Σάββατο 17 Ιανουαρίου 2026. Πρεμιέρα παραστάσεων για τους Χαΐνηδες στον Σταυρό του Νότου Plus, πρώτο από τα τρία σερί Σάββατα που θα χαρίσουν στο αθηναϊκό κοινό, μέχρι και τις 31 Ιανουαρίου. Τα όργανα επί σκηνής – ατμόσφαιρα προσμονής. Έχουν όμορφα τραγούδια οι Χαΐνηδες, πολλά από αυτά μοναδικά. Και σε ελάχιστα λεπτά θα αρχίσουν να ξεπηδούν ένα ένα από το «μπουκάλι» της πλούσιας μουσικής πορείας τους, ολοζώντανα μπροστά μας, μηνύματα που προορίζονται για τον καθένα από εμάς προσωπικά. Άλλα γνωστά κι αγαπημένα, τραγούδια τους που έχουν ήδη θέση στις καρδιές μας, κι άλλα που θα μας χτυπήσουν απόψε την πόρτα της συγκίνησης.

«Οι παρέες γράφουν ιστορία, αλλά απαιτούν και συνθέσεις που δεν είναι εύκολο να επιτευχθούν. Τι είναι αυτό που κάνει τους Χαΐνηδες να αντέχουν στον χρόνο;», ρώτησα τον σπουδαίο μουσικό και δημιουργό Δημήτρη Αποστολάκη, με αφορμή τις παραστάσεις τους αυτές, και τώρα που βρίσκονται όλοι μαζί επί σκηνής και τους παρατηρώ, έτοιμοι για ένα ακόμα μουσικό ταξίδι, βλέπω στα μάτια τους τι είναι αυτό που τα κάνει ήσυχα, γελαστά και ταυτόχρονα ζωηρά:

«Η ειλικρίνεια των σχέσεων, η συναπόφαση, η ισότητα αμοιβών, η διαρκής εξέλιξη». Ήταν η δική του απάντηση. Από τη μια η εμπιστοσύνη και η ισονομία, λοιπόν – το θεμέλιο. Κι από την άλλη το ανοιχτό και τολμηρό πνεύμα, ο φρέσκος αέρας. Βγάζει σίγουρα νόημα.

Το πρόγραμμα ξεκινά, και απολαμβάνω τον «Ορφέα» που ο Δημήτρης Αποστολάκης μοιράστηκε με τον Ψαραντώνη, το «Είχα μια αγάπη μια φορά», χαρακτηρισμένο με την πελώρια φωνή του αξέχαστου Μανόλη Λιδάκη, και φτάνουμε ήδη σε ένα από τα αριστουργήματα της βραδιάς, το «Καπηλειό».

«Όταν ο άνθρωπος του μέλλοντος ανοίξει το δικό σας “μήνυμα στο μπουκάλι”, τι θα θέλατε να εισπράξει, να αισθανθεί;». Η δεύτερη ερώτησή μου στον Δημήτρη Αποστολάκη, εμπνευσμένη από διατύπωση δική τους – μέσα απ’ το κείμενο με το οποίο προανήγγειλαν τις παραστάσεις τους.

«Σήμερα ο άνθρωπος αναγκάζεται να ζει αποκομμένος, σε ατομικές χρονοκάψουλες και να τρέχει ασταμάτητα. Οι έννοιες “παρέα”, “ομάδα”, “κοινότητα”, χαρακτηρίζουν παλαιότερες δεκαετίες. Στις μέρες μας είναι υπό εξαφάνιση.

Τα απολυταρχικά καθεστώτα απαγορεύουν το “συνέρχεσθαι”. Το “συνέρχεσθαι” παράγει έρωτα και ελευθερία και συνεπώς επαναστάσεις. Σήμερα δεν χρειάζεται η απαγόρευση. Ο άνθρωπος, ούτως ή άλλως, είναι έγκλειστος σε φυλακές χτισμένες όχι από πέτρες, αλλά από λεπτά, ώρες, μέρες και χρόνια.

Εάν θέλομε να επιβιώσει ο πλανήτης και να επιτευχθεί αρμονία του ανθρώπου με τη φύση, ευρυθμία ζωής, εάν θέλομε μια αλλαγή σελίδας στην ανθρώπινη αιματοβαμμένη ιστορία, οφείλομε να διαφυλάξομε, όπως την κιβωτό της σωτηρίας, τις ιδέες της παρέας και του κοινοτισμού».

Τα τραγούδια του Δημήτρη Αποστολάκη και των Χαΐνηδων συνεχίζουν να «γεμίζουν» τη βραδιά στον Σταυρό του Νότου: «Ο έρωτας κι ο θάνατος», «Συνταγές μαγειρικής» (πόσο το αγαπώ αυτό), τραγουδισμένο όμορφα από το κορίτσι της παρέας, την Αγγελική Σύρκου. Στην αριστερή πλευρά της σκηνής στέκει, με την κιθάρα του, και φυσικά τραγουδά ο Δημήτρης Ζαχαριουδάκης. Ο Μιχάλης Γαλάνης είναι στα ντραμς, ο Γιώργος Κωνσταντίνου στο μπάσο και τα φωνητικά, ο Δημήτρης Μπρέντας στην γκάιντα, το κλαρίνο, το καβάλ και τη φλογέρα και ο Μιχάλης Νικόπουλος στο λαούτο, το μπουζούκι και το μαντολίνο.

Ο Δημήτρης Αποστολάκης με τη λύρα του «κεντάει» στα τραγούδια. Και όταν δεν παίζει και δεν τραγουδά, δημιουργεί ανάσες λόγου – στα κενά μοιράζεται λόγια με το κοινό. Λόγια πρωτότυπα, ανατρεπτικά, «αιρετικά», μα για όλους ανεξαιρέτως γόνιμα, «αφυπνιστικά», πετρούλες φιλοσοφικές που στόχο έχουν να ταράξουν τα λιμνάζοντα μέσα μας, όσα μας απομακρύνουν από την αληθινή επαφή με τα συναισθήματά μας και με τους άλλους. Ο λόγος και η μουσική έρχονται ως πνευματική πρόκληση και βαθιά ψυχική έκφραση. Η ερώτησή μου προς τον Δημήτρη Αποστολάκη είχε να κάνει με τον ρόλο που παίζει η προαίρεση του κοινού στην ευόδωση μιας τέτοιας τελετουργίας.  

«Αν μια παράσταση (θεάτρου, χορού, μουσικής) δεν είναι τελετουργία, τότε είναι μια επιτηδευμένη ψευτιά, μια πορνική συναλλαγή, μια τοξική σχέση. Ο ρόλος των ακροατών είναι καθοριστικός.

Η εξουσιαστική ερμηνεία της μουσικής είναι ότι ο μουσικός, ως άλλος Άη Βασίλης, ανοίγει τη θήκη του οργάνου και μοιράζει μουσικά δώρα στα αθώα παιδάκια. Καταλαβαίνετε την ηλιθιότητα της ερμηνείας.

Τουναντίον, η μουσική είναι μια κατάσταση που αναδύεται από την ειλικρινή επικοινωνία μουσικού και ακροατή. Ο ακροατής είναι συνυπεύθυνος, είναι συνεργός. Δεν είναι ένας παθητικός δέκτης. Καλό θα ήταν στην Ελλάδα να δημιουργηθεί κάποτε και μια σχολή ακροατών».

Η βραδιά στον Σταυρό του Νότου Plus μοιάζει να εκπληρώνει το ζητούμενο που μου περιέγραψε στην απάντησή του. Βραδιά αληθινής επικοινωνίας, συμμετοχής, γιορτής του συναισθήματος. «Πεταλούδα», «Το συρτό του ανέμου», «Εφτά ποτάμια», όλα ένα κι ένα. Κι έπειτα «Η παντιγέρα» και «Ο μάγος». Η ενέργεια που ξεκινά από τη σκηνή και τα τραγούδια ταξιδεύει στις ψυχές μέσα στον χώρο και επιστρέφει πολλαπλασιασμένη στην πηγή της, για να ξαναμοιραστεί και πάλι με γενναιοδωρία. Ως θεατής, εισπράττω τη βραδιά ως άκρως επιτυχημένη. Τι είναι όμως για τον Δημήτρη Αποστολάκη μια επιτυχημένη παράσταση, μια παράσταση που επιτέλεσε τον σκοπό της;

«Επιτυχημένη παράσταση είναι η παράσταση που γίνεται τελετουργία. Έτσι επιτυγχάνεται το μυστήριο της αλλαγής. Έτσι, οι άνθρωποι συν-κινούνται και αλλάζουν εαυτό. Αυτό είναι πάρα πολύ σημαντικό, γιατί ο δυτικός πολιτισμός σκότωσε τις τελετές της μέρας, της εβδομάδας, του μήνα, του χρόνου και έτσι απομαγεύτηκε.

Οι τελετές επιτελούν στον χρόνο, ό,τι οι οικίες μας στον χώρο. Αυτή είναι και η πηγή της μεγάλης θλίψης του σημερινού ανθρώπου: Είναι ανέστιος στον χρόνο, είναι πρόσφυγας του καιρού».

Καθώς το δεύτερο μέρος του προγράμματος ξεκινά υπό τους ήχους του υπέροχου «Καφενέ» και του –αριστουργήματος– «Μικρός χειμώνας», αλλά και του πιο πρόσφατου και υπέροχου «Αετόφτερου», σκέφτομαι πόσο αληθινά ταλαντούχος και ευφάνταστος, μουσικά και στιχουργικά, είναι ο δημιουργός τα τραγούδια του οποίου απολαμβάνω απόψε ζωντανά. Η επόμενη ερώτησή μου στον Δημήτρη Αποστολάκη έχει να κάνει με αυτό. Με τη δημιουργικότητά του και τον μοναδικό τρόπο με τον οποίο συνδυάζει την πηγή με την ανανέωση, τη ρίζα με τον πειραματισμό. Είναι άραγε μια διαδικασία με κανόνες ή τον κύριο λόγο έχει το ένστικτο;

«Όλα τα όμορφα πράγματα είναι αποτελέσματα αρμονίας διαλεκτικών σχέσεων. Τα φαινομενικά αντίθετα γίνονται συμπληρωματικά και συνθέτονται.

Στις υψηλές μορφές τέχνης παρατηρούμε πάντα ότι η ορθολογική δόμηση και το ένστικτο είναι δυο φίδια που περιπλέκονται και ερωτοτροπούν στροβιλιζόμενα. Όμως, προηγείται πάντα το ένστικτο, γιατί είναι το θηλυκό, η ρίζα, ο γεννήτορας και ακολουθεί η τάξη. Νομοτελειακά, όπως ξέρομε και από την επιστήμη της φυσικής, το χάος αυτοοργανώνεται».

Φτάνουμε στην κορύφωση της βραδιάς των Χαΐνηδων. Στα αυτιά μου ηχεί η εισαγωγή του αξεπέραστου «Ακροβάτη» και ο Σταυρός του Νότου Plus πνίγεται στα χειροκροτήματα. Ακολουθεί το «Η λεβεντιά είναι πληγή» και έπειτα «Η τίγρη», που μετρά μόλις δυόμισι δεκαετίες ζωής, μα μοιάζει να φώλιαζε στα σωθικά μας από πάντα.

Καθώς η παράσταση ολοκληρώνεται, σκέφτομαι πως ο δημιουργός Δημήτρης Αποστολάκης ανήκει σε εκείνους τους λίγους που, ενώ μετρά αρκετές δεκαετίες στη μουσική, εξακολουθεί να μας χαρίζει διαμάντια. Και σήμερα; Στην εποχή που διανύουμε, που μοιάζει να κατρακυλάμε δίχως φρένο στη βαρβαρότητα; Τι είναι αυτό που δίνει ακόμα κίνητρο και έμπνευση στον καλλιτέχνη; Τον ρώτησα.

«Το πεισματάρικο παιδί που κρύβει μέσα του», η απάντησή του.

Κι εμείς, όλοι μας, οι απλοί πολίτες, με τις σειρήνες του πολέμου να ηχούν όλο και πιο δυνατά, ως γενικευμένη πλέον απειλή στο ξεκίνημα αυτής της χρονιάς; Έχουμε τρόπο να φρενάρουμε τον τροχό;

«Απολύτως όχι, αν δεν γκρεμίσομε συθέμελα την υπάρχουσα κοινωνική θέσμιση. Απολύτως όχι, αν δεν κάνομε Γης Μαδιάμ τον παλιό εξουσιαστικό κόσμο».

Δεν ξέρω αν θα το πετύχουμε ποτέ αυτό. Ξέρω όμως πως αν ο κόσμος αυτός γκρεμιστεί και θελήσουμε να τον ξαναφτιάξουμε από την αρχή, θεμέλιό του αυτή τη φορά πρέπει βάλουμε τη δύναμη της αλήθειας και την ομορφιά τού μαζί. Κάτι σαν τους μικρούς, μα τόσο μεγάλους, κόσμους που περιέχονται στα τραγούδια του Δημήτρη Αποστολάκη και που έχουμε τόσο πολύ μέσα τους σεργιανίσει, όπως λέει κι ο ποιητής, που σίγουρα υπάρχουν.

*Ευχαριστούμε τον Σταυρό του Νότου Plus για τη φιλοξενία

Επικοινωνία για τη συνέντευξη: Αλέξανδρος Καραμαλίκης, Τζίνα Φουντουλάκη
Χορηγός Επικοινωνίας: The Untold

Διαβάστε επίσης:

Αυτό το ηχητικό θα παίζεται σε μουσεία
Στην Ξάνθη με τον Πάνο Ρούτσι – Όσο αντέχουν, αντέχουμε

Βιολάντα: Το χρονικό ενός προαναγγελθέντος εγκλήματος

The Untold, για ό,τι δεν σου λένε και ό,τι δεν σου δείχνουν