Λίγο μετά το τέλος των γυρισμάτων της σειράς που συμμετείχε και τρία χρόνια από την κάθοδο του στις βουλευτικές εκλογές του 2023 ο Μάριος Αθανασίου μίλησε στο The Untold, σε μια διαφορετική συνέντευξη.

Βρεθήκαμε με τον γνωστό καλλιτέχνη στο cafe Tropikana του σκηνοθέτη Βασίλη Θωμόπουλου, με τον ίδιο να μας απαντάει για την Αριστερά, τον Αλέξη Τσίπρα, αλλά και την κοινωνία του σήμερα.

Καλησπέρα σας αρχικά. Ευχαριστούμε πάρα πολύ που δεχτήκατε να μιλήσετε στο Untold. Η πρώτη ερώτηση είναι και λίγο αφελής. Θέλω να ρωτήσω αν έχουμε καμία ελπίδα σαν κοινωνία, ειδικά τώρα που βρισκόμαστε σε μια προεκλογική περίοδο και τα πράγματα αρχίζουν να μπαίνουν σε αυτό το κλίμα. Βλέπετε κάποιο φως στο τούνελ;

«Ναι, πάντα βλέπω φως στο τούνελ, είναι η φύση μου τέτοια. Αλλιώς, αν αποφασίζαμε ότι τα πάντα είναι σκοτάδι, θα φεύγαμε, θα πηγαίναμε κάπου αλλού ή θα κλεινόμασταν στο σπίτι μας και δεν θα κάναμε τίποτα. Είμαστε πολιτικά όντα. Είμαστε άνθρωποι που κινούμαστε μέσα στην κοινωνία. Αν θέλεις και πιστεύεις και ελπίζεις για το καλύτερο, πρέπει να προσπαθείς γι’ αυτό.

Συνήθως αυτό ξεκινά ατομικά. Δηλαδή από το κλειστό σου περιβάλλον και μετά ανοίγει όσο περισσότερο μπορείς, δηλαδή οικογένεια, παρέα, μεγαλύτερες κοινωνικές ομάδες, ο εργασιακός σου χώρος και γενικά ο ευρύτερος κοινωνικός σου κύκλος. Και μετά, όσο περισσότερο μπορείς να επηρεάσεις κόσμο και να λες αυτό που πιστεύεις, το κάνεις.

Επειδή αυτή είναι η ερώτηση, ποιο είναι το φως στο τούνελ, τουλάχιστον στη δική μου περίπτωση. Εγώ, από φύση και θέση, βρίσκομαι στον χώρο της Αριστεράς, οπότε πιστεύω ότι η ελπίδα πάντα βρίσκεται εκεί».

Πώς ήταν η εμπειρία σας να πολιτευτείτε; Πώς το αποφασίσατε αρχικά και πώς ήταν συνολικά η εμπειρία; Γιατί ήταν σε δύο εκλογικές αναμετρήσεις, αν δεν κάνω λάθος.

«Κοίτα, είναι λίγο δύσκολο και δεν μπορώ να σου το απαντήσω ακριβώς με ένα «ναι» ή ένα «όχι». Να σου πω δηλαδή «καλή εμπειρία», «κακή εμπειρία», «ενδιαφέρουσα», δεν ξέρω. Η πολιτική είναι ωραίο πράγμα, αλλά είναι και δύσκολο και πολυδιάστατο.

Η μεγαλύτερη δυσκολία, πρακτικά, είναι ότι για να ασχοληθείς σοβαρά με την πολιτική πρέπει σχεδόν να μη κάνεις κάτι άλλο κι αυτό είναι λίγο οξύμωρο, γιατί πρέπει παράλληλα να κάνεις και κάτι άλλο ώστε να είσαι μέσα στην κοινωνία, να μπορείς να έχεις τα προς το ζην σου και να μην εξαρτάσαι πλήρως από την πολιτική. Από την άλλη, όμως, δεν μπορείς και να την αφήσεις στην άκρη.

Αν αφοσιωθείς ολοκληρωτικά στην πολιτική, κινδυνεύεις να αποκοπείς από την κοινωνία και να μπεις σε μια «γυάλα».

Εγώ, επειδή από πολύ νωρίς κατάλαβα ότι είναι κάτι που με ενδιαφέρει, ήθελα να ασχολούμαι με αυτό. Με ενδιέφερε να βρίσκομαι θεσμικά σε θέσεις όπου παίρνονται ή επηρεάζονται αποφάσεις για το κοινό καλό. Ήθελα να συμμετέχω είτε ως αντιπολίτευση είτε ως συμπολίτευση.

Δεν είμαι άνθρωπος που μου αρέσει να κάνω κουβέντες μόνο σε μια καφετέρια ή σε μια παρέα και να λέμε τι δεν μας αρέσει. Θέλω να περνάμε στην πράξη. Να λέμε τι δεν μας αρέσει και μετά να βλέπουμε πώς το αλλάζουμε, πάμε να το αλλάξουμε.

Αυτό μεταφράζεται σε πολιτική πράξη, στο να μπεις μπροστά, να κατέβεις και να προσπαθήσεις εσύ να κάνεις αυτό που πιστεύεις. Ή να ακολουθήσεις μια ομάδα ανθρώπων που πιστεύουν το ίδιο πράγμα με σένα.

Η σωστή συγκυρία δημιουργήθηκε με την είσοδο του Αλέξη Τσίπρα στην πολιτική. Και το λέω πολύ συγκεκριμένα αυτό, γιατί η Αριστερά πάντα υπήρχε ως ιδεολογία και ως τρόπος αντίληψης. Όμως ποτέ πριν δεν είχε δοθεί πραγματικά η αίσθηση ότι μπορεί να μεταφραστεί σε εξουσία, σε κυβέρνηση, σε δυνατότητα να αλλάξει κάτι.

Αυτό μου άλλαξε όλο το σκεπτικό και την πορεία στη ζωή μου. Όταν είδα ότι ένα κόμμα της Αριστεράς πήρε την ευθύνη να κυβερνήσει και να προσπαθήσει να αλλάξει τα πράγματα, είπα «εδώ είμαστε, αυτό θέλω να ακολουθήσω μέχρι τέλους».

Πιστεύετε ότι η Αριστερά μπορεί να κυβερνήσει στις μέρες μας;

«Το έχει ήδη αποδείξει, γιατί κυβέρνησε. Και, κατά τη γνώμη μου, κυβέρνησε με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, άσχετα αν έχουν γίνει ατελείωτες συζητήσεις και κριτική, καλή ή κακή, δικαιολογημένη ή αδικαιολόγητη.

Το ότι αναγνωρίζεις τα λάθη μιας αριστερής κυβέρνησης δεν είναι κακό. Προφανώς έγιναν λάθη. Έγιναν όμως και πάρα πολλά θετικά πράγματα, τα οποία καμία άλλη κυβέρνηση δεν είχε τολμήσει να κάνει, γιατί δεν ήταν στην ιδεολογία της, δεν ήταν στον τρόπο της.

Για να το πω απλά, αν είμαστε υπέρ ή κατά του δημοσίου, αυτό είναι μια βασική διαφορά στον τρόπο που τοποθετούμαστε στην κοινωνία.

Θέλουμε ιδιωτικά πανεπιστήμια ή όχι; Κι αν θέλουμε, τι κάνουμε με το δημόσιο πανεπιστήμιο; Το προστατεύουμε και το βελτιώνουμε ή όχι; Αυτό είναι μια δομική διαφορά μεταξύ της αριστεράς και της δεξιάς.

Το ίδιο ισχύει και για την υγεία. Θέλεις περισσότερη δημόσια υγεία ή περισσότερη ιδιωτική; Πού στοχεύεις; Σου λέω πράγματα που δεν κρύβονται, δεν πάω σε πράγματα κάτω απ’ το χαλί.

Πιστεύουμε στην ελεύθερη αγορά, στην ιδιωτική πρωτοβουλία και στην ιδέα ότι η αγορά αυτορυθμίζεται και όλα τα παραμύθια που ακούμε από τη δεξιά τόσο καιρό ή πιστεύουμε ότι χρειάζεται ένας ρυθμιστής, το κράτος, ώστε να παρεμβαίνει και να εξισορροπεί τις καταστάσεις;

Και στην Ελλάδα, ειδικά τα τελευταία χρόνια, βλέπουμε πολύ καθαρά ότι χωρίς σωστή κρατική παρέμβαση τα πράγματα δεν μπορούν να λειτουργήσουν. Κανείς δεν επενέβη ουσιαστικά για να ρυθμίσει την ακρίβεια, τη δημόσια υγεία ή την προστασία των δημόσιων πανεπιστημίων. Τα πάντα αφήνονται στη λογική του ελεύθερου κέρδους.

Αν δεν υπάρχει παρέμβαση από τους ανθρώπους που ψηφίζεις, τότε ποιος είναι ο ρόλος της δημοκρατίας; Υποτίθεται ότι ψηφίζουμε ανθρώπους για να υπερασπίζονται τα δικά μας συμφέροντα. Όταν όμως αυτοί υπερασπίζονται κυρίως τα συμφέροντα των οικονομικά ισχυρών, τότε κάτι δεν λειτουργεί σωστά.

Αυτή είναι η βασική διαφορά ανάμεσα στο συντηρητικό και το προοδευτικό κομμάτι. Αν πιστεύεις ότι πρέπει πρώτα να είναι καλά οι οικονομικά ισχυροί τότε ψηφίζε Δεξιά. Ο καθένας με το μυαλό του».

Οι εκλογές δεν είναι ούτε έναν χρόνο μακριά μας. Στις εκλογές του 2023 κατεβήκατε με τον Αλέξη Τσίπρα και σε εκείνες του 2024 με τον Στέφανο Κασσελάκη. Τώρα κανείς από τους δύο δεν βρίσκεται στον ΣΥΡΙΖΑ. Ο Κασσελάκης έχει το δικό του κόμμα, ενώ ο Αλέξης Τσίπρας φαίνεται να ετοιμάζει κάτι δικό του. Αν σας έκαναν πρόταση και οι δύο, αλλά και ο ΣΥΡΙΖΑ, θα ξανακατεβαίνατε στις εκλογές και με ποιον θεωρείτε ότι είστε πιο κοντά;

«Καλύτερα να έκανα δικό μου κόμμα (γέλια) να τους κάνω όλους ρελάνς.

Αλλά αν απαντήσω απλά, είναι σαν να διαλέγεις μαγαζιά από πού ψωνίζεις. Δεν βλέπω έτσι την πολιτική.

Δεν μπορώ να βάλω τον Στέφανο Κασσελάκη στην ίδια κατηγορία με τον ΣΥΡΙΖΑ ή με τον Αλέξη Τσίπρα. Και το λέω γιατί, από τους τελευταίους μήνες, φαίνεται ότι ο πολιτικός του βηματισμός είναι κάπως μετέωρος. Δεν χαρακτηρίζεται από κάτι που θα το έλεγες αριστερό ή κεντροαριστερό. Δεξιό δεν θέλω να τον πω, μην τον προσβάλω τον άνθρωπο.

Αλλά θέλω να πω είναι λίγο πιο ανεξάρτητα, σε μια περιοχή που κάνει μια, συγγνώμη που θα το πω έτσι, «ιδιωτική αντιπολίτευση», κατά τον τρόπο που αντιλαμβάνεται τα πράγματα τα πράγματα αυτός και οι άνθρωποι που είναι γύρω του και προσπαθούν να κάνουν καλό. Δεν είμαι σε αυτό.

Σε ό,τι αφορά τον ΣΥΡΙΖΑ και τον Αλέξη Τσίπρα, αν δεις το μανιφέστο και τη δουλειά που κάνει τώρα (ο Τσίπρας), νομίζω ότι βρίσκεται αρκετά κοντά σε αυτό που προσπαθούσε να κάνει και παλαιότερα. Με όλη την εμπειρία που έχει πλέον, και από τη διακυβέρνηση και από την αντιπολίτευση και έχοντας μάθει απ’ τις δυσκολίες θεωρώ ότι η κατάσταση είναι πιο ώριμη.

Βρίσκεται στον ίδιο ιδεολογικό άξονα, δεν έχει αλλάξει. Και πιστεύω ότι, τόσο ιδεολογικά όσο και ως προσωπικότητα, διαθέτει τα εχέγγυα και τη δυναμική να αλλάξει τα πράγματα, όπως έκανε και το 2015.

Γι’ αυτό θεωρώ ότι αποτελεί ένα σημαντικό πλεονέκτημα, όχι μόνο ως προσωπική επιλογή, αλλά και συνολικά για την κοινωνία. Αυτή τη στιγμή όλοι μιλούν για ανάγκη ενότητας στον χώρο της Αριστεράς. Είναι προφανές ότι κανείς μόνος του δεν μπορεί να πετύχει πολλά.

Αυτό που διαφοροποιεί τον Αλέξη είναι ότι η τοποθέτησή του είναι διαφορετική, για το πώς αλλάζεις την κοινωνία και πώς διορθώνεις τα κακώς κείμενα. Αυτό, για μένα, είναι από μόνο του ένα πολύ σημαντικό προτέρημα.

Μπορείς να ακολουθήσεις κάτι όχι επειδή σε ενδιαφέρει η εξουσία ή η θέση σου, αλλά επειδή βλέπεις ένα όραμα αλλαγής στο οποίο θέλεις να πιστέψεις.

Μυρίζει πολύ 2015, όχι ως προς το αποτέλεσμα, αλλά ως προς τη διαδρομή. Υπάρχει μια κοινωνική κόπωση από την αδράνεια, από την παρακμή θεσμών, από τη διαφθορά, την αλαζονεία και την αδιαφορία απέναντι στη μεγάλη πλειοψηφία της κοινωνίας.

Η μεγάλη διαφορά με το 2015 είναι ότι τότε υπήρχε ήδη έντονη κοινωνική αντίδραση από το 2011. Ο «ηρωισμός» σήμερα είναι ότι προσπαθείς να το δημιουργήσεις πολιτικά χωρίς να έχει προηγηθεί μια τόσο μεγάλη κοινωνική έκρηξη.

Επειδή όμως ο Αλέξης Τσίπρας το έχει ξανακάνει, μας είναι πιο εύκολο να μπεις σε αυτή τη διαδρομή.

Αυτό που μου λείπει είναι η κοινωνική αντίδραση. Βέβαια πρέπει να το εξηγήσουμε αυτό. Κοινωνική αντίδραση δεν είναι να κατέβεις μια Τετάρτη στον δρόμο να κάνεις γύρω γύρω το Σύνταγμα και να φύγεις, να περιμένεις να γίνουν και 5 επεισόδια, δεν είναι αυτή κοινωνική αντίδραση.

Αυτό είναι ένα άλλοθι για σένα να πεις ότι συμμετείχες σε αυτό και να λες «κάτι είπαμε». Κοινωνική αντίδραση ήταν αυτό που έγινε το 2011, με διάρκεια, παρουσία και σταθερό αίτημα. Αυτό λείπει.

Δεν θα ήθελα, βέβαια, να φτάσουμε ξανά σε τέτοιο σημείο. Θα προτιμούσα να δοθεί μια πολιτική λύση πριν διαλυθούν τα πάντα, ώστε να μπορέσουμε να διορθώσουμε ό,τι παραλάβουμε.

Εκεί θα κριθούν όλα. Αν η κοινωνία πιστεύει ότι όσα έγιναν τα τελευταία οκτώ χρόνια με τη Νέα Δημοκρατία είναι σωστά, αν θεωρεί ότι η χώρα πηγαίνει σε καλό δρόμο παρά την ακρίβεια, τα σκάνδαλα, τις υποκλοπές και τη διαφθορά, τότε πάω πάσο.

Εγώ θα συνεχίσω να ακολουθώ τη δική μου διαδρομή και να λέω αυτό που πραγματικά πιστεύω, ακόμα κι αν είμαστε μειοψηφία, μιας πολύ δυνατής αντιπολίτευσης.

Γιατί τη διαφορά δεν την κάνει η πλειοψηφία. Η πλειοψηφία συνήθως ακολουθεί το ρεύμα της κοινωνίας.

Τεράστιο ρόλο παίζουν και τα μέσα ενημέρωσης. Όχι μόνο στο αν είναι πληρωμένα ή καθοδηγούμενα, αλλά στο ότι δεν λειτουργούν πραγματικά ανοιχτά και ελεύθερα ώστε να ασκούν κριτική και έλεγχο στην εξουσία.

Κι όταν αυτό δεν συμβαίνει, τότε πρέπει να το κάνουμε μόνοι μας. Ή να το περιμένουμε από ανθρώπους σαν εσάς, που ξεκινάτε να κάνετε ανεξάρτητη δημοσιογραφία και δεν είστε ακόμα πληρωμένοι, ελπίζω (γέλια)».

Aν τελικά κάποιος καταφέρει να φέρει μια πολιτική αλλαγή χωρίς να υπάρχει από πίσω μια μεγάλη κοινωνική αντίδραση, θεωρείτε ότι αυτό θα είναι πιο «στιβαρό» πολιτικά;

Το 2015 υπήρχε μια τεράστια κοινωνική κινητοποίηση. Πολλοί όμως μετά αισθάνθηκαν προδομένοι και ότι ο ΣΥΡΙΖΑ δεν ανταποκρίθηκε στις προσδοκίες τους. Άρα αυτή η ίδια κοινωνική δυναμική τούς έκανε να απομακρυνθούν πολύ γρήγορα από τον Τσίπρα και τον ΣΥΡΙΖΑ.

Αν τώρα δεν υπάρχει αυτή η κοινωνική αντίδραση θεωρείτε ότι, σε περίπτωση που γίνει ξανά πρωθυπουργός, θα έχει μια πιο σταθερή βάση;

«Αν θυμάσαι, ο ΣΥΡΙΖΑ έφυγε από την κυβέρνηση με 32%. Αυτό δεν είναι ένα ποσοστό πολιτικής κατάρρευσης. Αν σήμερα οποιοδήποτε κόμμα είχε αυτό το ποσοστό, όλοι θα πανηγύριζαν.

Άρα δεν ήταν μια απόλυτη ήττα. Ήταν μια αμφισβήτηση της πολιτικής του, αλλά όχι σε βαθμό εξαφάνισης. Είχε ακόμη μια σταθερή βάση για να ασκήσει αντιπολίτευση.

Το πρόβλημα ήταν μάλλον ότι δεν έκανε την αντιπολίτευση που περίμενε ο κόσμος. Γι’ αυτό και αργότερα έπεσαν κι άλλο τα ποσοστά και για αυτό παραιτήθηκε ο Τσίπρας. Βέβαια ακόμα και σήμερα το ποσοστό που παραιτήθηκε δεν υπάρχει. Αυτή είναι και η μεγάλη ειρωνεία της ιστορίας.

Παρόλα αυτά, δεν μπορώ να κατηγορήσω έναν άνθρωπο που έκανε όλη αυτή τη διαδρομή και άντεξε όσα άντεξε.

Η ουσία, όμως, στην ερώτησή είναι αλλού. Αυτή είναι η βασική διαφορά ανάμεσα στο σήμερα και στο 2015.

Το 2015 ο Τσίπρας ήρθε πάνω σε ένα τεράστιο κύμα κοινωνικής αντίδρασης. Όμως κανείς δεν ήξερε πραγματικά τι ακριβώς περίμενε ο κάθε ψηφοφόρος από εκείνη την κυβέρνηση. Δεν ήθελαν όλοι το ίδιο πράγμα.

Όλοι θέλαμε αλλαγή πολιτικού σκηνικού.

Κάποιοι ήθελαν πλήρη ρήξη και διαγραφή των πάντων και σε έναν μήνα να έχουμε λεφτά στην τσέπη μας, να πάμε διακοπές. Κάποιοι ήθελαν ένα νέο κομμουνιστικό κράτος.

Κάποιοι άλλοι ήθελαν απλώς να μπουν φυλακή οι προηγούμενοι πολιτικοί, αυτό μόνο.

Άλλοι ίσως άκουσαν πραγματικά στο πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ και ήθελαν να δουν αν η Ελλάδα μπορεί να κινηθεί προς αυτή την κατεύθυνση. Δεν ήταν όλοι το ίδιο.

Ξέρω πάρα πολλούς δεξιούς ανθρώπους που ψήφισαν τότε ΣΥΡΙΖΑ χωρίς να έχουν καμία σχέση με την Αριστερά. Και αυτό συμβαίνει γιατί οι περισσότεροι άνθρωποι δεν διαβάζουν πραγματικά τα προγράμματα των κομμάτων.

Αν πας μια εβδομάδα πριν τις εκλογές και ρωτήσεις έναν ψηφοφόρο τι ακριβώς λέει το πρόγραμμα του κόμματος που στηρίζει για την παιδεία, την υγεία ή την οικονομία, οι περισσότεροι δεν θα ξέρουν να σου απαντήσουν.

Ένα μικρό μόνο κομμάτι των ψηφοφόρων έχει πραγματικά διαβάσει το πρόγραμμα. Το υπόλοιπο μέρος δεν ξέρει τι ψηφίζει.

Ψηφίζει επειδή «πάντα ήταν δεξιός ή αριστερός», επειδή του αρέσει ένας πολιτικός ή επειδή του το πρότεινε το περιβάλλον του.

Δεν το λέω για να ισοπεδώσω τους πάντες. Αλλά είναι πολλά τα ερωτηματικά όσον αφορά τους ψηφοφόρους και τον τρόπο που ψηφίζουμε.

Γι’ αυτό και βλέπεις σήμερα τόσο μεγάλη απαξίωση απέναντι στην πολιτική, είναι «ηρωικό» να λες ότι θες να ασχοληθείς με την πολιτική αυτή τη στιγμή. Είναι πιο «μοδάτο» να λες ότι «όλοι ίδιοι είναι» παρά να ασχολείσαι ουσιαστικά.

Και όταν ο κόσμος απομακρύνεται από την πολιτική, ανοίγει χώρος για πιο ακραία ή γραφικά στοιχεία να εμφανίζονται στο πολιτικό σκηνικό, είτε αυτά πουλάνε επιγραφές του Ιησού είτε λένε να φύγουν οι ξένοι, είτε αυτά που περάσαμε με τη Χρυσή Αυγή.

Ή ακόμα να κάνεις ένα πολιτικό κίνημα μέσα από μια τραγωδία των Τεμπών με μοναδική σημαία τη δικαιοσύνη.

Αυτό δεν είναι γραφικό, αυτό είναι το μόνο που μπορώ να δεχθώ, ότι είσαι πολύ απογοητευμένος από την πολιτική και το πας μόνος σου μέχρι τέρμα, αλλά δεν μπορείς να καταλάβεις το σύνολο του προβλήματος αυτής της χώρας.

Όμως όταν δημιουργείς ένα κόμμα που ζητά να κυβερνήσει, πρέπει να έχεις συνολική πρόταση για τη χώρα και όχι μόνο για ένα ζήτημα. Η διακυβέρνηση δεν αφορά μόνο τη δικαιοσύνη ή τη διαφθορά· αφορά τα πάντα.

Και πολλές φορές άνθρωποι που πίστεψαν ότι ήταν έτοιμοι να κυβερνήσουν, τελικά δεν ήταν. Πρέπει να μην αντιλαμβάνεσαι πολύ τη δύναμη σου για να πιστεύεις ότι θα το κάνεις αυτό, έτσι με αυτόν τον τρόπο.

Δεν το λέω ως προσωπική κριτική για την κ. Καρυστιανού, η γυναίκα μια χαρά είναι και μακάρι να το παλέψει όπως μπορεί. Για το κόμμα της λέω, όχι για τη δίκη. Όλοι δίπλα της είμαστε. Εγώ μιλάω μόνο για τον πολιτικό φορέα.

Ο καθένας θα κριθεί από τον κόσμο. Αυτό είναι το καλό της δημοκρατίας. Αλλά, αν πιστεύουμε πραγματικά στη δημοκρατία, πρέπει να την υπερασπιζόμαστε συνολικά».

Θεωρείτε ότι έχει ευθύνη και ο κόσμος; Ότι ένα μεγάλο μέρος της κοινωνίας δεν ενημερώνεται, δεν συμμετέχει και ειδικά η νεολαία δεν ασχολείται όσο θα έπρεπε με την πολιτική;

Έχει δηλαδή και η κοινωνία μερίδιο ευθύνης ή οδηγήθηκε σκόπιμα σε αυτή την απομάκρυνση από την πολιτική;

«Εδώ μπαίνουμε σε μια πολύ δύσκολη συζήτηση και πάντα μιλάω ως άνθρωπος που εκφράζει μια προσωπική άποψη, όχι κάποια απόλυτη αλήθεια.

Εγώ βλέπω τη σχέση πολιτικής, κράτους και πολιτών σαν τη σχέση γονιών και παιδιών. Η πολιτικοί θα έπρεπε να είναι το παράδειγμα για το πώς πρέπει να λειτουργούμε ως κοινωνία.

Αν θέλεις μια κοινωνία με δικαιοσύνη, αξιοκρατία, ισότητα, ελευθερία και σεβασμό, αυτά πρέπει πρώτα να τα βλέπεις στο ίδιο το πολιτικό σύστημα. Όπως ακριβώς γίνεται και μέσα σε μια οικογένεια: το παιδί δεν ακολουθεί τόσο αυτά που λες όσο αυτά που κάνεις.

Αν λοιπόν το πολιτικό σύστημα ήθελε πραγματικά μια κοινωνία ελεύθερη, σκεπτόμενη και ενεργή, θα δημιουργούσε τις συνθήκες για να συμβεί αυτό.

Δεν πιστεύω σε κάποιο σκοτεινό σχέδιο που θέλει συνειδητά τον κόσμο αμόρφωτο ή αδρανή. Όμως στην Ελλάδα η πελατειακή σχέση κράτους και πολιτών βολεύει το πολιτικό σύστημα.

Αν η μόνη πολιτική σου συμμετοχή είναι κάθε τέσσερα χρόνια, λίγο πριν τις εκλογές, όταν θα περάσει ένας πολιτικός να σου πει δυο κουβέντες και να ζητήσει την ψήφο σου, τότε το σύστημα λειτουργεί πολύ πιο εύκολα.

Δεν ενδιαφέρει τόσο ποιοι δεν θα ψηφίσουν. Ενδιαφέρει αυτοί που θα ψηφίσουν να ψηφίσουν «εμένα».

Αν όμως ανοίξεις πραγματικά τη συμμετοχή, αν ενθαρρύνεις τον κόσμο να σκέφτεται ελεύθερα και κριτικά, τότε δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι θα πάρεις το αποτέλεσμα που περιμένεις.

Γι’ αυτό δεν θεωρώ ότι η ευθύνη είναι μόνο των πολιτών. Φυσικά έχουμε κι εμείς ένα μέρος ευθύνης, γιατί πρέπει να ψαχνόμαστε και να ενημερωνόμαστε μόνοι μας. Όταν όμως πουθενά δεν βλέπεις ένα πραγματικό παράδειγμα προς μίμηση, τότε είναι λογικό να επηρεάζεσαι περισσότερο από το περιβάλλον, τις παρέες ή τις «πλατείες» παρά από την ίδια την πολιτική.

Η αλλαγή πρέπει να ξεκινήσει από πάνω προς τα κάτω, ώστε να υπάρξει μετά και κοινωνικό παράδειγμα».

Είπατε νωρίτερα ότι είστε στην Αριστερά. Ήσασταν πάντα κοντά στην Αριστερά ως ψηφοφόρος και ως άνθρωπος γενικότερα;

«Ναι, πάντα ήμουν κοντά στην Αριστερά. Υπήρξαν κάποια χρόνια που δεν ψήφιζα, και το λέω επίτηδες αυτό, γιατί θα μπορούσα να το κρύψω.

Κάποια στιγμή άρχισα να καταλαβαίνω τι σημαίνει πραγματικά να μην ψηφίζεις. Ειδικά όταν είδα την άνοδο της Ακροδεξιάς και το πώς κατάφερε να διεισδύσει μέσα σε κανονικές οικογένειες, σε μικροαστικά και λαϊκά στρώματα.

Όταν κατάλαβα τι συνέβαινε με τη Χρυσή Αυγή, συνειδητοποίησα ότι αν δεν ψηφίζεις, ουσιαστικά δίνεις περισσότερο χώρο και δύναμη σε ανθρώπους με τους οποίους διαφωνείς βαθιά.

Εκεί κατάλαβα την αναγκαιότητα της συμμετοχής.

Κι εγώ είχα περάσει τη φάση της απαξίωσης και της άρνησης απέναντι στην πολιτική. Είχα κι εγώ αυτόν τον νεανικό ρομαντισμό του «αφού δεν με εκφράζει κάτι απόλυτα, γιατί να συμμετέχω;».

Όμως πάντα ήξερα ότι η ιδεολογία μου ήταν αριστερή. Πάντα με ενδιέφερε το συλλογικό καλό και κυρίως οι άνθρωποι που έχουν μεγαλύτερη ανάγκη.

Πίστευα πάντα ότι χρειάζεται περισσότερο κράτος, όχι λιγότερο. Όχι όμως ένα αυταρχικό κράτος, αλλά ένα σωστό κράτος, με δομές που να επιτρέπουν στους ανθρώπους να ζουν με ασφάλεια και αξιοπρέπεια.

Δεν γίνεται ο πολίτης να πρέπει να τα κάνει όλα μόνος του. Η πολιτική οφείλει να σου δίνει το δικαίωμα να συμμετέχεις, αλλά και να δημιουργεί ένα σταθερό και ασφαλές περιβάλλον μέσα στο οποίο να μπορείς να ζήσεις.

Γιατί σήμερα έχουμε χάσει κάτι πολύ βασικό: την αξιοπρέπειά μας ως πολίτες.

Θα έπρεπε να αισθανόμαστε περήφανοι ότι το κράτος λειτουργεί για όλους, ανεξάρτητα από το αν είναι κάποιος δεξιός, κεντρώος ή αριστερός. Όλοι είμαστε ίσοι απέναντι στον νόμο και στο κράτος.

Αυτό είναι κάτι που άλλαξε μέσα μου όσο μεγάλωνα και ωρίμαζα πολιτικά».

Θα πάμε στο βίντεο από την οικοδομή που είχατε δουλέψει. Θέλω δυο λόγια για αυτό. Το κάνατε για λόγους ταξικούς ή βιοπορισμού;

«Εγώ το είχα εξηγήσει πάρα πολύ καλά στο βιντεάκι. Και ουσιαστικά αυτό που είπα στο βίντεο θα σου ξαναπώ τώρα. Απλώς κατάλαβα ότι ο καθένας θα το χρησιμοποιούσε με τον τρόπο που θα ήθελε.

Εμένα ήταν μια ανάγκη πολύ πολυεπίπεδη αυτό που έκανα εκείνο το διάστημα. Ήταν ένα τρίμηνο μετά τις τελευταίες εκλογές. Είχε συμπέσει και ένα διάστημα που αμέσως μετά τις εκλογές δεν είχα δουλειά, αν είχε προκύψει και είχε μπει ένα σίριαλ σε εκείνη τη διαδρομή, δεν θα επέλεγα την οικοδομή, θα έκανα προφανώς το σίριαλ, γιατί αυτή είναι η δουλειά μου και θα συνεχίσω να την κάνω.

Απλώς επειδή εκείνο το διάστημα δεν είχα δουλειά και ήταν ένα μικρό διάστημα για εμένα, ήθελα να φύγω απ’ ό,τι έκανα όλο το προηγούμενο διάστημα. Γιατί είχα περάσει έναν χρόνο μέσα στις εκλογές. Οπότε βρισκόμουν σε μια διαδικασία δύο χρόνια, εμπλεκόμενος σε πολιτικούς και καλλιτεχνικούς κύκλους.

Είχα χάσει την επαφή με την οικογένειά μου, την προσωπική μου ζωή. Και ήθελα να κάνω κάτι πιο «ασκητικό», να επανέλθω λίγο στις εργοστασιακές ρυθμίσεις.

Επειδή το είχα κάνει και μικρός αυτό το επάγγελμα, ήταν πιο εύκολη επιλογή. Υπήρχε και ανάγκη βιοπορισμού, αλλά μπορούσα να την καλύψω και αλλιώς, αλλά επέλεξα αυτό γιατί θα με βοηθούσε ψυχολογικά».

Σαν ηθοποιός μπορείτε να κάνετε δουλειές και να ζείτε με αξιοπρέπεια; Πώς είναι να είστε καλλιτέχνης το 2026 στην Ελλάδα;

«Καταρχήν δεν θεωρώ τον εαυτό μου καλλιτέχνη με την έννοια που το λέμε συνήθως. Αυτή η δουλειά για εμένα είναι κυρίως βιοποριστική, εμπορική. Ένα μέρος είναι καλλιτεχνικό, αλλά είναι δουλειά.

Το να είσαι καλλιτέχνης σε οποιαδήποτε χώρα είναι δύσκολο, στην Ελλάδα είναι δυο φορές πιο δύσκολο. Το μεγάλο θέμα στην Ελλάδα όμως είναι η αξιοπρέπεια σε όλα τα επαγγέλματα.

Αξιοπρέπεια σημαίνει να μην είσαι σε σχέση εξάρτησης από τον εργοδότη σου. Να είναι επιλογή σου η δουλειά, όχι ανάγκη. Αυτό έχει χαθεί σε μεγάλο βαθμό στην ελληνική κοινωνία.

Πολλοί άνθρωποι σερνόμαστε από την ανάγκη μας να είμαστε στους εργασιακούς χώρους που είμαστε.

Αυτό μας κάνει να καταπίνουμε και να δεχόμαστε αυταρχικές συμπεριφορές, εργοδοτική κατάχρηση, απλήρωτη εργασία. Τόσα πράγματα.

Ένα μεγάλο ποσοστό των ανθρώπων επιλέγει να κάνει Delivery, αυτοί δεν είναι οι άνθρωποι που έβλεπες πριν 7-8 χρόνια, καθώς από ανάγκη αυτοί οι άνθρωποι αναγκάζονται να κάνουν αυτή τη δουλειά για την οικογένεια του.

Πρακτικά είναι σωστό, είναι όμως αξιοπρεπές; Και δεν λέω αν είναι αξιοπρεπές επειδή δεν φοράει κουστούμι, αλλά ο μισθός που παίρνει ενώ κινδυνεύει στις δυο ρόδες είναι αξιοπρεπής;

Ο κόσμος δουλεύει 10ωρο, 12ωρο. Άνθρωποι πάνε σεζόν και έχουν λίγα ρεπό τον μήνα. Είναι αξιοπρεπές αυτό;

Όλα αυτά θα τα κάνω, για να πάρω λεφτά στο σπίτι. Ότι εγώ παίζω με τα όρια μου για να μπορώ να είμαι εντάξει για το παιδί μου, είναι αξιοπρεπές;

Αυτό έχει χαθεί από την κοινωνία και δεν το συζητάμε γιατί δεν το έχουμε αναγνωρίσει.

Πλέον μαζευόμαστε οι άνθρωποι και συζητάμε τις αγωνίες και όχι τα καλά μας. Εκεί καταλαβαίνεις ότι έχει φύγει η αξιοπρέπεια.

Πήγαινε σε ένα σχολείο και δες. Πώς είναι τα παιδιά, πώς αγχώνονται οι γονείς όταν υπάρχει κάποιο παραπάνω έξοδο, τι γίνεται όταν ζητάνε κάποιο έξοδο για μια εκδρομή.

Αν οι γονείς φοβούνται μην ζητηθεί κάτι παραπάνω, αν πρέπει το παιδί να πάει κάπου για μια δραστηριότητα ή μια εκδρομή δεν μπορείς να μιλάς για αξιοπρέπεια σε αυτή τη γαμημένη κοινωνία πια και να μου λες ότι υπάρχει πρόοδος.

Όταν ο μισθός σου ο πραγματικός έχει πέσει 40% και εσύ του δίνες αύξηση 15% και θεωρείς ότι είναι αξιοπρεπές, πρέπει να ντρέπεσαι, πρέπει να κρυφτείς».

Πού μπορούμε να βρούμε τον Μάριο Αθανασίου αυτές τις ημέρες;

«Θα με βρείτε στο cafe Tropicana του Βασίλη Θομώπουλου, εδώ που κάνουμε τη συνέντευξη (γέλια).

Αυτό είναι ένα διάστημα που έχω τελειώσει ό,τι έκανα πέρσι, τώρα τελείωσα και τα γυρίσματα οπότε είναι ακριβώς το μεσοδιάστημα για την επόμενη σεζόν.

Θα κάνουμε μια περιοδεία με τον «Επιθεωρητή Ντρέικ» που σκηνοθετεί ο Βασίλης».

Φωτογραφίες: Μαρία Γαλάτη

Ευχαριστούμε το cafe Tropikana για τη φιλοξενία.

Διαβάστε επίσης:

Μόνο μη σταματάς να ζεις. Δεν μας αξίζει…

Στήλη Άλατος: Κατρ-Akylas.

Πόσο διαρκεί το αύριο: Η κινηματογραφική σκέψη του Αγγελόπουλου