Έμαθες να περπατάς; Μάθε να τρέχεις. Έμαθες να μιλάς; Μάθε να σωπαίνεις. Έμαθες γλώσσα-γλώσσα-μαθηματικά; Τώρα βγες πρώτος. Μάθε ιστορία για 10. Χημεία για 20. Πέρασες την τάξη; Πάρε τον έπαινο. Δίνεις πανελλήνιες; Γράψε άριστα! Μπήκες στη σχολή; Βγες με Λίαν Καλώς. Μπήκες στο μεταπτυχιακό; Βγες με πτυχιακή για δημοσίευση. Έπιασες δουλειά; Πάρε προαγωγή. Πήρες μισθό; Κέρδισε μπόνους. Πήρες αμάξι; Πάρε κάμπριο. Πήρες σπίτι; Χτίσε πισίνα. Βρήκες ταίρι; Κάνε γάμο. Παντρεύτηκες; Κάνε παιδιά. Έχεις παιδιά; Φόρτωσέ τα με βάρη. Στόχοι.

Ζούμε σ’ έναν κόσμο γεμάτο στόχους. Σ’ έναν κόσμο γεμάτο άγχη. Γεμάτο αγωνίες. Από ηλικίες που θα ‘πρεπε, κανονικά, να ‘ναι ανέφελες, να ‘ναι ηλιόλουστες και να μας έχουνε γραμμένους στα παπούτσια τους. Αλλά έχουν στόχους. Μη χάσουν χρόνο. Μη χάσουν ευκαιρίες. Η ευκαιρία έχει μαλλιά μπροστά, πίσω φαλάκρα, αν δεν την πιάσεις τότε που περνάει από μπροστά σου, πάει… Μαλακίες!

Όλα τα πρότυπα της γης το λένε κάθε που έχουν ευκαιρία: αυτός που δεν απέτυχε, ποτέ δεν πετυχαίνει. Κι έπειτα, πήξαμε στους πετυχημένους. Πήξαμε στα παραδείγματα που καβάλησαν την αστραπή, περίσσεψε κάνα παράδειγμα που να καβάλησε το σύννεφο; Γέμισ’ ο τόπος λαμόγια που δήθεν κατάκτησαν την κορυφή, γέμισε κι απεγνωσμένους νικητές του θλιβερού αγώνα. Κάναν χαρούμενο έχετε να δούμε; Κάναν ευτυχισμένο να τον πάρουμε παράδειγμα; Δεν έχετε γιατί η ευτυχία δεν πιάνει στόχους. Η ευτυχία αρκείται. Χαμογελάει και τα βολεύει. Προσπαθεί, αγωνίζεται, μα ξέρει και να παίρνει ανάσα. Δεν συμφέρει η ευτυχία, δεν μεγιστοποιεί τον κύκλο εργασιών.

Να πάρει όμως ο διάολος, για τίνος το συμφέρον, για ποια μεγένθυση, για ποια επιτυχία αξίζει να πηδήξει ένα κορίτσι απ’ την ταράτσα; Ξέρω τι θα μου πεις, για ψυχολογικά, για καταθλίψεις αδιάγνωστες. Και φυσικά, δεν έχουν όλα αυτά κοινωνικές αιτίες, σωστά; Δεν παίζουν ρόλο οι κακομοίρηδες του σήμερα, και οι γονείς, κι οι δάσκαλοι, κι όλοι εμείς που συντηρούμε μια εικόνα πρωταθλητισμού στα πάντα; Που κάνουμε αγώνα επικράτησης μια διαδικασία επιλογής γι’ ανώτατες σπουδές; Που έχουμε για ιερό ένα σύστημα γεμάτο λάθη, και προβλήματα, που όλοι τα βλέπουν μα κανείς δεν θέλει να τ’ αλλάξει;

Από πρώτο χέρι το ξέρω και το γράφω: δεκάδες, εκατοντάδες, χιλιάδες πιτσιρίκια ζούνε ανάμεσα σε κρίσεις πανικού, όχι επειδή μπορεί να γράψουν άσχημα στο τέλος του Λυκείου, αλλά επειδή μπορεί να γράψουν λίγο παρακάτω απ’ όσο θέλουν. Τι θέλουν; Το άπιαστο. Στα 100 το 101. Κι ενώ έχουν ήδη καταφέρει αυτό που υποτίθεται πως εξετάζει ο διαγωνισμός των πανελλαδικών, έχουνε κιόλας μπει σ’ όποια σχολή γουστάρουν, εκείνα εκεί, αγχώνονται, ματώνουν, πνίγονται για να γράψουν το ακατόρθωτο. Όχι για να το παινευτούν μετά σε φίλους και γνωστούς, αλίμονο, σπανίως είναι αυτοί οι λόγοι που τα βασανίζουν. Απλώς γιατί έτσι πρέπει, έτσι αισθάνονται πως πρέπει κι έτσι κάνουν. Για ένα πουκάμισο αδειανό, για ένα στρες που αδειάζει τη χαρά απ’ την κάθε μέρα.

Δεν έχει νόημα να τα λέμε μεταξύ μας, εμείς οι έμπειροι, οι παντελώς αποτυχημένοι, αυτοί που απέτυχαν να κάνουνε τον κόσμο λίγο πιο ήρεμο και πιο ωραίο. Πιάσε τα πιτσιρίκια όπου μπορείς, όπου τα βρεις, σ’ εκείνα πες το: αν δεν είσαι χαρούμενος, άμα δεν είσ’ ευτυχισμένη, βράσ’ την επιτυχία σου και φά’ τη! Οι μόνες εξετάσεις που αξίζουνε το κλάμα σου είν’ εκείνες του γιατρού. Κι εκείνες πια, τις πιο πολλές φορές παλεύονται. Για τίποτα άλλο να μην κλαις. Για τίποτα μη χαραμίζεις τη ζωή σου. Ψάξε το νόημα που ζητάς, βρες το, κι ύστερα πάλι απ’ την αρχή, θα προσπαθήσεις, θα περπατήσεις, η ζωή στο τέλος θα σε πάει. Μόνο μη σταματάς να ζεις. Δεν μας αξίζει, δεν του αξίζει αυτού του μέλλοντος που σου αφήσαμε, να του χαρίσεις τα χαμόγελα, και τα φιλιά, και τις ανάσες σου.

Κάθε φορά που αυτοκτονεί ένας άνθρωπος, θα ‘πρεπε όλη η χώρα να κοιτιέται τρομαγμένη στον καθρέφτη της. Κάθε φορά που αυτοκτονεί ένα παιδί, θα ‘πρεπε να τον σπάει τον καθρέφτη της, για να μη βλέπει άλλο εκεί μέσα. Κι ύστερα, αντί καθρέφτη, ν’ αλλάζει πρόσωπο. Θα ‘πρεπε.

Διαβάστε επίσης:

Το βιβλίο του Α. Αντωνίου για τα Τέμπη από το ΚΒΟΞ ως στη ΔΕΘ

Ωραία περάσαμε στους Metallica;

Τιάγκο Άβιλα: Η θλίψη στο πίσω δωμάτιο