Αυτή είναι μια ακόμη ιστορία. Με πρωταγωνιστές μια ανεξάρτητη Αρχή, μια αλαζονική κυβέρνηση και ένα κρατικό έγκλημα. Που δεν θα ξεχαστεί, όσους υπουργούς και αν αλλάξουν, όσους ειδικούς και αν διασύρουν, όσους ανθρώπους και αν εκβιάσουν, όσα αφηγήματα και αν εφεύρουν.

Όταν στις 27 του Φλεβάρη έγινε η συνέντευξη Τύπου και παρουσιάστηκε το πολυαναμενόμενο πόρισμα του ΕΟΔΑΣΑΑΜ ήμασταν εκεί. Εκεί και όταν οι πέντε που το  παρουσίασαν σηκώθηκαν όρθιοι, για να τιμήσουν τους 57 νεκρούς με ενός λεπτού σιγή. Εκεί ήμασταν κι όταν ο Θανασάκης ο Πλεύρης είχε αποκαλέσει την ανεξάρτητη αρχή κυβερνητική. Εκεί και όταν ο Χρήστος Παπαδημητρίου μάζευε τις αρχικές του τοποθετήσεις.

Εδώ είμαστε και τώρα που η εισαγγελέας του Αρείου Πάγου Γεωργία Αδειλίνη προς την εισαγγελία πρωτοδικών της Αθήνας, ζητά τη διενέργεια κατεπείγουσας εισαγγελικής έρευνας έδωσε προκειμένου να διερευνηθούν οι συνθήκες κάτω από τις οποίες περιλήφθηκε στο πόρισμα του ΕΟΔΑΣΑΑΜ η αναφορά σε πτητικό υγρό που δημιούργησε την πυρόσφαιρα.

Θα σας πω μια ιστορία

Στο παρακάτω κείμενο θα διαβάστε μια ιστορία σε μια χώρα που θέλει να λέγεται δημοκρατική. Στην χώρα αυτή την τελευταία νύχτα του Φλεβάρη του 2023 συνέβη ένα τρομερό δυστύχημα. Συγκρούστηκαν δυο τρένα που για 12 ολόκληρα λεπτά κινούνταν στην ίδια γραμμή. Ταυτόχρονα έγινε μια περίεργη έκρηξη, που δεν μπορούσε να εξηγηθεί μόνο από την σφοδρότητα της σύγκρουσης. Εκείνη τη νύχτα και με αυτές τις συνθήκες σκοτώθηκαν 57 άνθρωποι.

Τότε η κυβέρνηση αυτής της χώρας, με αδιανόητη ταχύτητα επιστράτευσε τον κρατικό μηχανισμό και μπάζωσε, έκρυψε και καθοδηγείσαι τις έρευνες με απειλές και εκβιασμούς. Παράλληλα λοιδόρησε και συκοφάντησε τους συγγενείς των θυμάτων. Και ασφαλώς κατεύθυνε πληρώνοντάς την, την ενημέρωση. Το πιο αδιανόητο; Οι πολίτες της επανεξέλεξαν την κυβέρνησή της λίγους μήνες μετά και μάλιστα με ένα ακραίο ποσοστό. Νομίζω, ήταν 41%.

Θα είχαν πάει όλα καλά και το έγκλημα, όπως ονομάστηκε πολύ σύντομα το δυστύχημα εκείνο, θα είχε περάσει στη λήθη, αν οι συγγενείς των θυμάτων του, δεν σήκωναν την υπόθεση στην πλάτη τους. Και αν κάποιοι, λιγοστοί, άνθρωποι με ιδιότητες χρήσιμες για τη διερεύνησή του, δεν έκαναν δική τους την υπόθεση αυτή. Με έναν και μόνο στόχο. Την απόδοση δικαιοσύνης.

Και σήμερα

Στην ιστορία του εγκλήματος των Τεμπών έχουμε -μία ακόμη από τις πολλές- εξέλιξη. Αν μας εκπλήσσει; Καθόλου. Θα σας εξηγήσουμε γιατί:

Μόλις τρεις ημέρες πριν, στις 4 Απριλίου 2025, ο καινούργιος και πολύ φορτσάτος νέος αναπληρωτής υπουργός Μεταφορών, Κωνσταντίνος Κυρανάκης, μετά την έγκριση από το ελεγκτικό συμβούλιο του κράτους για την υπογραφή των συμβάσεων και την υλοποίηση των παρεμβάσεων που έχουν συνολικό κόστος 1,35 δισ. ευρώ, μας ενημέρωσε ότι τα 460 εκατ. ευρώ, από αυτά, αφορούν τα σιδηροδρομικά έργα.

Ο χρόνος ολοκλήρωσης των σιδηροδρομικών έργων αναφέρει ότι είναι αυστηρά 15 μήνες με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης.

Τα έργα αναλαμβάνουν η ΤΕΡΝΑ, ύψους 545,7 εκατ. ευρώ, η AKTOR 365,66 εκατ. ευρώ, η AVAX 227,66 εκατ. ευρώ, και η ΜΕΤΚΑ 173,6 εκατ. ευρώ.  Επίσης έχουμε δύο συμβάσεις σε ΙΝΤΕΡΚΑΤ και ALSTOM.

Αν γίνει εφικτή η ολοκλήρωση των εργασιών στα σιδηροδρομικά έργα σε 15 μήνες, τότε μιλάμε για την πλήρη επαναλετουργία της διπλής ηλεκτροκίνητης γραμμής και των συστημάτων της το καλοκαίρι του 2026.

Ωστόσο ο  νεόκοπος υπουργός με εντολή να βγάλει την κυβέρνηση, από τη μαύρη τρύπα των Τεμπών, κάνοντας δουλίτσα με ταχύτητα και λεφτά δεν μας είπε ωστόσο τις εξής λεπτομέρειες:

• Η κακοκαιρία Daniel κατέστρεψε τον Σεπτέμβριο 2023 το κομμάτι μεταξύ Δομοκού και Λάρισας. Στο κομμάτι αυτό και για 106 χιλ τα τρένα κινούνται όπως και τη νύχτα του εγκλήματος. Και θα αποκατασταθεί (αν) τρία  χρόνια μετά. Δύο χρόνια έχουν περάσει από το έγκλημα των Τεμπών, αλλά ο σιδηρόδρομος θα έχει ασφάλεια… το 2027, όπως είπε και ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης.
• «Επεξεργαζόμαστε ένα νέο σύστημα το οποίο θα έχει ακριβή εντοπισμό τρένου σε επίπεδο εκατοστού. Αυτό δεν είναι το GPS, η γνωστή τεχνολογία που έχουμε όλοι στα κινητά μας και έχει μια απόκλιση 5 με 10 μέτρα. […] Έχουμε βρει μια τεχνική λύση, η οποία σε επίπεδο εκατοστών, μπορεί να εντοπίζει το τρένο και σύντομα θα είμαι σε θέση να κάνω σχετικές ανακοινώσεις. Αυτό είναι υπόθεση λίγων μηνών». Και γιατί έξι χρόνια δεν υλοποιήσαν τις συμβάσεις για: τηλεδιοίκηση, ETCS και GSMR;
• Ακόμα μας είπε ότι «ζητάμε στην Hellenic Train να επενδύσουν με δικά τους χρήματα σε καινούργια τρένα. Αυτή είναι η απαίτησή μας». Τέλειο ακούγεται. Όμως η κυβέρνηση Μητσοτάκη στις 9/7/2022 ψήφισε στη Βουλή τη νέα σύμβαση με την Hellenic Train. Με αυτήν συρρίκνωσε τις επενδύσεις των Ιταλών από τα συνολικά 645 εκατ. σε μόλις 62,5 εκατ. ευρώ. Δηλαδή ο ελληνικός σιδηρόδρομος έχασε επενδύσεις 582,5 εκατ. ευρώ. Εκτός από τις επενδύσεις των 582,5 εκατ. που χάθηκαν, το Δημόσιο επιφορτίστηκε με ένα βάρος που υπολογίζεται στο ύψος των 215 εκατ. ευρώ για να αγοράσει εκείνο τα νέα τρένα. Η κυβέρνηση χάρισε 797 εκατ. ευρώ στην Hellenic Train. Λίγο αργά για απαιτήσεις επενδύσεων, ναι;

Η αποκαθήλωση του ΕΟΔΑΣΑΑΜ

Χθες το βράδυ με τίτλο «Βόμβα από το Πανεπιστήμιο της Γάνδης» η σελίδα liberal.gr μας ενημέρωσε ότι σύμφωνα με τα Ellinika Hoaxes ο κύριος ερευνητής του Πανεπιστημίου της Γάνδης και καθ’ ύλην αρμόδιος ερευνητής για την υπόθεση των Τεμπών, Γεώργιος Μαραγκός δήλωσε: «Δεν εγκρίνουμε, ούτε συμφωνούμε με τα συμπεράσματα του ΕΟΔΑΣΑΑΜ. Τα λάδια σιλικόνης μπορούν να αναφλεγούν». Ο Γεώργιος Μαραγκός που συνεργάστηκε με τον ΕΟΔΑΣΑΑΜ, από κοινού με τον καθηγητή Bart Merci, τονίζει στα Ellinika Hoaxes ότι «οι ισχυρισμοί των δημοσιευμάτων είναι εξαιρετικά παραπλανητικοί και αβάσιμοι». Οι δύο ερευνητές του Πανεπιστημίου της Γάνδης ουδέποτε κλήθηκαν να διερευνήσουν το δυστύχημα και ουδέποτε πραγματοποίησαν οποιαδήποτε προσομοίωση για λογαριασμό του ΕΟΔΑΣΑΑΜ.Το μοναδικό τους καθήκον περιορίστηκε στην προσφορά της επιστημονικής τους άποψης πάνω σε τρεις προκαταρτικές προσομοιώσεις, που τους απέστειλε ο κ. Λακαφώσης, για τις οποίες παρείχαν σχόλια προς τον ΕΟΔΑΣΑΑΜ, δηλώνοντας ωστόσο, ότι δεν εγκρίνουν και διαφωνούν τόσο με τα ευρήματα των προσομοιώσεων CFD που παρουσιάζονται στο πόρισμα του ΕΟΔΑΣΑΑΜ, όσο και με τον τρόπο που συμπεριλήφθηκε το όνομα του πανεπιστημίου στο εν λόγω πόρισμα».

Τι δεν κολλάει άραγε; Ας θυμηθούμε

Όταν δημοσιοποιήθηκε το πόρισμα το ΕΟΔΑΣΑΑΜ, η κυβέρνηση το χρησιμοποίησε επιβεβαίωσή της. Ο Άρης Σκέρτσος το βάφτισε «ευαγγέλιο εθνικής αυτογνωσίας», ενώ η γραμμή ήταν παντού αυτή: «Αν θέλαμε να συγκαλύψουμε, δεν θα αναθέταμε την έρευνα και την σύνταξη πορίσματος στον ΕΟΔΑΣΑΑΜ».

Αυτό δεν πήγε πολύ καλά γιατί στη συνέντευξη Τύπου για την παρουσίαση του πορίσματος ειπώθηκε κατηγορηματικά:

«Βάσει των παρατηρήσεών μας, δεν υπάρχει ένδειξη ότι ο τεχνικός εξοπλισμός του εμπλεκόμενου τροχαίου υλικού προκάλεσε τον σχηματισμό και την επέκταση της πυρόσφαιρας. Προσομοιώσεις και εκθέσεις υποδεικνύουν πιθανή ύπαρξη άγνωστου καυσίμου στο δυστύχημα».

Μας διαβεβαίωσαν ότι έλαβαν υπόψη τους όλα τα δεδομένα, συνέκριναν τα στοιχεία και θεωρούν «εξαιρετικά απίθανο» τα έλαια σιλικόνης να προκάλεσαν την πυρόσφαιρα και «με αυτό συμφωνούν επιπλέον αναλύσεις ειδικών που έχουμε και επαληθεύουν τα ευρήματα μας».

Πέντε μήνες μετά -έπαθαν κάτι ξαφνικό- ο αναπληρωτής πρόεδρος του ΕΟΔΑΣΑΑΜ, Χρήστος Παπαδημητρίου ζητάει να φύγει από το πόρισμα -που υπογράφει- η αναφορά στην πυρόσφαιρα.

Απειλές και συγγνώμες

Μάλιστα, σε συνεντεύξεις του το πρωί της Δευτέρας επιχείρησε να ρίξει όλο το βάρος του αλαλούμ στο Νο 2 του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Σιδηροδρόμων, Μπαρτ Ακού: «Δέχθηκα απειλές ότι ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός και τα στελέχη που ήρθαν στην Ελλάδα θα διαφοροποιηθούν από αυτό που λέω και θα με εκθέσουν ότι και καλά πάω να παρέμβω στο έργο τους. Από τον κ. Ακού και μάλιστα ειπώθηκαν ενώπιον πενταμελούς συμβουλίου με πτεράρχους εν αποστρατεία και ανώτατους αξιωματικούς της Πολεμικής Αεροπορίας» είπε Για την πυρόσφαιρα μάλιστα -τονίζουμε και πάλι στο πόρισμα που υπογραφεί- υποστηρίζει πως ο  Ακού, βασίστηκε σε ανεπίσημες συνομιλίες με ειδικούς από το πανεπιστήμιο της Γάνδης, κάτι που ανάγκασε το ευρωπαϊκό πανεπιστήμιο να δηλώσει ότι διαφωνεί με το πόρισμα. Και καταλήγει με τα επικά: «Οφείλουμε μια ακόμη συγγνώμη στους συγγενείς των θυμάτων», και  «δεν μπορώ να δικαιολογήσω γιατί γράφτηκαν αυτά για την πυρόσφαιρα». Έχει τα δίκια του ο άνθρωπος, περαστικός ήταν, μπορεί να πήγαινε για ένα καφέ στη φίλη του την Ντόρα και να έπεσε πάνω σε ένα πόρισμα 187 σελίδων.

Τη σκυτάλη του καταπληκτικού νέου αφηγήματος πήρε ο βρέθηκε ο αναπληρωτής υπουργός Μεταφορών, Κωνσταντίνος Κυρανάκης. Βγήκε στην εκπομπή «Ώρα Ελλάδος» του Open και μας είπε: «Είναι δύσκολη η θέση μου γιατί ως εποπτεύων τον ΕΟΔΑΣΑΑΜ είναι αυστηρή για να διασφαλίσει το έργο μιας ανεξάρτητης επιτροπής» και συμφώνησε τον δημοσιογράφο που είπε ότι «υπάρχει αίσθηση αναξιοπιστίας» μετά από τις διαψεύσεις από τα πανεπιστήμια Γάνδης και Πίζας σχετικά με τα όσα ανέφερε το πόρισμα του οργανισμού για το δυστύχημα των Τεμπών και την πυρόσφαιρα. Και συμπλήρωσε:«…Επειδή δεν υπάρχουν επαρκείς ενδείξεις για να καταλήξουμε με επιστημονικό τρόπο, δεσμεύεται ο ΕΟΔΑΣΑΑΜ να συμβληθεί με ινστιτούτο εγνωσμένου κύρους που να πιστώσει την αξιοπιστία της επιστημονικής μεθόδου που έχει εισφέρει κάθε πραγματογνώμονας, παρόλα αυτά αποφασίσαμε να μην μεταθέσουμε την ημερομηνία έκδοσης του πορίσματος». Καιπρότρεψε τον Χρήστο Παπαδημητρίου, αντιπρόεδρο του ΕΟΔΑΣΑΑΜ  πως αν δέχεται απειλές, όπως ισχυρίστηκε, θα πρέπει να πάει στο εισαγγελέα.

Και η απάντηση Λακαφώση: «Αυτό είναι ξεκάθαρα μεθόδευση»

Ο Κώστας Λακαφώσης μίλησε στον Γιώργο Παπαδάκη και την εκπομπή «Καλημέρα Ελλάδα» του ΑΝΤ1: «Το Πανεπιστήμιο της Γάνδης δεν έχει κάνει καμία ανακοίνωση. Επίσημη ανακοίνωση δεν έχουν κάνει ούτε και οι ερευνητές του πανεπιστημίου. Ένας από αυτούς, που δεν είναι υψηλόβαθμος, είχε μια ιδιωτική συνομιλία με κάποιον από την Ελλάδα και κάτι του μετέφερε. Τα υπόλοιπα έχουν να κάνουν με δημοσιογραφικούς τίτλους» ανέφερε για τη φερόμενη διαφωνία του πανεπιστημίου της Γάνδης με το πόρισμα του ΕΟΔΑΣΑΑΜ. Η έκθεση του ΕΟΔΑΣΑΑΜ είναι δημοσιευμένη από τις 27 Φεβρουαρίου το μεσημέρι. Αν οποιοδήποτε πανεπιστήμιο του εξωτερικού είχε πρόβλημα με όλα αυτά, γιατί δεν βγήκε να το πει στις 28 Φεβρουαρίου; Αυτό είναι ξεκάθαρα μεθόδευση».

ΕΟΔΑΣΑΑΜ  ταυτότητες μελών

• Χρήστος Παπαδημητρίου. Ο πρόεδρος που αναίρεσε τον εαυτό του και ζήτησε να απαλειφθεί από το πόρισμα της Ανεξάρτητης Αρχής στην οποία προΐσταται και το οποίο έχει προσυπογράψει, κάθε αναφορά στην πυρόσφαιρα. Έχει διατελέσει Noμικός Σύμβουλος της Ρυθμιστικής Αρχής Σιδηροδρόμων κατά το διάστημα 2016-2023. Διδάκτωρ Νομικής και δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω, επιστημονικός συνεργάτης και εντεταλμένος διδασκαλίας Πανεπιστημίων Paris XIII-American University of Athens, εξειδικευμένος σε θέματα ευρωπαϊκού, δικαίου με ιδιαίτερα μεγάλη εμπειρία σε εργασιακό περιβάλλον Ανεξάρτητων Διοικητικών Αρχών (Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων) καθώς και μεγάλων πολυεθνικών εταιρειών (Eurobank, OTE Α.Ε.). Επίσης, είναι «φίλος και συνεργάτης» της Ντόρας Μπακογιάννη, κατά δήλωσή της, ενώ έχει συνεργαστεί με το δικηγορικό γραφείο του Γιάννου Γραμματίδη, πρώην μεταβατικού προέδρου του ΟΣΕ.
• Μπάρτ Ακκού. Προϊστάμενος της Μονάδας Ασφάλειας και Επιχειρήσεων του Οργανισμού Σιδηροδρόμων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα τελευταία επτά χρόνια. Έχει διατελέσει στέλεχος της Infrabel και του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Σιδηροδρόμων, ενώ έχει σπουδάσει αρχικά μηχανικός στο Vrije Universiteit των Βρυξελλών, με διδακτορικό από το Delft University of Technology. Ειδικότερα ασχολείται με την ανάπτυξη μιας μεθόδου για τη βελτίωση των συστημάτων διαχείρισης της ασφάλειας που βασίζονται σε έρευνες ατυχημάτων: FRactal Analysis SAfety, έχοντας προβεί και σε σχετικές επιστημονικές δημοσιεύσεις.
• Fabrizio Carpinelli. Βιομηχανικός ψυχολόγος με σπουδές στο Πανεπιστήμιο της Λιέγης, ο οποίος αναφέρθηκε στις ψυχολογικές συνέπειες του τραγικού δυστυχήματος, εντοπίζοντας μετατραυματικό στρες σε «σοβαρό» επίπεδο σε τουλάχιστον 22 από τους διασωθέντες.
• Κώστας Καπετανίδης, Πολιτικός Μηχανικός με 32 χρόνια σιδηροδρομικής εμπειρίας στο ενεργητικό του. Ο κ. Καπετανίδης, Προϊστάμενος της Μονάδας Διερευνήσεων του Οργανισμού υπήρξε στον αρχικό πυρήνα των επιστημόνων που ερεύνησαν το τραγικό δυστύχημα των Τεμπών. Προηγουμένως, ο κ. Καπετανίδης απασχολούνταν ως εσωτερικός ελεγκτής της Ρυθμιστικής Αρχής Σιδηροδρόμων (ΡΑΣ), ενώ επικέντρωσε, μεταξύ άλλων, τη χθεσινή του παρέμβαση στο ρόλο, τις αρμοδιότητες και τους χειρισμούς του Σταθμάρχη Λάρισας.
• Αστέριος Αλεξάνδρου. Πολιτικός Μηχανικός και προϊστάμενος Τμήματος Σιδηροδρομικών Ατυχημάτων ΕΟΔΑΣΑΑΜ. Πριν αναλάβει τη θέση του προϊσταμένου του τμήματος σιδηροδρομικών ατυχημάτων του ΕΟΔΑΣΑΑΜ ήταν επί 21 έτη στέλεχος της ΕΡΓΟΣΕ ΑΕ, θυγατρικής του ΟΣΕ.
• Χρήστος Βάλαρης. Ταξίαρχος ε.α., είναι αδελφός του Θάνου Βάλαρη, πρώην διευθυντή του γραφείου του Νίκου Παναγιωτόπουλου όταν ήταν στο υπουργείο Άμυνας.

Μικρές λεπτομέρειες

• Ο Εθνικός Οργανισμός Διερεύνησης Αεροπορικών και Σιδηροδρομικών Ατυχημάτων και Ασφάλειας Μεταφορών συστάθηκε τον Ιανουάριο του 2023, πριν από την τραγωδία των Τεμπών, με τη συνένωση των δύο Αρχών για τα σιδηροδρομικά και τα αεροπορικά δυστυχήματα, χωρίς όμως να έχει στελεχωθεί. Ο ΕΟΔΑΣΑΑΜ στελεχώθηκε τον Σεπτέμβριο του 2023, αλλά δεν υπήρχε σιδηροδρομικός διερευνητής στην Ελλάδα.
• Ο ΕΟΔΑΣΑΑΜ δημιουργήθηκε από την αρχή έτσι, οι δύο Ευρωπαίοι αξιωματούχοι του ERA να αποσπαστούν για ένα χρονικό διάστημα από τον εργοδότη τους, δηλαδή τον Οργανισμό Σιδηροδρόμων της ΕΕ. Παράλληλα, ο Καρπινέλλι είναι ελεγκτής/Υπεύθυνος Ελεγκτής Συστημάτων Διαχείρισης, έχοντας αρκετά χρόνια στο ενεργητικό του και ως στέλεχος της Infrabel, η οποία κατασκευάζει, συντηρεί και ανανεώνει τη σιδηροδρομική υποδομή στο Βέλγιο.
• Το πόρισμα αυτό προσυπέγραψε όλο το Διοικητικό Συμβούλιο του ΕΟΔΑΣΑΑΜ , παρέχοντας και τυπικά και συμβολικά την πλήρη στήριξή του στους ερευνητές του φορέα.

Η παρουσίαση του πορίσματος και τι δεν άρεσε στην κυβέρνηση

Ο ΕΟΔΑΣΑΑΜ, ο Εθνικός Οργανισμός Διερεύνησης Αεροπορικών και Σιδηροδρομικών Ατυχημάτων και Ασφάλειας Μεταφορών, εξέδωσε πόρισμα 178 σελίδων, το οποίο στις  27 Φλεβάρη του 2025, μία μέρα πριν την συμπλήρωση δύο χρόνων από το έγκλημα των Τεμπών.

• Το «άγνωστο καύσιμο» που κατέληξαν οι ερευνητές ότι ευθύνεται για το φαινόμενο της πυρόσφαιρας και το οποίο, όπως αναφέρουν, το πιθανότερο είναι 2,5 τόνοι καυσίμων υδρογονανθράκων, επιβεβαιώνει τελικά τις πραγματογνωμοσύνες των εμπειρογνωμόνων των οικογενειών, οι οποίες είχαν αρχικά λοιδορηθεί και αντιμετωπιστεί ως θεωρίες συνωμοσίας. Αποκλείει έτσι οριστικά τη θεωρία των ελαίων σιλικόνης, καθιστώντας διάτρητα τα συμπεράσματα του Γενικού Χημείου του Κράτους και των δικαστικών πραγματογνωμόνων.
• «Η “μη ιεροποίηση” του χώρου του ατυχήματος οδήγησε σε απώλεια σοβαρών στοιχείων» που είπαν κατά την παρουσίαση του πορίσματος τα μέλη του ΕΟΔΑΣΑΑΜ, κατακεραυνώνοντας τις αρχές που προχώρησαν στο μπάζωμα και δεν μεταχειρίστηκαν τον χώρο του δυστυχήματος ως πεδίο περισυλλογής στοιχείων.
• Ηδιαπίστωση ότι «από δηλώσεις μας επισημάνθηκε πως οι αρμόδιες αρχές έκτακτης ανάγκης αισθάνθηκαν μεγάλη πίεση να ανακτήσουν τις σορούς και τα μέλη (των νεκρών) το συντομότερο δυνατόν, για να αποφύγουν την εμφάνιση αρνητικών εικόνων στα ΜΜΕ το επόμενο πρωί μετά το δυστύχημα».
• Οι δηλώσεις: «Όταν κάνεις 17 συστάσεις, σημαίνει ότι ο σιδηρόδρομος δεν είναι ασφαλής». «Θα μπορούσα να είχα σκοτωθεί και εγώ». «Όλοι όσοι καθυστέρησαν την υλοποίηση της σύμβασης 717 έχουν συμβάλει στο να σκοτωθούν αυτά τα παιδιά».

Η πυρόσφαιρα και το ανεξήγητο καύσιμο

• Η επιτροπή διερεύνησης του ΕΟΔΑΣΑΑΜ ήταν κατηγορηματική σχετικά με τον αποκλεισμό των ελαίων σιλικόνης ως αιτιώδους ουσίας της πυρκαγιάς που ακολούθησε τη σύγκρουση στα Τέμπη. Πού όμως βρισκόταν το «άγνωστο καύσιμο», αν δεν υπάρχει στο επίσημο φορτίο;
• Εξετάζοντας καρέ καρέ και αντιπαραβάλλοντας το διαθέσιμο βιντεοσκοπικό υλικό κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η μοιραία καύση που προκάλεσε την πυρκαγιά και οδήγησε στην εμφάνιση μίας «πυρόμπαλας» με τη μορφή μανιταριού πυροδοτήθηκε από υγρό πτητικό καύσιμο, ενώ το φαινόμενο εξελίχθηκε σε τρία στάδια.
• Το σημείο που αναφέρεται ο εντοπισμός του πιθανού ακριβούς σημείου της αρχικής ανάφλεξης. Αυτό δεν είναι άλλο από «μια περιοχή ανάμεσα στο πίσω μέρος της δεύτερης μηχανής και στο εμπρός μέρος της πρώτης πλατφόρμας».
• Η διαπίστωση «η παρουσία της εύφλεκτης ουσίας […] δεν αναφέρεται στα έγγραφα μεταφοράς της εμπορικής αμαξοστοιχίας 63503».
• Μία μεγάλη ποσότητα από το εύφλεκτο υγρό καύσιμο, είναι δυνατόν να «παγιδεύτηκε» κάτω από το εστιατόριο της επιβατικής αμαξοστοιχίας μετά τη δεύτερη, σχεδόν μετωπική σύγκρουση -ανάμεσα στο βαγόνι του εστιατορίου της επιβατικής αμαξοστοιχίας και της πρώτης, φορτωμένης με χαλύβδινα ελάσματα πλατφόρμας της εμπορικής- καθώς τα βίντεο των επιβατών δείχνουν «μία πολύ ισχυρή, αλλά πολύ συγκεντρωμένη εστία να καίει με ένταση από τη βάση αυτού του βαγονιού», το οποίο τελικά και κατέκαυσε. Οι επιστήμονες διαφοροποιούν τα λευκά υπολείμματα διοξειδίου του πυριτίου από το καμένο έλαιο σιλικόνης (γιατί αρκετό ανευρέθηκε άκαυτο) από τα μαύρα υπολείμματα «με ίχνη ξυλολίου, που ταιριάζουν με καύσιμα υδρογονανθράκων».
• Πιθανό συμπέρασμα: «Οι υπολογισμοί, με μαθηματικά μοντέλα CFD, δείχνουν ότι περίπου 2.500 κιλά (2,5 τόνοι) καυσίμου υδρογονανθράκων χρειάζεται για να αναδημιουργήσει κανείς τα τρία ξεχωριστά στάδια (1.000, 1.200 και 300 κιλά αντίστοιχα) της έκρηξης, της πυρκαγιάς και των δευτερογενών “λιμνών” της φωτιάς που καταγράφηκαν».

Το μπάζωμα

• «Δεν υπήρξε συντονισμός, σε επιχειρησιακό ή σε στρατηγικό επίπεδο, των διαφόρων υπηρεσιών στον τόπο της σύγκρουσης. Κάθε υπηρεσία συνέχισε να λειτουργεί υπό τις δικές της εντολές, πρωτοβουλίες και προσωπικό, χωρίς αλληλεπίδραση σε οργανωτικό επίπεδο […] Η αρχική συλλογή αποδεικτικών στοιχείων ανέδειξε αρκετά ελαττώματα, με αποτέλεσμα την απώλεια πληροφοριών δυνητικά ζωτικής σημασίας».
• «Μέχρι να φτάσει η Πυροσβεστική, σχεδόν όλοι οι επιζώντες είχαν ήδη εγκαταλείψει τα βαγόνια».
• Σε αντίθεση με τις διεθνείς πρακτικές, που διαχωρίζουν τον τόπο ενός ατυχήματος κατά τη διάσωση σε «κόκκινη», «πορτοκαλί» και «κίτρινη ζώνη» και στη δεύτερη φάση της προανάκρισης σε περιμέτρους αποκλεισμού, «στην περίπτωση των Τεμπών, μία χαλαρή περίμετρος στήθηκε από την Αστυνομία τις πρώτες ώρες μετά το δυστύχημα, κυρίως για να κρατήσει εκτός τους δημοσιογράφους. Αυτή η περίμετρος δεν φυλάχθηκε προσεκτικά και, κατά την αντίληψή μας, δεν υπήρξε καταγραφή ποιος είχε πρόσβαση και ποιος τελικά μπήκε και βγήκε από την περιοχή». Οποιοσδήποτε φορούσε κάποιο διακριτικό είχε πρόσβαση, οι συγγενείς μετέφεραν τραυματίες. Στη συνέχεια «οι σοροί μεταφέρθηκαν στο νεκροτομείο χωρίς καμία αρίθμηση ή αναγνωριστικό».
• Τις πρώτες ώρες μετά το δυστύχημα όλη «η έμφαση της διερεύνησης ήταν στραμμένη στον σιδηροδρομικό σταθμό της Λάρισας», ενώ ο τόπος του δυστυχήματος «δεν έτυχε διαχείρισης σαν να περιλαμβάνει οποιαδήποτε αξιόλογα στοιχεία, δεν συνελέγησαν δείγματα και δεν υπήρξε προσεκτική καταγραφή των υπολειμμάτων προτού βαριά μηχανήματα απομακρύνουν και προσπελάσουν τα πάντα, το έδαφος απομακρυνθεί και η περιοχή καθαριστεί». Αστυνομία και πυροσβεστική θεώρησαν ότι ένα φωτογραφικό ντοκουμέντο και μία περιληπτική αναφορά ήταν αρκετά, ενώ τέτοια ήταν η έλλειψη συντονισμού που οι δύο υπηρεσίες δεν κατάφεραν καν να κάνουν μία κοινή αναφορά. Ανεκπαίδευτοι εθελοντές περισυνέλεγαν στοιχεία που μπορεί να εμπεριείχαν ίχνη των νεκρών, ενώ η Ομάδα Αναγνώρισης Θυμάτων Καταστροφών (ΟΑΘΥΚ) της αστυνομίας δεν επισκέφθηκε τον χώρο του δυστυχήματος επί δύο μέρες μετά. Η νεκροψία έκλεισε και αυτή γρήγορα.
• Στις 31 Μαΐου, όταν ιδιωτικός εμπειρογνώμονας οικογενειών θυμάτων ανακάλυψε τυχαία ίχνη ανθρώπινων μελών στα καμένα συντρίμμια του βαγονιού του εστιατορίου, ακόμη και τότε δεν ελέγχθηκαν από τις αρχές τα κουφάρια των τρένων και χρειάστηκε να φτάσει ο Νοέμβριος του 2023 για να γίνει αυτό. Τα βίντεο από 50 κάμερες του δικτύου που κατέγραφαν την εμπορική αμαξοστοιχία αναζητήθηκαν όταν πια είχαν διαγραφεί. Οι έξι σκληροί δίσκοι που έστειλε στον ανακριτή ο ΟΣΕ με υποτιθέμενα πλάνα του εμπορευματικού σταθμού απεικόνιζαν τελικά τον επιβατικό σταθμό.
• Μόλις τον Αύγουστο με ανακριτική εντολή η αστυνομία φωτογράφισε και κατάσχεσε αντικείμενα που αποτελούσαν στοιχεία της έρευνας, ενώ η αιτία της πυρόσφαιρας δεν ξεκίνησε να διερευνάται πριν από τις 29 Μαρτίου.
• Οι εκπρόσωποι του ΕΟΔΑΣΑΑΜ δήλωσαν: «Θα πρέπει να ζητηθεί μία μεγάλη συγγνώμη στους συγγενείς των θυμάτων, που είχαν να αντιμετωπίσουν έναν τιτάνιο αγώνα για να υποκαταστήσουν τον ΕΟΔΑΣΑΑΜ. Το έργο τους ήταν πολύτιμο».

Περιορισμοί κατά τη διερεύνηση της υπόθεσης

Μεταξύ άλλων επισημάνθηκε ότι δεν κατάφεραν να συνομιλήσουν με τον σταθμάρχη του δυστυχήματος των Τεμπών, όπως λένε, «χωρίς να τους δοθεί κάποια εξήγηση».  Οι «εμπλεκόμενοι φορείς που ήταν πιο άμεσα αναμεμειγμένοι», τους δημιούργησαν καθυστερήσεις «μεταξύ δύο και τεσσάρων μηνών σε γενικές γραμμές», μεταξύ της υποβολής του αιτήματος για στοιχεία και την τελική απόδοση αυτών, ενώ «σε κάποιες περιπτώσεις, τα αιτούμενα στοιχεία δεν δόθηκαν καθόλου». Κατήγγειλαν μια «δυνητικά αμυντική κουλτούρα».

Γρήγορα αντανακλαστικά, πάντως

Την άμεση διόρθωση του πορίσματος με την απαλοιφή του κεφαλαίου με την πιθανολόγηση για τις αιτίες της πυρόσφαιρας που προκλήθηκε κατά τη φονική σύγκρουση των δύο αμαξοστοιχιών στα Τέμπη αποφάσισε το Διοικητικό Συμβούλιο του ΕΟΔΑΣΑΑΜ. Μονη ένσταση από τον Πέτρο Ευγενικό, το μέλος του Συμβουλίου, που δήλωσε ότι δεν είναι ακόμη δόκιμο ελλείψει επίσημης επικοινωνίας με το Πανεπιστήμιο της Γάνδης να απαλειφθεί συνολικά η ενότητα αναφορικά με τα αίτια της πυρόσφαιρας, αλλά να γίνουν οι απαραίτητες διορθώσεις, αναφορικά με την ακριβή εμπλοκή του Πανεπιστημίου της Πίζας.

Αναλυτικά η ανακοίνωση του ΕΟΔΑΣΑΑΜ:

• «7-4-2025 ΠΡΑΚΤΙΚΟ ΥΠ’ ΑΡΙΘΜ. 26/2025 Ενημέρωση για επιστολή πανεπιστημίων Πίζα και Γάνδης. Η 26η/2025 συνεδρίαση του Συμβουλίου του Εθνικού Οργανισμού Αεροπορικών και Σιδηροδρομικών Ατυχημάτων και Ασφάλειας Μεταφορών (Ε.Ο.Δ.Α.Σ.Α.Α.Μ) που συγκροτήθηκε με την υπ’ αριθ. πρωτ.275597/18 – 9 – 2023 (τ. ΥΟΔΔ 988 / 23)  απόφαση του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών πραγματοποιήθηκε την 7/4/2025 ημέρα Δευτέρα , και ώρα 09:30 στην αίθουσα συνεδριάσεων του Ε.Ο.Δ.Α.Σ.Α.Α.Μ. στα γραφεία του Οργανισμού (Βυτίνης 14-18, Νέα Φιλαδέλφεια) μετά από πρόσκληση του Αν. Προέδρου της και Προέδρου του σιδηροδρομικού τομέα με θέματα ημερήσιας διάταξης τα ακόλουθα: ΘΕΜΑΤΑ ΗΜΕΡΗΣΙΑΣ ΔΙΑΤΑΞΗΣ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗΣ Ενημέρωση για επιστολή πανεπιστημίων Πίζα και Γάνδης

Παρόντες κατά την συνεδρίαση ήταν οι κάτωθι:

Πρόεδρος & Πρόεδρος Αεροπορικού Τομέα: Γεώργιος Δριτσάκος

Αναπληρωτής Πρόεδρος & Πρόεδρος Σιδ/κού Τομέα: Παπαδημητρίου Χρήστος

Μέλη: Φλέσσας Γρηγόριος

Βάλαρης Χρήστος

Ευγενικός Πέτρος

• Οι θεματικές ενότητες, οι συζητήσεις και οι αποφάσεις τους  με την παραπάνω σύνθεση έχουν, όπως αναφέρεται στη συνέχεια: Ενημέρωση για απόσυρση πανεπιστημίoυ Πίζας και δηλώσεις ερευνητή Πανεπιστημίου Γάνδης κου Μαραγκού. Το συμβούλιο ενημερώθηκε εκτενώς από τον αναπληρωτή πρόεδρο και πρόεδρο του σιδηροδρομικού τομέα για τα εκκρεμή σιδηροδρομικά ζητήματα και την απόσυρση τoυ πανεπιστημίου Pisa από το πόρισμα του ΕΟΔΑΣΑΑΜ αναφορικά με την πυρόσφαιρα και τις δηλώσεις του ερευνητή Πανεπιστημίου Γάνδης κου Μαραγκού.Ο αναπληρωτής πρόεδρος ενημέρωσε ότι το θέμα είναι εξόχως σοβαρό και εισηγήθηκε να προχωρήσει οπωσδήποτε μετά από αυτήν την εξέλιξη και την στην ουσία ακύρωση της επίκλησης του πανεπιστημίου της Πιζα από το πόρισμα του ΕΟΔΑΣΑΑΜ αλλά και τις δηλώσεις του ερευνητή κου Μαραγκού, όπως αυτές αποτυπώθηκαν σε δημοσίευμα του Πρώτου Θέματος, παρά το ότι δεν υπήρξε επίσημη τέτοια ενημέρωση από το πανεπιστήμιο της Γάνδης, η άμεση και επείγουσα ισχυροποίηση και επιβεβαίωση του ανοικτού σημείου του πορίσματος του ΕΟΔΑΣΑΑΜ αναφορικά με τα αίτια της πυρόσφαιρας με κάθε δυνατό τρόπο ώστε η εξήγηση που θα δοθεί να είναι επιστημονικά ορθή και αν είναι δυνατόν μη αμφισβητήσιμη. Πλέον όμως αυτού ο κος Παπαδημητρίου υπενθύμισε ότι με το πρακτικό της 26ης Φεβρουαρίου 2025 το συμβούλιο μετά από ομόφωνη απόφαση του είχε επιμόνως ζητήσει από τον κύριο Accou την μη συμπερίληψη του κεφαλαίου με το οποίο γίνεται πιθανολόγηση για τα αίτια της πυρόσφαιρας χωρίς να υπάρχει πιστοποίηση αυτών από ανώτατο επιστημονικό ίδρυμα. Ο κος Αccou αρνήθηκε το αίτημα αυτό και αποφάσισε να προχωρήσει χωρίς να αναβάλει την σχετική απόφαση. Κατά τον πρόεδρο του σιδηροδρομικού τομέα το συμβούλιο έχει το καθήκον να προχωρήσει το συντομότερο δυνατόν και με τον πιο πρόσφορο τρόπο στην πιστοποίηση των αποτελεσμάτων του πορίσματος της Επιτροπής Διερεύνησης των Τεμπών αναφορικά με τα αίτια της πυρόσφαιρας σε κορυφαία και εγνωσμένου κύρους πανεπιστημιακά ή συναφή ιδρύματα της Ελλάδος ή της αλλοδαπής.

Ως τότε όμως το Συμβούλιο αποφάσισε:

• Να γίνει άμεση διόρθωση του πορίσματος με την απαλοιφή του κεφαλαίου με την πιθανολόγηση για τις αιτίες της πυρόσφαιρας. Το μέλος του Συμβουλίου κος Πέτρος Ευγενικός δήλωσε ότι δεν είναι ακόμη δόκιμο ελλείψει επίσημης επικοινωνίας με το Πανεπιστήμιο της Γάνδης, να απαλειφθεί συνολικά η ενότητα αναφορικά με τα αίτια της πυρόσφαιρας, αλλά να γίνουν οι απαραίτητες διορθώσεις, αναφορικά με την ακριβή εμπλοκή του Πανεπιστημίου της Πίζα. Το συμβούλιο ομόφωνα συμφώνησε με τις προτάσεις του Προέδρου του σιδηροδρομικού Τομέα».

Αυτή είναι μια ακόμη ιστορία. Με πρωταγωνιστές μια ανεξάρτητη Αρχή, μια αλαζονική κυβέρνηση και ένα κρατικό έγκλημα. Που δεν θα ξεχαστεί, όσους υπουργούς και αν αλλάξουν, όσους ειδικούς και αν διασύρουν, όσους ανθρώπους και αν εκβιάσουν, όσα αφηγήματα και αν εφεύρουν.

Εδώ είμαστε. Από την 28^η Φεβρουαρίου 2023.

 Και για πάντα.

Σας βλέπουμε, σας παρακολουθούμε, σας καταγράφουμε.

Φωτογραφία: Μαρία Γαλάτη