Σάββατο 17 Ιανουαρίου 2025. 1054 μέρες μετά το έγκλημα στα Τέμπη και 102 μέρες από τη μέρα που ο Πάνος Ρούτσι σταμάτησε την απεργία πείνας που έκανε για 23 μέρες.
Την απεργία που ξεκίνησε στις 15 Σεπτεμβρίου 2025, έξω από τη Βουλή ζητώντας η εξουσία να δεχτεί το αυτονόητο δικαίωμά του: Να γίνει εκταφή του 22χρονου γιου του Ντένις, ενός από τα 57 θύματα των Τεμπών, ώστε να πραγματοποιηθούν πλήρεις εξετάσεις για να αποκαλυφθεί η αλήθεια για τον θάνατό του. Ο Πάνος σταμάτησε την απεργία πείνας στις 7 Οκτωβρίου 2025, όταν οι αρχές αποδέχτηκαν τα αιτήματά του.
Σάββατο 17 Ιανουαρίου 2025. 6.30 το πρωί. Περπατάμε προς το αεροπλάνο που θα μας πάει στην Αλεξανδρούπολη. Με τελικό προορισμό την Ξάνθη που έχουμε προβολή του ντοκιμαντέρ μας: «Τέμπη: The Untold story». Εγώ, η Μαρία και ο Πάνος.
Ένα κορίτσι στην ηλικία του γιου του, τον σταματάει εκεί μεταξύ του μικρού λεωφορείου και της σκάλας του αεροπλάνου. Έχει κρύο, είναι σκοτεινά και όλοι βιάζονται. Ο χρόνος παγώνει. Το κορίτσι του λέει πως νιώθει, πως θα μπορούσε να ήταν εκείνο στο τρένο, τι αισθάνεται.
Κανείς δεν βιάζεται πια. Στο αεροπλάνο το αγόρι που μας βάζει στις θέσεις μας, του σφίγγει το χέρι και λίγο πριν προσγειωθούμε φέρνει ένα χάρτινο σακουλάκι με μπισκότα. «Αυτό από εμάς» του λέει. Οδηγώντας από την Αλεξανδρούπολη προς την Ξάνθη η ιστορία ξεδιπλώνεται, ξανά και ξανά.
Στην Ξάνθη, μας υποδέχεται ο Ηλίας. Οι οικοδεσπότες μας το Xanadu – Ανοιχτός Κοινωνικός Χώρος και το Πέλοτο, έχουν φροντίσει κάθε μικρή λεπτομέρεια. Ο Γιώργος, η Φανή, η Στέρη, η Μαρία, ο Γεράσιμος, o Νικήτας, η Ελένη, η Φωτεινή, ο Γιάννης, ο Νίκος, η Αγγελική.
Στο πλαίσιο εκείνο που κάθε φορά, σε κάθε προβολή -φτάσαμε τις 10 πια, σε όλη την Ελλάδα- έχουμε εξονυχιστικά τσεκάρει. Που ο Πάνος εκεί -αλλά και όλοι οι άλλοι σε όλες τις άλλες που έγιναν και σε κείνες που θα έρθουν- αισθάνεται ασφαλής και καλά. Όσο καλά μπορεί να νιώθει κάποιος την 1054η μέρα ομηρίας του. Γιατί οι άνθρωποι των Τεμπών είναι όμηροι. Όμηροι ενός ελεεινού μηχανισμού, που τους εμπαίζει, λοιδορεί, τρομοκρατεί και εκφοβίζει.
Στον χώρο του Xanadou δεν πέφτει καρφίτσα, υπάρχουν άνθρωποι όρθιοι ήδη στις 7 το απόγευμα που ξεκινά και έρχονται και άλλοι. Μεταξύ τους φοιτητές, εκπαιδευτικοί, παιδιά. Άνθρωποι κάθε ηλικίας. Ο Αχιλλέας, που έχει έρθει από τη Θεσσαλονίκη λίγη ώρα πριν, μιλάει με τον Πάνο. Στις 7.30 ξεκινάμε και μέχρι τις 12 τα μεσάνυχτα που τελειώνουμε, ο κόσμος είναι εκεί, ναι και όρθιος, ακούει, βλέπει, ρωτάει.
«Φοβάσαι Πάνο;» Τον ρωτάνε τα παιδιά που δεν μας αφήνουν στιγμή, την επόμενη μέρα. «Τι να φοβηθώ;» απαντά, «Ό,τι μπορεί να φοβηθεί ένας άνθρωπος, ένας γονιός, ένας πατέρας συνέβη».
Οι οικοδεσπότες μας, μας πάνε στα Πομακοχώρια για φαγητό. Εκεί στην άκρη της Ελλάδας και όσο περιμένουμε ένα τραπέζι, τρεις νέοι άνθρωποι βγαίνουν από το μαγαζί. Το κορίτσι σταματά, του δίνει το χέρι και του μιλά. Τα μάτια των ανθρώπων που δεν σταμάτησαν να μιλούν στον Πάνο όλο το Σαββατοκύριακο που ήμασταν μαζί του, τα λένε όλα. Είναι λυπημένα, αλλά γεμάτα οργή. Θλίψη και αγάπη. Πάνω από όλα, είναι συνδεδεμένα μαζί του.
Το κινητό του, που ακουμπά στο τραπέζι γράφει Δικαιοσύνη. Και στην καρδιά του ακουμπά χαραγμένη στο μέταλλο η εικόνα του παιδιού του. Οι άνθρωποι γίνονται τείχος, γύρω του, γύρω τους.
Ο Πάνος δεν είναι μόνο ο πατέρας του Ντένις. Είναι εκείνος ο άνθρωπος που στις 15 Σεπτέμβρη πήρε ένα σακίδιο, έκαστε μπροστά στη Βουλή και είπε ότι σταματά να τρώει μέχρι να πουν ναι στο αυτονόητο. Το δικαίωμα να ξεθάψει το παιδί του για να μάθει από τι πέθανε.
Ο Πάνος, ο μετανάστης, ο αλβανός, ο πακετάς, ο ένας από εμάς, τα έβαλε με το τέρας και το πάτησε κάτω. Δείχνοντας σε όλες, σε όλους μας, ότι αυτό είναι κάτι που μπορεί και να συμβεί. Συνέβη.
Ο Πάνος που εκείνες τις 23 μέρες όρθιος και αήττητος έσφιγγε στην αγκαλιά του τα εκατομμύρια κόσμου που πήγαιναν να του σταθούν, άλλαξε τη ροή του αφηγήματός τους. Και απέδειξε πώς -και γιατί- μόνο ένας άνθρωπος της τάξης μας, ένας άνθρωπος δικός μας, μπορεί να κοιτάξει κατάματα την εξουσία. Και να κάνει -όχι να πει- το καθόλου απλό ή αυτονόητο. Θα πεθάνω για αυτό που πιστεύω σωστό και δίκαιο.
Το βράδυ της επιστροφής μας τη στιγμή που ετοιμαζόμαστε για απογείωση, συμβαίνει η σύγκρουση στην Ισπανία. Μου το δείχνει στο κινητό του, εκείνος. Παρακολουθούμε τη διαχείριση, τις αντιδράσεις, τη συμπεριφορά των Ισπανικών αρχών. Η διαφορά βγάζει μάτι.
Τέσσερεις μέρες πια μετά, μπορώ να γράψω, χωρίς να κλαίω. Και σκέφτομαι τη στιγμή εκείνη, λίγο πριν τελειώσει η απεργία του, που καθισμένη δίπλα του στο Σύνταγμα, τα δάκρυα ξεχύνονται ορμητικά χωρίς να μπορώ να τα σταματήσω. «Έλα Μαρία», μου λέει ο άνθρωπός που βρίσκεται στην 20η μέρα απεργία πείνας. «Όλα θα πάνε καλά. Θα τα καταφέρουμε».
Δεν ξέρω πόσα δάκρυα αντέχουν τα Τέμπη. Ξέρω σίγουρα ότι όσο αντέχουν εκείνοι, τόσο θα αντέχουμε και εμείς.
Διαβάστε επίσης:
Άμβλωση: Τα ανθρώπινα δικαιώματα δεν μπαίνουν σε διαβούλευση
