Στις 31/10/23, ο Υφυπουργός Υγείας Δημήτρης Βαρτζόπουλος, παρουσίασε στο Υπουργικό Συμβούλιο το νέο Νομοσχέδιο για την Ψυχιατρική Μεταρρύθμιση. Χθες με τον παραπλανητικό τίτλο «Ολοκλήρωση της ψυχιατρικής μεταρρύθμισης» και με τις ψήφους της ΝΔ και του πρώην Σπαρτιάτη, Χαρ. Κατσιβαρδά, υπερψηφίστηκε στην Ολομέλεια της Βουλής.

Μεταρρύθμιση σημαίνει: «η ενέργεια ή το αποτέλεσμα του μεταρρυθμίζω· η εφαρμογή διαφορετικών συστημάτων, μεθόδων κτλ. σε ένα σύνολο, θεσμό κτλ. επιδιώκοντας αλλαγή προς το καλύτερο»

Το νομοσχέδιο που διαλύει τις δομές ψυχικής υγείας και απεξάρτησης και θεσπίζει τις επιτάξεις ιδιωτών γιατρών, καμία σχέση δεν έχει με τα παραπάνω.

Συγκεκριμένα με την ψήφισή του συνιστάται Εθνικό Δίκτυο Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας (Ε.Δ.Υ.Ψ.Υ.) που διαρθρώνεται σε Περιφερειακά Δίκτυα ΥΨΥ, τα οποία λειτουργούν στις Διοικήσεις Υγειονομικών Περιφερειών και διοικούνται από τον αρμόδιο, για θέματα ψυχικής υγείας, Υποδιοικητή Υ.ΠΕ. Καθορίζονται επίσης οι εντασσόμενοι, συνεργαζόμενοι και εποπτευόμενοι φορείς του Δικτύου, προβλέπεται η ενιαία υπηρεσιακή και επιστημονική τους διοίκηση, όπως και η διασύνδεση τους με τους λοιπούς φορείς του Ε.Σ.Υ. 

Επιπλέον, συστήνεται «Εθνικός Οργανισμός Πρόληψης και Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων» (ΕΟΠΑΕ), στον οποίο εντάσσονται και με τον οποίο διαλειτουργούν όλοι οι, μέχρι σήμερα, εγκεκριμένοι οργανισμοί και φορείς αντιμετώπισης των εξαρτήσεων. Στον Οργανισμό αυτό, ο οποίος θα είναι Νομικό Πρόσωπο Ιδιωτικού Δικαίου θα ενταχθούν και θα διαλειτουργούν όλοι οι εγκεκριμένοι οργανισμοί και φορείς απεξάρτησης. 

Στον ΕΟΠΑΕ θα ενταχθούν το ΚΕΘΕΑ (Κέντρο Θεραπείας Εξαρτημένων Ατόμων, Ιδιωτικού Δικαίου), ο ΟΚΑΝΑ (Οργανισμός κατά των Ναρκωτικών, Ιδιωτικού Δικαίου) και όλα τα Δημόσια Προγράμματα Απεξάρτησης που λειτουργούν στα Νοσοκομεία (Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης, Νοσοκομείο Κέρκυρας, Ιωαννίνων και Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής) καθώς και οι μονάδες απεξάρτησης από ναρκωτικά, αλκοόλ και τυχερά παιχνίδια των ψυχιατρικών νοσοκομείων Αττικής και Θεσσαλονίκης και των γενικών νοσοκομείων της χώρας (18 ΑΝΩ, «Ιανός», «Αργώ», «Διάπλους» κ.ά.).

Αντιδράσεις που αγνοήθηκαν 

Εκατοντάδες εργαζόμενοι στην Ψυχική Υγεία και Απεξάρτηση δήλωσαν με κάθε τρόπο την αντίθεσή τους στο νομοσχέδιο που αποτελειώνει τις δημόσιες δομές και χθες -αφού πέρασαν τα ΜΑΤ που με εντολή της κυβέρνησης είχαν παραταχθεί σε μια προσπάθεια να εμποδιστεί η συγκέντρωση- προειδοποίησαν ότι οι κινητοποιήσεις θα συνεχιστούν μέχρι την απόσυρσή του.

Το νομοσχέδιο που εξήγγειλε η κυβέρνηση πέρυσι το φθινόπωρο προκάλεσε τις αντιδράσεις σύσσωμης της επιστημονικής κοινότητας και της κοινωνίας, αλλά ασφαλώς και αυτό δεν την εμπόδισε να το ψηφίσει λίγο πριν κλείσει η Βουλή για καλοκαίρι. Με ψήφους 159 «υπέρ» και 138 «κατά» έγινε δεκτό επί της αρχής, κατά πλειοψηφία.

Το άρθρο 65 «Ενίσχυση των δημοσίων δομών υγείας από ιδιώτες παρόχους και ιδιώτες ιατρούς για την αντιμετώπιση αναγκών που μπορούν να θέσουν σε κίνδυνο τη δημόσια υγεία- Εξουσιοδοτική διάταξη – Τροποποίηση άρθρου 56 και αντικατάσταση παρ. 11 άρθρου 71 ν. 4931/2022», ψήφισαν 158 βουλευτές, το καταψήφισαν 138 βουλευτές.

Το άρθρο 20 «Σύσταση Μητρώου Μονάδων Ψυχικής Υγείας Νομικών Προσώπων Ιδιωτικού Δικαίου – Προσθήκη άρθρου 11Β στον ν. 2716/1999», ψήφισαν 159 βουλευτές, 75 βουλευτές δήλωσαν «κατά», 63 βουλευτές δήλωσαν «παρών».

150 φορείς και σωματεία, βρέθηκαν τη Δευτέρα (29.07.2024) στις 11 το πρωί  στη συγκέντρωση διαμαρτυρίας έξω από τη Βουλή, για να αποσυρθεί το νομοσχέδιο για την ψυχική υγεία, αλλά και η επίμαχη διάταξη για τις ποινές στους ιδιώτες γιατρούς, που θα αρνηθούν να καλύψουν τα κενά σε νοσοκομεία της Περιφέρειας.

Οι φορείς δηλώσαν –επανελεγμένα- την κατηγορηματική αντίθεσή τους στον σχεδιασμό του υπουργείου Υγείας για τη διοικητική μεταφορά όλων των υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας (Κέντρων Ψυχικής υγείας, ξενώνων κ.λ.π) από το ΕΣΥ στις Υγειονομικές Περιφέρειες (ΥΠΕ), αλλά και στην ένταξη όλων των προγραμμάτων απεξάρτησης (ναρκωτικά, αλκοόλ, τυχερά παιχνίδια) κάτω από την ομπρέλα του νεοσυσταθέντος Νομικού Προσώπου Ιδιωτικού Δικαίου (ΝΠΙΔ), με τον τίτλο Εθνικός Οργανισμός Πρόληψης και Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων.

Καθώς και για την συγκέντρωση όλων των αρμοδιοτήτων των υπόλοιπων δομών Ψυχικής Υγείας στο πρόσωπο του Υποδιευθυντή της εκάστοτε ΥΠΕ, που προφανώς και προκαλεί ανησυχία για την ανεξαρτησία και τη διαφάνεια των διαδικασιών.

Τι λένε οι γιατροί

Οι γιατροί του ΕΣΥ χαρακτηρίζουν «έκτρωμα» για την Ψυχική υγεία και Απεξάρτηση το συγκεκριμένο νομοσχέδιο, καθώς όπως λένε, «ιδιωτικοποιεί και εμπορευματοποιεί πλήρως τον ευαίσθητο τομέα της ψυχικής υγείας και απεξάρτησης»

«Ένα νομοσχέδιο που πριμοδοτεί ακόμα περισσότερο τη δράση ΜΚΟ και επιχειρηματικών συμφερόντων και παγιδεύει στα δίχτυα τους όσους δίνουν μάχη με την ψυχική ασθένεια και την εξάρτηση. Ένα νομοσχέδιο που «νοθεύει» τα στεγνά θεραπευτικά προγράμματα απεξάρτησης, ενισχύει την πολιτική «της μείωσης της βλάβης» αντί την ολοκληρωμένη θεραπευτική προσέγγιση και καλλιεργεί την επικίνδυνη και αντιεπιστημονική λογική του «λειτουργικού χρήστη».

Οι εργαζόμενοι στον τομέα των εξαρτήσεων εκφράζουν τη βεβαιότητα πως στην πράξη θα καταργηθούν τα στεγνά θεραπευτικά προγράμματα απεξάρτησης, κάτι που διέψευσε ο υφυπουργός Υγείας, Δημήτρης Βαρτζόπουλος.

Η διάταξη για τους γιατρούς σε περιφερειακά Νοσοκομεία 

Στο ίδιο σχέδιο νόμου ψηφίστηκε και η επίμαχη διάταξη που από εδώ και πέρα θα επιβάλλει ποινές στους ελευθεροεπαγγελματίες γιατρούς που θα αρνηθούν να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους στο δημόσιο σύστημα Υγείας και συγκεκριμένα, την ποινή της στέρησης της συνταγογράφησης, αλλά και της καταγγελίας της σύμβασης με τον ΕΟΠΥΥ, αν πρόκειται για συμβεβλημένο γιατρό – πάροχο του Οργανισμού.