Το δικαστήριο οφείλει ν’ αναζητά κίνητρο. Η κοινωνία όχι. Η γυναίκα του Καίσαρα δεν μπορεί να ρωτάει: Τι λόγο έχω να μην είμαι τίμια…
Ο πανικός είναι κακή παρέα. Πάντα είναι. Κι όσο αυταπόδεικτο είναι το παραπάνω, άλλο τόσο αυταπόδεικτα η κυβέρνηση τις τελευταίες μέρες βρίσκεται σε πανικό. Εκ πρώτης όψεως δικιολογημένα – βαρύ να σε κατηγορεί για τη συγκάλυψη του μεγαλύτερου εγκλήματος της μεταπολίτευσης, το 80% της χώρας.
Θα μπορούσε λοιπόν να ‘ναι η δικιολογημένη οργή του αθώου, η αντίδραση στη συκοφαντία, θα μπορούσαν να ‘ναι φωνές του αδικημένου οι φωνές των υπουργών που πήραν σβάρνα τα κανάλια κι ωρύονται. Όμως δεν είναι, κι αυτό είν’ επίσης εύκολο να το συμπεράνει κανείς.
Ο αθώος φωνάζει την αθωότητά του. Ποτέ δεν υποβιβάζει το έγκλημα. Κι ο αδικημένος φωτίζει την αδικία που υφίσταται. Δεν επιτίθεται στο θύμα. Απ’ την άλλη μεριά:
•Μάκης Βορίδης: «Ο κόσμος αλλάζει. Ο Τραμπ, η Ρωσία, η Ουκρανία, οι δασμοί, κι εμείς είκοσι μέρες τώρα ασχολούμαστε με τα Τέμπη». Που πάει να πει: Αντί για τις γεωπολιτικές μεταβολές που δεν μπορούμε να επηρεάσουμε, ασχολούμαστε μ’ ένα έγκλημα 57 νεκρών – ντροπή μας!
• Άδωνις Γεωργιάδης: «Να πέσει ο Μητσοτάκης, και μετά τι; Τις δημοσκοπήσεις τις είδατε; Θα έχουμε χάος!». Οπότε; Δεν αρκούν τα Τέμπη, ο,τι κι αν κρύβουν πίσω τους, για να χάσουμε το κωνσταντινάτο φλουρί της Νέας Δημοκρατίας.
•Μάκης Βορίδης: «Είδατε στο μάτι κάποια μάνα να παίζει το ρόλο της κυρία Καρυστιανού;». Κι άρα, ad hominem στη μάνα που έχασε την κόρη της στη βάρδια τους. Την ίδια μάνα που, ένα μήνα πριν, ο πρωθυπουργός “διέταξε” να τη σέβονται και να σκύβουν το κεφάλι.
Θα μπορούσα να γεμίσω σελίδες μόνο με τέτοιες στιγμές των τελευταίων εβδομάδων. Όμως εμένα, ομολογώ, περισσότερο απ’ όλα δεν μ’ εξοργίζουν οι φωνές που αποδεικνύουν τον πανικό (κι όχι την αθωότητα) των κυβερνητικών εκπροσώπων. Περισσότερο απ’ όλα μ’ εξοργίζει το ψευδεπιχείρημα που ακόμη ακούγεται κι ίσως πείθει. Το σόφισμα που προσπαθεί να χρησιμοποιήσει τη λογική του δικαστηρίου ως επικοινωνιακή έξοδο κινδύνου. Αυτό το αδιανόητο: “Γιατί να συγκαλύψουμε; Ποιον να συγκαλύψουμε;”
Λοιπόν, καταρχάς, να συμφωνήσουμε στα εύκολα: Το δικαστήριο οφείλει ν’ αναζητά κίνητρο. Ή μάλλον, οφείλει ν’ αναζητά και το κίνητρο. Ναι. Η κοινωνία όχι. Κι αυτό είναι τόσο προφανές που λειτουργεί σχεδόν αξιωματικά. Οι πλατείες δεν δικάζουν, δεν ερευνούν, δεν αποκαλύπτουν. Οι πλατείες διαμαρτύρονται γι’ αυτό που βλέπουν, αυτό που υποψιάζονται, αυτό που υποθέτουν. Η κυβέρνηση, φυσικά, το γνωρίζει αυτό. Οι εκλογές κι οι διαμαρτυρίες, σ’ αντίθεση με τη δικαιοσύνη, δεν έχουν τεκμήριο αθωότητας. Έχουν τεκμήριο… «ενοχής». Η γυναίκα του Καίσαρα. Σηκώνει ανάλυση; Να το αναλύσουμε.
Η ελευθερία είναι δικαίωμα. Γεννιέσαι μ’ αυτό. Για να το χάσεις πρέπει ν’ αποδειχθεί ότι είσαι ένοχος. Τελεία. Απ’ την άλλη μεριά, η εξουσία είναι προνόμιο. Κι αν θες να διατηρείς το προνόμιό σου, πρέπει εσύ ν’ αποδεικνύεις κάθε μέρα ότι το αξίζεις. Όταν λοιπόν υπόσχεσαι για την ασφάλεια των τρένων, δύο τρένα συγκρούονται μετωπικά κι εσύ παρεμβαίνεις μπαζώνοντας τον τόπο του εγκλήματος, αρνείσαι την προανακριτική, στήνεις μια εξεταστική – παρωδία, κρατάς δικογραφίες σε συρτάρια, αν κάνεις όλα όσα “φαίνονται σαν συγκάλυψη”, τότε κανείς συγκάλυψη. Κανένας πολίτης δεν οφείλει να ψάξει το γιατί και το ποιόν, εσύ οφείλεις να δώσεις πειστικές εξηγήσεις.
Το ξαναγράφω: Όλα αυτά δεν είναι κάποια τρομερή ανακάλυψη. Η κυβέρνηση τα γνωρίζει. Όμως, αν τα γνωρίζει, τότε τι προσπαθεί να πετύχει με τη γελοία χρήση ενός “γιατί” που κανείς πολίτης δεν μπορεί και δεν οφείλει να ερευνήσει; Μόνο υποθέσεις μπορούμε να κάνουμε, κι υποθέτω δύο πράγματα: μπέρδεμα και σκιάχτρα.
Κέρδος πρώτο: Απ’ τη στιγμή που δεν μπορεί κανείς να ξέρει ευαίσθητες πληροφορίες της δικογραφίας, η απάντηση της κυβερνητικής ερώτησης θα περιλαμβάνει σκέτες γνώμες. Κι οι γνώμες είναι σαν τον κώλο μας (σύμφωνα με την ιστορική φράση του Κλιντ Ίστγουντ), όλοι έχουμε από μία. Άλλοι με περισσότερες κι άλλοι με λιγότερες γνώσεις και πληροφορίες, κι έτσι το ενιαίο μέτωπο των ανθρώπων που βλέπουν συγκάλυψη σπάει σε πολλές μικρότερες ομάδες ικανές ως και να τσακωθούν μεταξύ τους για τις αιτίες. Διαίρει και βασίλευε.
Κέρδος δεύτερο: Μέσα σ’ αυτές τις πολλές και διαφορετικές γνώμες, οπωσδήποτε κάποιες θα ‘χουν συγκεκριμένα ονόματα, συγκεκριμένα εύφλεκτα υγρά, συγκεκριμένα παράνομα κυκλώματα. Βγαλμένα από συγκεχυμένα δεδομένα ή κι ολωσδιόλου από στομάχια συνωμοσιολόγων. Κι αν, τα πιο υπερβολικά απ’ αυτά αποδειχθούν (πιθανότατα) λανθασμένα, η κυβέρνηση θα μπορεί να βγει πανηγυρικά για να διακηρύξει την πλήρη αθωότητά της. Να τσουβαλιάσει όλες τις αντιδράσεις, ν’ αναδείξει τη νίκη της απέναντι στους “ψεκασμούς” και να διεκδικήσει την εμπιστοσύνη των δικών της ψηφοφόρων. Πιο απλά: αν ο Ιούδας αποδειχθεί προδότης, μπορούμε ν’ αμφισβητήσουμε πια όλους τους μαθητές. Κι αν δεν μπορούμε, τι έχει να λέει; Πάλι θα το κάνουμε!
Είναι το ύστατο χαρτί ενός, ομολογουμένως πολύ καλού επικοινωνιολόγου. Ένα χαρτί που ο πανικός θα το πετάξει κι αυτό στη μπάζα με τα σκάρτα…
Διαβάστε επίσης:
Βοηθοί αγάπης και εκπρόσωποι του μίσους
