Ο πολεμιστής Τουπαμάρο περνά στην αιωνιότητα και πλέον μπορούν να τον θάψουν κάτω από ένα δέντρο με την τρίποδη σκυλίτσα του Μανουέλα.
Ο πρώην πρόεδρος της Ουρουγουάης Χοσέ «Πέπε» Μουχίκα, 89 ετών, Ελ Πέπε για όλο τον κόσμο δεν είναι πια ανάμεσά μας.
Αντάρτης Τουπαμάρο, με 13 χρόνια στη φυλακή από τη Χούντα της Ουρουγουάης, τα 12 σε έναν λάκο ελάχιστων τετραγωνικών σε απομόνωση, ο μαρξιστής ηγέτης αποτέλεσε μια εμβληματική προσωπικότητα της Αριστεράς στη Λατινική Αμερική.
Τον Ιανουάριο αποκάλυψε ότι ο καρκίνος από τον οποίο πάσχει έχει εξαπλωθεί και ότι σταματά κάθε θεραπεία: «Πεθαίνω», είπε σε μια τοπική εφημερίδα.
«Ο καρκίνος του οισοφάγου εξαπλώνεται στο συκώτι μου. Δεν μπορώ να τον σταματήσω. Γιατί; Επειδή έχω γεράσει και πάσχω από δύο χρόνιες ασθένειες. Καμία θεραπεία, ούτε χειρουργική επέμβαση δεν μπορεί να γίνει επειδή το σώμα μου δεν θα τις άντεχε», είπε ο Μουχίκα στη συνέντευξη που παραχώρησε στην εβδομαδιαία εφημερίδα Busqueda.
Δεν ζούμε με αναμνήσεις, αλλά με το μέλλον – Πέπε
Η εξουσία δεν αλλάζει τους ανθρώπους, αποκαλύπτει μόνο ποιοι πραγματικά είμαστε – Πέπε
«Ο κύκλος μου έκλεισε. Ξεκάθαρα, πεθαίνω. Ο πολεμιστής έχει δικαίωμα στην ξεκούραση. Να με αφήσουν ήσυχο. Να μη μου ζητούν άλλες συνεντεύξεις, ούτε άλλα πράγματα» πρόσθεσε ο πρώην πρόεδρος (2010-15).
Ουρουγουανοί όλων των ηλικιών συνοδεύουν τον Πέπε συγκεντρώθηκαν για την νεκρώσιμη πομπή. Μπορείτε να την παρακολουθήσετε ζωντανά από το κανάλι της Βουλής της Ουρουγουάης.
Κανείς δεν είναι περισσότερος από κανέναν άλλον, οι δημοκρατίες είναι παραμορφωμένες και οφείλουν τον εαυτό τους στις πλειοψηφίες – Πέπε
Ο Πρόεδρος της Ουρουγουάης Γιαμαντού Όρσι ανέφερε την είδηση στα κοινωνικά δίκτυα: «Με βαθιά θλίψη ανακοινώνουμε τον θάνατο του συντρόφου μας Πέπε Μουχίκα», έγραψε λίγο μετά τις 4:00 μ.μ.
Ήταν μέλος του Εθνικοαπελευθερωτικού κινήματος Τουπαμάρος (MLN-T) στα νιάτα του και ανήλθε στην προεδρία μετά από μια πολιτική καριέρα που περιελάμβανε διατελέσει βουλευτής, γερουσιαστής και υπουργός κτηνοτροφίας, γεωργίας και αλιείας.
Οι φτωχοί δεν είναι αυτοί που έχουν λίγα. Είναι αυτοί που αγαπούν πολύ. Δεν ζω στη φτώχεια, ζω στην αυστηρότητα, στην απάρνηση. Χρειάζομαι λίγα για να ζήσω – Πέπε
Κατά τη διάρκεια της προεδρικής του θητείας, το Κοινοβούλιο νομιμοποίησε την άμβλωση και τον γάμο μεταξύ ατόμων του ίδιου φύλου και ρύθμισε την αγορά μαριχουάνας.
Οι Τουπαμάρος πήραν το όνομά τους από τον επαναστάτη Τούπακ Αμάρου (σ.σ. Τούπακ Αμάρου Σουκούρ, ναι από εκεί ονομάστηκε έτσι ο μετέπειτα ράπερ) και είχαν ως κυρίαχρη μορφή τον Ραούλ Σέντικ.
Η φράση «Ρομπέν των Δασών» είναι λίγη για να επεξηγήσει το αντάρτικο πόλης των Τουπαμάρος. Κυρίως υπερβολικά ρομαντική για ένα αντάρτικο πόλεων που αγωνίστηκε να κρατήσει τον πληθυσμό της χώρας όρθιο.
Είναι άλλο πράγμα να ζεις επειδή γεννήθηκες ή να ζεις για έναν σκοπό – Πέπε
Μέσα από ληστείες τραπεζών, οπλοπωλείων και επιχειρήσεων, οι Τουπαμάρος κρατούσαν όσα χρειάζονταν και επέστρεφαν τα υπόλοιπα – μαζί με τρόφιμα – στους νόμιμους δικαιούχους: Τον λαό της Ουρουγουάης.
Τον Ιούνιο του 1968, ο Πρόεδρος της Ουρουγουάης, Χόρχε Πατσέκο, προσπαθώντας να καταστείλει κάθε μορφή αντίστασης της εργατικής τάξης, ανέστειλε την ισχύ πολλών άρθρων του Συντάγματος και κήρυξε την χώρα σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης.
Φυλακίσεις πολιτικών αντιπάλων της κυβέρνησης, βασανιστήρια και ακραία βία έναντι των διαδηλωτών, ώθησαν τους μέχρι τότε ειρηνικούς Τουπαμάρος στο αντάρτικο πόλης.
Από τις κορυφαίες ενέργειες των Τουπαμάρος ήταν οι απαγωγές του πρέσβη της Μεγάλης Βρετανίας στην Ουρουγουάη και ενός τραπεζίτη που δολοφόνησε ένα παιδί που πουλούσε εφημερίδες. Η εφημερίδα είχε πρωτοσέλιδο τον τραπεζίτη σε σκάνδαλο.
Η δολοφονία ενός πράκτορα του FBI, του Νταν Μιτριόνε, o οποίος εκπαίδευε τα σώματα ασφαλείας της Ουρουγουάης σε βασανιστήρια και τεχνικές ανάκρισης, απλά έγινε απολύτως αποδεκτή από τα λαϊκά στρώματα της Ουρουγουάης.
Μετά ακολούθησαν φυλακίσεις, βασανιστήρια, εξαφανίσεις, περισσότερες δολοφονίες μελών αλλά και προδοσίες από εκβιαζόμενα μέλη. Τα σώματα ασφαλείας της Ουρουγουάης δρούσαν πάντα υπό την καθοδήγηση των ΗΠΑ.
Μετά την ήττα του κινήματος Τουπαμάρο το 1972, ο Πέπε πέρασε πάνω από μια δεκαετία στη φυλακή και βγήκε με έναν λόγο ειρηνικού αγώνα, χωρίς όμως να απαρνηθεί τα όπλα.
Ηγήθηκε των mateadas και της αναδιοργάνωσης του Εθνικοαπελευθερωτικού κινήματος – Τουπαμάρος (MLN-T) μαζί με άλλους ηγέτες, με τους οποίους ίδρυσε το Κίνημα Λαϊκής Συμμετοχής το οποίο από το 2004 αποτέλεσε την κινητήριο δύναμη του Ευρέως μετώπου – FA, μια συμμαχία αριστερών κινημάτων.
Η ανάπτυξη χωρίς ευτυχία είναι άχρηστη – Πέπε
Προσωπικότητα με μεγάλη εθνική δημοτικότητα — αλλά και έντονη άσκηση αντιπολίτευσης — απέκτησε τεράστιο κύρος σε όλο τον κόσμο χάρη στην προσωπικότητά του, τον πολιτικό του λόγο με έναν άτυπο και άμεσο φιλοσοφικό τόνο, και έναν αυστηρό, ασυνήθιστο τρόπο ζωής για πολιτικό, ζώντας σε ένα ετοιμόρροπο ράντσο στο Ρινκόν ντελ Σέρο, όπου συνδύαζε την πολιτική με την καλλιέργεια της γης, οδηγώντας το τρακτέρ του.
Η πολιτική εκπαίδευση του Πέπε, μαρξιστική με ακτιβισμό τον οποίο η Busquerda ονομάζει «μισοαναρχικό» ξεκίνησε στη Σχολή Ανθρωπιστικών Επιστημών. Εκείνη την εποχή, είχε ως φίλους και συντρόφους σε οδομαχίες εναντίον του ιππικού της Δημοκρατικής Φρουράς, μεταξύ άλλων, τον συγγραφέα Αλεχάντρο Πατερνέ και τον ανθρωπολόγο Ρέντσο Πι Ουγκάρτε.
«Ήταν η πιο πνευματική περίοδος της ζωής μου. Σχεδόν κάθε μέρα διάβαζα για τέσσερις ή πέντε ώρες σε εκείνη τη βιβλιοθήκη Ανθρωπιστικών Επιστημών, κάτι που ήταν εκπληκτικό», είπε στον δημοσιογράφο Φερνάντο Ματσέο το 2002.
Η μόνη ελευθερία που υπάρχει βρίσκεται στο μυαλό και ονομάζεται θέληση – Πέπε
Κατά τη διάρκεια εκείνων των χρόνων της μαχητικότητας, από το 1954 έως το 1959, ο Πέπε ταξίδεψε στην Κούβα , τη Σοβιετική Ένωση και την Κίνα. Αρνήθηκε να ενταχθεί πλήρως στην λογική Κάστρο, όμως δεν έπαψε να τον υπερασπίζεται. Άλλωστε η Κουβανέζικη Επανάσταση ώθησε τον Πέπε να προτιμήσει μια άλλη οδό από αυτή των παραδοσιακών αριστερών κομμάτων.
Το 1963 όταν ακόμα οι Τουπαμάρος δεν είχαν το όνομα με το οποίο έγιναν γνωστοί, διώχθηκε και φυλακίστηκε για απόπειρα ληστείας, χωρίς να πει λέξη πως τα χρήματα θα πήγαιναν στο αντάρτικο πόλης, προστατεύοντας το κίνημα. Περισσότερα για την φυλάκισή του, τα χτυπήματα στα οποία έλαβε μέρος και την πολιτική του δράση, μπορείτε να δείτε εδώ.
Η κυβέρνηση κήρυξε εθνικό πένθος μετά τον θάνατο του πρώην προέδρου Πέπε Μουχίκα. Με προεδρικό ψήφισμα ορίστηκε περίοδο πένθους από την Τετάρτη 14 Μαΐου έως την Παρασκευή 16 Μαΐου 2025.
Κατά τη διάρκεια αυτών των τριών ημερών πένθους, η σημαία της Ουρουγουάης θα παραμείνει μεσίστια σε όλα τα δημόσια κτίρια της χώρας, καθώς και στις πρεσβείες της Ουρουγουάης στο εξωτερικό, σε στρατώνες, φρούρια, αεροπορικές βάσεις και πολεμικά πλοία.
Η κυβέρνηση αποφάσισε να αποτίσει προεδρικές τιμές στα λείψανα του Μουχίκα, τα οποία θα εκτεθούν σε δημόσιο προσκύνημα στην Αίθουσα των Χαμένων Σκαλιών του Νομοθετικού Μεγάρου.
Το διάταγμα αναφέρει επίσης ότι τα έξοδα κηδείας θα καλυφθούν από το Εθνικό Ταμείο.
Στο επίσημο έγγραφο, η κυβέρνηση τονίζει ότι ο Μουχίκα «ήταν πρόεδρος της Δημοκρατίας, εθνικός εκπρόσωπος και γερουσιαστής», αλλά τονίζει ότι, εκτός από αυτές τις θέσεις, «σε όλη την πολιτική του δραστηριότητα, υποστήριξε τους πιο ταπεινούς και αγωνίστηκε κατά του ακραίου ατομικισμού, υιοθετώντας σταθερά μια κοινωνική προοπτική, ενσωματωμένη σε μια ανθρωπιστική φιλοσοφία που εξύψωνε τη ζωή του ατόμου στην κοινότητα».
Μπορείτε να επικοινωνήσετε με την πρεσβεία της Ουρουγουάης, Μενάνδρου 1 στην Κηφισιά και το τηλέφωνο 210 3602635 στην περίπτωση που θέλετε να υπογράψετε στο βιβλίο συλλυπητηρίων που σχεδόν βέβαια θα ανοίξει η πρεσβεία της χώρας.
