Από τις 2 έως τις 4 Οκτωβρίου, η ΠΛΥΦΑ στον Βοτανικό μετατρέπεται σε σημείο συνάντησης για το ντοκιμαντέρ μικρού μήκους. Το DOTS International Documentary Film Festival επιστρέφει για δεύτερη χρονιά στην Αθήνα, φέρνοντας μαζί του 37 ταινίες από την Ελλάδα και τον κόσμο, αλλά κυρίως 37 διαφορετικές ματιές πάνω στην πραγματικότητα.

Δεκαεννέα ελληνικές και 18 διεθνείς παραγωγές συνθέτουν το φετινό πρόγραμμα, σε ένα φάσμα που κινείται από το visual poem και την αφήγηση μέχρι τον πειραματισμό. Ταινίες που δεν χρειάζεται απαραίτητα να έχουν πολύ χρόνο για να πουν μια μεγάλη ιστορία. Μερικές φορές αρκούν πέντε, δέκα ή είκοσι λεπτά για να ανοίξει ένα παράθυρο σε έναν κόσμο που μέχρι εκείνη τη στιγμή δεν γνωρίζαμε.

Αυτό, άλλωστε, βρίσκεται στον πυρήνα της ιδέας πίσω από το DOTS.

Όπως εξηγεί στο The Untold ένας από τους διοργανωτές, «το DOTS Festival δημιουργήθηκε από την ανάγκη μας να ακούσουμε και άλλες ιστορίες, ιστορίες από κάθε άκρη του κόσμου, από νέους δημιουργούς που μπορεί να μην έχουν πρόσβαση στο να ακουστεί η φωνή τους. Η δημιουργία του DOTS International Documentary Film Festival, ήταν για εμάς μια πρόκληση στο να τοποθετήσουμε αυτές τις ιστορίες σε έναν κοινό τόπο».

Και αυτός ο «κοινός τόπος» είναι η ΠΛΥΦΑ, όπου για τρεις ημέρες οι ιστορίες αυτές θα συναντήσουν το κοινό τους. Η επιλογή του μικρού μήκους δεν πρόκειται για πρακτική επιλογή ενός φεστιβάλ που θέλει να χωρέσει πολλές ταινίες σε ένα πρόγραμμα. Είναι κυρίως ένας τρόπος να ξανασυστηθεί το ντοκιμαντέρ σε θεατές που ίσως μέχρι σήμερα το θεωρούσαν ένα είδος δύσκολο, μακρινό ή, για να χρησιμοποιήσουμε τα λόγια του διοργανωτή, «μονοδιάστατο και ισως βαρετο».

«Η επιλογή των ταινιών μικρού μήκους δεν έγινε τυχαία, ενα ντοκιμαντέρ 5,10, 20 λεπτών είναι πιο εύπεπτο για τον μέσο θεατή. Οι μικρού μήκους ταινίες βοηθούν στο να μπει και νέο κοινό στον κόσμο του ντοκιμαντέρ που πριν του φαινόταν κατι μονοδιάστατο και ίσως βαρετό. Αυτό που κάναμε ουσιαστικά είναι να συλλέξουμε πολλές μικρές ιστορίες».

Η ιδέα αυτή αποκτά ιδιαίτερο βάρος σε μια εποχή όπου η εικόνα έχει γίνει σχεδόν αδιάκοπη ροή που περνά καθημερινά από την οθόνη μας, συχνά πριν προλάβουμε να σταθούμε πραγματικά σε καθεμία από αυτές. Το ντοκιμαντέρ, όμως, ζητά από τον θεατή να μείνει εκεί. Ή, τουλάχιστον, αυτή είναι η φιλοδοξία του DOTS.

«Θέλοντας να κρατήσουμε το ενδιαφέρον και του πιο απαιτητικού – θα έλεγε κανείς – θεατή, του δίνουμε την ευκαιρία να λάβει πληροφορία σε λίγο χρόνο, χωρίς να τον κουράζει αυτό που βλέπει και χωρίς να κάνει scroll down, με τρόπο που θα την απολαύσει».

«Το ντοκιμαντέρ δεν είναι επιφανειακό. Το ντοκιμαντέρ ξετυλίγει ιστορίες που πρέπει να ειπωθούν. Έχει κάτι να σου πει, να περιγράψει, δεν είναι μια απλή καταγραφή, είναι η ιστορία – το γεγονός από τη σκοπιά του σκηνοθέτη. Το ντοκιμαντέρ δεν καταγράφει μόνο την πραγματικότητα αλλά και την ιστορία πίσω από αυτή ή σε αφήνει να την φανταστείς εσύ ο ίδιος/α».

Και αυτή η διαφορετική ματιά βρίσκεται παντού στο φετινό πρόγραμμα. Οι 37 ταινίες δεν επιχειρούν να μιλήσουν όλες με την ίδια κινηματογραφική γλώσσα. Άλλες είναι ποιητικές, άλλες αφηγηματικές, άλλες πειραματικές. Το κοινό σημείο δεν είναι η φόρμα αλλά η ανάγκη να ειπωθεί μια ιστορία.

«Καλούμαστε να επιλέξουμε μέσα από πολλές και αξιόλογες καταθέσεις και η διαλογή έχει γίνει με σκοπό να συμβάλλει άρρηκτα στο ύφος του φεστιβάλ. Δεν είναι εύκολο όταν υπάρχουν τόσες καλές δουλειές να ξεχωρίσεις.

Στον καθένα, κάθε ταινία αφήνει ένα άλλο συναίσθημα, άλλο κοινωνικοπολιτικό αντίκτυπο ή τροφή για σκέψη όταν γυρίσει σπίτι του.

Όπως θα δείτε λοιπόν στο φετινό πρόγραμμα υπάρχει ποικιλία προσεγγίσεων, άλλη θα είναι visual poem, άλλη θα είναι αφηγηματική, άλλη πειραματική κ.ο.κ. Υπάρχει χώρος για όλους και εμείς εστιάζουμε στον τρόπο με τον οποίο έχει επιλέξει να μας πει την ιστορία του».

Μπορείτε να βρείτε το πρόγραμμα του DOTS Festival στον παρακάτω σύνδεσμο: www.dotsfestival.com/schedule

Το φεστιβάλ δεν περιορίζεται, ωστόσο, στις προβολές. Οι δημιουργοί που θα βρεθούν στην Αθήνα θα συνομιλήσουν με το κοινό μέσα από Q&A συζητήσεις, ανοίγοντας τη διαδικασία πίσω από την οθόνη, τις ιδέες, τις επιλογές, τις δυσκολίες και τους ανθρώπους που έγιναν μέρος μιας ταινίας.

Παράλληλα, το πρόγραμμα περιλαμβάνει δύο masterclasses με ελεύθερη είσοδο.

Το Σάββατο 3 Οκτωβρίου, στις 13:00, η σκηνοθέτις Εύα Στεφανή θα μιλήσει με θέμα «Το ντοκιμαντέρ δεν περιγράφει. Αποκαλύπτει.». Μέσα από παραδείγματα ταινιών, θα εξετάσει τη διαφορά ανάμεσα στο ντοκιμαντέρ που περιορίζεται στην κάλυψη ενός γεγονότος και σε εκείνο που ερμηνεύει και αναπλάθει την πραγματικότητα μέσα από τη ματιά του δημιουργού.

Την Κυριακή 4 Οκτωβρίου, στις 13:00, ο σκηνοθέτης Λουκάς Παλαιοκρασάς και ο διευθυντής φωτογραφίας Carlos Muñoz θα μιλήσουν για την κινηματογραφική γλώσσα του «Bugboy», ενός ντοκιμαντέρ παρατήρησης που γυρίστηκε σε βάθος τριών ετών. Στο επίκεντρο βρίσκεται ένας εσωστρεφής έφηβος και ο βαθύς δεσμός που δημιουργεί με έναν γρύλο, ενώ οι δύο δημιουργοί θα μοιραστούν με το κοινό την εμπειρία των γυρισμάτων, τη σχέση εμπιστοσύνης με τους πρωταγωνιστές, τις επιλογές εξοπλισμού και τις προκλήσεις της καταγραφής της ιδιωτικής ζωής.

Και αν το ντοκιμαντέρ είναι τελικά ένας τρόπος να κοιτάζουμε λίγο πιο προσεκτικά όσα συμβαίνουν γύρω μας, το ζητούμενο για το DOTS δεν είναι να τελειώσει η εμπειρία μαζί με τους τίτλους τέλους.

«Θέλουμε ο θεατής να φύγει με ενα αίσθηση αναζήτησης, να αγαπήσει το ντοκιμαντέρ, να εξερευνά ιστορίες ακόμα και στην καθημερινότητα του, γιατί όπως λέμε και εμείς “ All we have is our stories”».

Οι θεατές θα έχουν, τέλος, και τη δική τους ψήφο. Στο πλαίσιο του φεστιβάλ θα απονεμηθεί το Votanikon Gin Audience Award, συνοδευόμενο από χρηματικό έπαθλο 500 ευρώ, δίνοντας στο κοινό τη δυνατότητα να ξεχωρίσει την ταινία που το άγγιξε περισσότερο.

Για τρεις ημέρες, λοιπόν, το DOTS φέρνει στην Αθήνα ιστορίες που μπορεί να διαρκούν λίγα λεπτά, αλλά δεν είναι απαραίτητα μικρές. Ιστορίες ανθρώπων, τόπων και εμπειριών που συναντιούνται στην ίδια αίθουσα και ζητούν από τον θεατή να μην προσπεράσει. Να κοιτάξει. Και να φύγει ψάχνοντας την επόμενη ιστορία.