Σε μια κατάμεστη αίθουσα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στις Βρυξέλλες, στην αίθουσα Μάριο Σοάρες που συνήθως χρησιμοποιείται για συνεδριάσεις επιτροπών, την Παρασκευή 18 Σεπτεμβρίου ανέβηκε η παράσταση Δεκαοχτώ Ενάτου ο μονόλογος με την Δώρα Χρυσικού η οποία κινείται γύρω από την δολοφονία του Παύλου Φύσσα.

Για όσους δεν γνωρίζουν την υπόθεση, η πρωταγωνίστρια υποδύεται την Δάφνη, όπου στον ρόλο της περιλαμβάνονται οι αληθινές καταθέσεις των δύο πραγματικών μαρτύρων της δίκης για την δολοφονία του Παύλου Φύσσα μαζί με μυθοπλασία.

Στον ρόλο συμπυκνώνονται και οι δύο γυναίκες που βοήθησαν με την μαρτυρία τους στην καταδίκη της νεοναζιστικής εγκληματικής οργάνωσης της Χρυσής Αυγής ως αυτό που ήταν.

Με αυτό τον τρόπο δημιουργείται ένα χρονικό της δολοφονίας του αντιφασίστα καλλιτέχνη, μαζί με τα διλήμματα που θα μπορούσαν να έχουν οι μάρτυρες, τον φόβο τον οποίο νίκησαν την στιγμή που η Χρυσή Αυγή δρούσε και εγκληματούσε ανενόχλητη με την στήριξη κράτους και αστυνομίας και τις παραινέσεις «που πας να μπλέξεις;» που θα σκέφτονταν κάθε οικείο πρόσωπο ενός μάρτυρα εναντίον εγκληματικής νεοναζιστικής οργάνωσης.

Επιστρέφοντας στις Βρυξέλλες, η παράσταση πραγματοποιήθηκε με πρωτοβουλία του ευρωβουλευτή Νικόλα Φαραντούρη, της παραγωγής και της ίδιας της πρωταγωνίστριας, σε ένα πραγματικά δύσκολο project, που όμως τα «ναι» ήταν σχεδόν αυτονόητα, λόγω της ημέρας και του συμβολισμού.

Από την παραγωγή, την Δώρα Χρυσικού, τον Νικόλα Φαραντούρη και τους βοηθούς του, όλοι εργάστηκαν στο να λύσουν προβλήματα και να το κάνουν πράξη.

Αυτό που λειτούργησε ως κίνητρο ήταν πως η παράσταση θα ανέβαινε μέσα στον ίδιο θεσμό που ενδυνάμωσε την Ακροδεξιά τα τελευταία χρόνια στην Ευρώπη, μετατοπίζοντας τον δημόσιο και πολιτικό λόγο στο «γήπεδο» των φασιστών, αντί να δώσουν λύσεις στα πραγματικά προβλήματα των ευρωπαίων πολιτών.

Στον χώρο που μιλάνε για τις θεωρίες της αντικατάστασης, το remigration και τον «ρατσισμό εναντίον των λευκών», ακριβώς εκεί που η ισλαμοφοβία και ο φασισμός πωλείται σε περιτύλιγμα κομψών καλοντυμένων φασιστών, το συγκεκριμένο project φάνηκε ως το αντίδοτο.

Οι θεατές της παράστασης

Η παράσταση αποτέλεσε πόλο έλξης για έλληνες μετανάστες του Βελγίου, άτομα που ταξίδεψαν με την αποστολή από την Ελλάδα, ευρωβουλευτές και το ακόμα πιο σημαντικό: τους συνεργάτες των ευρωπαίων βουλευτών.

Οι τελευταίοι, οι επιστημονικοί συνεργάτες, είναι αυτοί που κάνουν την δύσκολη δουλειά, τις διαπραγματεύσεις, τις συνεννοήσεις και συμμετέχουν στην χάραξη πολιτικής από κοινού με τους ευρωβουλευτές και τις ευρωομάδες. Καταλαβαίνουν πως παίζεται το παιχνίδι σε έναν θεσμό όχι πάντα καθαρό και πολλές φορές βοηθούν σε μάχες που αξίζουν να δοθούν.

Το στήσιμο της παράστασης

Η παράσταση είχε αρκετές τεχνικές δυσκολίες που θα έπρεπε να ξεπεραστούν και κυρίως αφορούσαν τα σκηνικά, τον φωτισμό, τον ιδιαίτερα περιορισμένο χώρο που θα είχε να κινηθεί η πρωταγωνίστρια καθώς και σημεία όπου στην σκηνοθετημένη για θέατρο παράσταση λαμβάνουν χώρο σε ανοιχτά σημεία, όμως στην περίπτωση της αίθουσας του ευρωκοινοβουλίου, οι θεατές θα έχαναν μέρος της δράσης εξαιτίας των εδράνων.

Η Νάνσυ Κουρούνη ανέλαβε τα φώτα και τον ήχο και η Νόπη Γαϊτανίδου έλυνε προβλήματα που παρουσιάζονταν και σε αρκετές περιπτώσεις η Δώρα Χρυσικού πήρε πρωτοβουλίες, αυτοσχεδίασε και βγήκε από την «ρουτίνα» του ρόλου για να αντιπαρέλθει τις πρακτικές δυσκολίες.

Στην αίθουσα υπήρχαν και ρομποτικές κάμερες όπου ενεργοποιούνται όταν ανοίγουν τα μικρόφωνα και αυτόματα καταγράφουν εικόνα.

Οι κορυφαίες στιγμές

Μια από τις κορυφαίες στιγμές της παραλλαγής της παράστασης για το ευρωπαϊκό κοινοβούλιο, ήταν όταν η πρωταγωνίστρια πήγε στο μικρόφωνο του προεδρείου, ενεργοποιώντας την ρομποτική κάμερα και από εκεί συνέχισε τον μονόλογό της.

Θα είναι πολύ ενδιαφέρον όταν το ευρωκοινοβούλιο παραδώσει το απόσπασμα με την «Δάφνη», να μιλάει για όλα εκείνα που είναι τόσο λάθος, υπονοώντας πως είναι τόσα πολλά τα πράγματα για τα οποία αξίζει να παλέψουμε ώστε να τα αλλάξουμε.

Αν όμως υπήρχε ένα κερασάκι στην τούρτα, ήταν όταν η πρωταγωνίστρια κινούμενη αρχικά ανάμεσα στα έδρανα, κατέληξε πάνω σε ένα από αυτά για να συνεχίσει τον μονόλογό της, μάλιστα σε ένα εξαιρετικό σημείο του σεναρίου, κινητοποιώντας τους άνδρες της ασφάλειας.

Οι τελευταίοι δεν παρενέβησαν χάρη στην γρήγορη αντίδραση του Νικόλα Φαραντούρη, ο οποίος μπήκε μπροστά τους και εξήγησε πως είναι μέρος της παράστασης, γλιτώνοντάς μας από την καταγραφή ευτράπελων.

Όταν τελείωσε η παράσταση οι περισσότεροι παρευρισκόμενοι ήταν με κόκκινα ή δακρυσμένα μάτια. Η Δώρα Χρυσικού το ίδιο.

Επίλογος

Η αξία που είχε να ανέβει αυτή η παράσταση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εν μέσω την αυξανόμενης δημοσκοπικής ανόδου της Άκρας Δεξιάς, με την υποστήριξη των ΗΠΑ και άλλων χωρών και την χρηματοδότηση δισεκατομμυριούχων ήταν μεγάλη και συμβολική.

Ήταν μια σύντομη επαναφορά στις «εργοστασιακές ρυθμίσεις», σε ένα μέρος που λαμβάνονται αποφάσεις που επηρεάζουν την ζωή μας καθημερινά, σε ένα μέρος που η πλειοψηφία προσπαθεί να διατηρήσει ένα στάτους κβο καταπίεσης εις βάρος εθνοτικών ομάδων, περιφερειακών κρατών, πολιτικών και πολιτών.

Το ταξίδι είχε και ευχάριστες εκπλήξεις, όπως για παράδειγμα με μια περιοδική έκθεση για την αποικιοκρατία και την σκλαβιά στην Ευρώπη (το επόμενο θέμα που ετοιμάζεται) ή η συμπεριφορά, η αγάπη και ο σεβασμός που συναντήσαμε από τους Έλληνες του Βελγίου που μας έκαναν να νιώσουμε σαν στο σπίτι μας και ήθελαν να συναντήσουν από κοντά τα πολιτικά «δικά τους παιδιά».