη δημοσιογραφία, και δεν αντέδρασαν. Σώπασαν. Κι όχι, εδώ δυστυχώς δεν θα ισχύσει το κλισέ – δεν θα έρθει κι η δική τους ώρα. Επειδή έχουν πάψει, από καιρό, να κάνουν τη δουλειά όπως τη μάθανε. Δεν θα έρθει η δική τους ώρα επειδή, αν δεν αποφασίσουν αυτοβούλως να βάλουν το κεφάλι στο ντορβά, δεν θα χρειαστεί ποτέ να συγκρουστούν μ’ ετούτη την κυβέρνηση.
Συνεχίζω να κομίζω κουκουβάγιες στην Αθήνα, όμως ακριβώς γι’ αυτό προκύπτει το παράδοξο: ενώ όλοι συμφωνούν ότι οι κανόνες της ενημέρωσης είναι προβληματικοί, όλοι συνεχίζουν να ενημερώνονται με τους ίδιους κανόνες. Κι αναρωτιέμαι: αν τα συμφέροντα κυβερνήσεων και μέσων ενημέρωσης ευθυγραμμίζονται, αν οι δημοσιογράφοι των συστημικών μέσων δειλιάζουν, αν οι δημοσιογράφοι των αντισυστημικών απειλούνται χωρίς υποστήριξη, ποιος μένει να διεκδικεί ένα καλύτερο τοπίο στην ενημέρωση; Το κοινό. Εσύ. Ο κόσμος! Αν ένας κόσμος δεν αλλάξει το μυαλό του, όχι ως προς τη δεξιά και την αριστερά αλλά ως προς τους βασικούς κανόνες της ενημέρωσης, τότε απλώς θα κουραστούν κι οι τελευταίοι Αβραμίδηδες που ακόμα παλεύουν ανεμόμυλους. Και τότε πια, κανείς δεν θα ‘ναι εκεί για να φωνάξει. Ούτε θα χρειάζεται. Η ολιγαρχία δεν θα κρύβεται σε δημοκρατικές αβρότητες. Η εξουσία δεν θα υποδύεται ότι δίνει ραπόρτο στην κοινωνία. Θα έχουμε ήδη χάσει.
Διαβάστε επίσης:
