Με 4 μόλις παραστάσεις να απομένουν για τον Σλάντεκ, πήραμε μια πρώτη γεύση, λίγο πριν απολαύσουμε και εμείς το θεατρικό που θέλει να μας κάνει να προβληματιστούμε… για το παρόν.
Η περίπτωση της παράστασης «Σλάντεκ» είναι λίγο διαφορετική από όσα έχουμε καλύψει. Αφορά την δημιουργία και την άνοδο του Μαύρου Στρατού στη Δημοκρατία της Βαϊμάρης, σε μια εποχή – προάγγελο του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου.
Ψυχογραφεί, τις προσωπικότητες που μπορεί να ευημερούν -εντός και εκτός εισαγωγικών- σε ένα τέτοιο πλαίσιο και ήταν εξαιρετικά εύκολο για το Untold να εμπλακεί, καθώς μας αφορά το ερώτημα γύρω από το τι γεννά και τι προωθεί το εξτρεμιστικό μίσος. Ένα από τα ερωτήματα που μας καλεί η παράσταση να εξερευνήσουμε.
Η παράσταση έχει ιδιαίτερα ευρεία απεύθυνση, καθώς ο καθένας καλείται να ενδοβάλλει πως θα δρούσε σε μια εποχή με ανατριχιαστικά πολλές ομοιότητες με το σήμερα. Δεν έχει πολιτικό πρόσημο, καθώς τα ερωτήματα που τίθενται είναι ίδια για όλους.
Όμως καλύτερα ο λόγος να περάσει στους πρωταγωνιστές της παράστασης.
Δανάη Κλάδη: Η Άννα Σλαμ που υποδύομαι αγαπάει τον Σλάντεκ αλλά τον χειρίζεται κιόλας είναι η πλευρά της μάνας ουσιαστικά είναι κάτι το μητρικό παρότι είναι και ερωμένη του, προσπαθεί να επωφεληθεί από την κατάσταση.
Αλέξης Κότσυφας: Κάνω έναν λοχαγό, το εργαλείο της Ανωτάτης Αρχής, αυτόν που κινεί τα νήματα της Ανωτάτης Αρχής.
Οι αναφορές ήταν πάρα πολλές, έχουν γίνει πολλές ταινίες, έχουν υπάρξει πολλά βιβλία. Είχα πολύ υλικό να δουλέψω. Είχα και έναν διακαή πόθο για έναν τέτοιο ρόλο, οπότε μου ήρθαν πολύ φυσικά τα πράγματα.
Με την βοήθεια των παιδιών και τη βοήθεια του Θάνου προφανώς (σ.σ. Ο σκηνοθέτης Θάνος Νίκας). Κυρίως προετοιμάστηκα από ταινίες. Ρολάρισε φυσικά, έτσι προσπάθησα να δουλέψω.
Σήμερα, έχουμε πολύ υλικό. Η καθημερινότητα μας ανατροφοδοτεί το υλικό και οι ταινίες μπορούν να μας δώσουν το πλαίσιο της εξαθλίωσης. Το βασικό κείμενο που χρησιμοποίησα ήταν μια ομιλία του Χίτλερ που μιλούσε για τα προβλήματα της νεολαίας. Προσπάθησα να το δικαιολογήσω να πω την αλήθεια, κάτι που βγαίνει στο τέλος του έργου στο πλαίσιο του ρόλου.
Αλέξης: Ο πατριωτισμός και ο ιδεαλισμός που θεωρούν ότι έχουν αυτοί οι άνθρωποι που βασίζεται κυρίως στην ξενοφοβία και τον ρατσισμό είναι που τους οδηγεί στο να πιστεύουν πως είναι πατριώτες. Που στην ουσία δεν είναι έτσι. Δρουν ενάντια στον εσωτερικό εχθρό όπως το λένε. Αυτά είναι τα βασικά στοιχεία ενός φασίστα για να το πούμε απλά.
Και ο φόβος (συμπληρώνει η Δανάη). Θεωρώ πως φοβούνται πολύ να μην γίνει κάτι κακό σε εκείνους. Η επίθεση ξεκινά από τον φόβο.
Το αίσθημα της προδοσίας είναι επίσης ισχυρό (συμπληρώνει ο Αλέξης).
Δανάη: Μπορεί να μην έχουμε γνωρίσει τόσο φανατισμένους ανθρώπους, όμως όλοι έχουμε συγγενείς ή φίλους που πρόσκεινται σε κάποια πλευρά και μπορείς να δεις την ανάγκη τους και τον φόβο. «Να είμαστε εμείς καλά», να είμαστε κυρ-Παντελήδες.
Αλέξης: Γενικά στον φανατισμό στις μέρες μας. Σκοτώνονται παιδιά για μια φανέλα. Έχουμε την ανάγκη να ανήκουμε σε μια αγέλη, αυτό το ανήκειν κάπου, όπου μας κάνει να κάνουμε πράξεις που δεν θα κάναμε χωρίς τον φανατισμό. Δηλαδή να φτάσει ένας άνθρωπος να σκοτώσει γιατί του το είπε κάποιος ανώτερός του ή το 2025 να σκοτώνουμε για τις ομάδες, μου φαίνεται παράλογο τελείως.
Θέμης Σουφτάς (Σλάντεκ): Ακριβώς. Όλο το σύστημα στηρίζεται σε μένα. Ένας νέος που έχει τη δίψα να ενταχθεί σε κάποιο κοινωνικό σύνολο με οποιοδήποτε κόστος, χωρίς να σκέφτεται τις συνέπειες, Ακούει μόνο το περιβάλλον του που τον χειραγωγεί. Βλέπουμε μια έντονη κατάσταση γύρω από τη ζωή του.
Την αρβύλα την έχω, μου αρέσει. Χρειάστηκε να αλλάξω πράγματα στον χαρακτήρα μου, πράγματα που δεν έχω στην καθημερινότητά μου, για να καταλάβω έναν τέτοιο χαρακτήρα. Πολύ δύσκολο, όμως με την έρευνα και πολύ δουλειά πλησιάζεις.
Θέμη: Η φτώχεια βοηθά πολύ στο να ενταχθεί κάποιος σε μια τέτοια κατάσταση. Το βλέπουμε έντονα σε ένα λαϊκό κίνημα. Αυτοί είναι λαϊκοί άνθρωποι, τους συναντάς εύκολα σε ένα καφενείο, μέρη καθημερινά.
Πάντα ο φασισμός πατούσε σε βασικά προβλήματα της ζωής και δρούσε ακτιβιστικά. Αυτό έκανε η Χρυσή Αυγή που πήγαινε στη λαϊκή, περνούσε την γιαγιά απέναντι «για να μην της επιτεθούν» ή γκρέμιζε τους πάγκους και ήλεγχε ποιοι έχουν χαρτιά.
Όλοι για έναν σκοπό ήταν εκεί. Βλέπουμε μια τραβηγμένη και ανεξέλεγκτη κατάσταση, η οποία εξωτερικά στηρίζεται στο κοινό καλό, αλλά όπως είπε η Δανάη, το πίσω είναι βρώμικο. Το μπροστά το βλέπουμε καθαρό.
Δανάη: Στη Θεσσαλονίκη ήταν μια κοπέλα που δεν μπορούσε να σταματήσει να κλαίει μετά το βίντεο, είχε κάτσει έξω σε ένα παγκάκι και είχε σοκαριστεί, παρότι αυτά τα πράγματα υποτίθεται τα ξέρουμε. Ξέρουμε πως είναι ο πόλεμος. Ξέρουμε τι κάνει ο πόλεμος.
Είναι εικόνες τις οποίες κάποιες τις έχουμε δει, αλλά ως κορύφωση μετά από όλο αυτό που βιώνει ο θεατής, τον κάνει να νιώθει πως θα ήταν αν βρισκόταν εκείνος εκεί. Γιατί όσο και να διαβάζουμε όσο και να βλέπουμε, δεν μπορούμε να φτάσουμε το τι νιώθουν οι άνθρωποι που βρίσκονται εκεί, μπορούμε μόνο να μικρύνουμε την απόσταση μέσα από τη διαδικασία της παράστασης.
Που μπορεί να νιώθεις ότι συμφωνείς, ότι ο ήρωας είναι συμπαθής, μπορεί να διαφωνείς, να νιώσεις πως είναι καλοί η κακοί. Μέχρι που στο τέλος κορυφώνεται με αυτό το πράγμα και νιώθεις πως μπαίνεις πολύ κοντά σε αυτό που λέγεται πόλεμος. Και τελικά όλα τα ιδεολογήματα, ο ατομισμός και η πολιτική, μπροστά σε αυτά δεν είναι τίποτα. Είναι θάνατος. Δεν υπάρχει καμία φιλοσοφία από πίσω εν τέλει.
Το θυμίζει ναι, δυστυχώς. Σοκάρεται πολύ ο κόσμος. Δεν είναι μόνο το βίντεο. Περνάει ο κόσμος μέσα από όλη αυτή την διαδικασία και καταλήγει στο βίντεο και αυτό τον κάνει να μην αντέχει, τον κάνει να νιώθει υπεύθυνος πως με τις καθημερινές πράξεις και λέξεις μπορεί να ευθύνεται και για αυτό. Είναι πολύ μεγάλο το κόστος που βιώνει ο θεατής.
Πάνος Αναγνωστόπουλος: Ο βασικός ρόλος που κάνω είναι ο ειρηνιστής ο Φρανς, ίσως η άλλη πλευρά του νομίσματος που εκπροσωπεί ο λοχαγός. Είναι απολύτως αντίθετοι χαρακτήρες. Ο Φρανς δεν έχει την ανάγκη να ενταχθεί, έχει μείνει μόνος και παλεύει μόνος του.
Μπαίνει σε μια φασιστική… «γιορτή» για να προκαλέσει. Όχι για να προκαλέσει τη βία τον λοχαγό ή τους στρατιώτες. Μπαίνει γιατί περιμένει ότι ίσως κάποιος από αυτούς που ήρθαν να ακούσουν να αλλάξει. Οτι θα έρθει αντιμέτωπος με την κτηνωδία και είναι διατεθειμένος να πεθάνει εκείνη τη στιγμή. Αν είναι κάποιος από το κοινό να κάνει κάτι, ας πεθάνω, δεν πειράζει. Έστω ένας. Κάντε κάτι.
Κάποια στιγμή μέσα στη διαδικασία, ενώ προσπαθεί να βρει τρόπο να μην πέσει αυτός στη βία ή αν υπάρχει βία να υπάρξει από τους άλλους προς τον εαυτό του αν είναι κάποιος να μετακινηθεί. Κάποια στιγμή συνειδητοποιεί, παραδέχεται, ότι δεν γίνεται να σωθούν όλοι. Κάποιοι πρέπει να καταστραφούν.
Εκείνη τη στιγμή συνειδητοποιεί ακαριαία, ότι «μάλλον είμαι ίδιος με το λοχαγό. Μάλλον κι εγώ θα σκότωνα προκειμένου να υπερασπιστώ την ιδέα μου που είναι η ειρήνη. Θα κατέφευγα στη απόλυτη βία για να μην υπάρχει βία». Που είμαι μάταιο. Απολύτως μάταιο, εκεί ματαιώνεται τελείως.
Αυτή είναι μια ατάκα η οποία με θυμώνει πάρα πολύ αυτή τη στιγμή. Γιατί στο σημείο που έχω φτάσει, ακούγοντας αυτή την ατάκα «αν θέλεις ειρήνη προετοιμάσου για πόλεμο» έχω καταλάβει ότι έχω ηττηθεί πια. Δεν ξέρω αν συμβαίνει (Το ξανασκέφτεται). Συμβαίνει. Σκατά.
Είναι τόσο βαθιά καταπιεσμένη μέσα μας η βία. Δεν θέλουμε να την βλέπουμε. Κι όσο δεν βλέπουμε το πρόγραμμα τόσο μεγαλώνει. Δηλαδή βλέπω παιδιά στα σχολεία να σκοτώνονται μεταξύ τους. Ανθρώπους που μπορεί να είμαστε μαζί και να πίνουμε μια μπύρα να φτάσουμε στο σημείο να σκοτωθούν κυριολεκτικά μεταξύ τους επειδή διαφωνούν.
Πλέον είναι τόσο…
Αλέξης: Συσσωρευμένος ο θυμός.
Πάνος: Έχουμε γίνει τόσο δυτικοί και εξευγενισμένοι άνθρωποι, που όλα αυτά τα μύχια αισθήματα έχουν συμπιεστεί τόσο πολύ που ψάχνουν μια ακαριαία εκτόνωση, η οποία φυσικά θα βγει σε όποιον βρεθεί μπροστά μας.
Πάνος: Η τέχνη. Ο δεύτερος ρόλος που κάνω είναι κάτι που με τρομάζει πάρα πολύ. Το άλλο ήταν δύσκολο γιατί δεν μπορούσα να διανοηθώ γιατί κάποιος άνθρωπος να θυσιάσει τον εαυτό του για μια ιδέα. Μέχρι που είδα όλο αυτό που έγινε με τη Φλοτίλα, που εκεί είδα τον ειρηνιστή. Είπα «α, έτσι γίνεται. Το έχω».
Ο άλλος ρόλος είναι ο Χορστ, ένα παιδί ίδιας ηλικίας με τον Σλάντεκ, ο οποίος είναι ήδη στον Μαύρο Στρατό, δεν είναι ότι προσπαθεί να μπει. Είναι μέσα και προσπαθεί να αποδείξει πόσο αξίζει να είναι μέσα. Και φτάνει η στιγμη να «διδάξει»΄τη βία στον Σλάντεκ. Και έπιασα τον εαυτό μου μέσα σε παραστάσεις, κάποιες στιγμές να βρίσκω ηδονή σε αυτό. Το οποίο με τρόμαξε πάρα πολύ. Που είναι μια θεατρική συνθήκη έτσι; Η στιγμή που ένιωσα ότι τώρα μπορεί και να τον σκότωνα. Άρα υπάρχει μέσα μας.
Οπότε θεωρώ πως είναι η τέχνη αυτό που μπορεί να δει και να εξευγενίσει αυτό το θηρίο. Η ζωγραφική, η ποίηση, η λογοτεχνία, ο χορός, οτιδήποτε μπορεί να με βάλει στη διαδικασία να χρησιμοποιήσω τα «μελανά ζουμιά μου» είναι χρήσιμο.
Να το δεις πρώτα από όλα. Έχω και αυτή την πλευρά. Και από εκεί αρχίζεις και το χειρίζεσαι. Αν δεν το δεις όμως, είναι εκεί είναι εδώ πίσω. Ένα πιθηκάκι που έχουμε εδώ πίσω (στα αρχέγονα ένστικτα πήγε η συζήτηση), που δεν ελέγχεται αν δεν το δεις.
Ο κάθε άνθρωπος επιλέγει πως και πόσο θα το δει. Οφείλουμε όλοι. Δηλαδή αν πάω εγώ σε μια παράσταση και ταυτιστώ με τον χειρότερο, το βλέπω και το σκεφτώ μετά «θα το έκανα εγώ αυτό;», μόνο αυτή η διερώτηση είναι συμαντική για να πάμε παραπέρα.
Εγώ είμαι η Ευγενία Κουζέλη, είμαι καινούρια προσθήκη στο θίασο, μπήκα στον τελευταίο κύκλο παραστάσεων στη Θεσσαλονίκη, Έχω δύο ρόλους στην παράσταση, στην αρχή παίζω μια Πατριώτισσα στη συνάθροιση του Μαύρου Στρατού η οποία λειτουργεί υπό του λοχαγού για να εμψυχώσει το πλήθος, ουσιαστικά να τους θυμίσει για πιο λόγο βρισκόμαστε εκεί και ποιος είναι ο σκοπός για τον οποίο παλεύουμε.
Και ο δεύτερος ρόλος που εμένα με αγγίζει περισσότερο είναι η Δεσποινίς που είναι μια κοπέλα που δουλεύει σε ένα καμπαρέ, που είναι μια πόρνη ουσιαστικά, μια κοπέλα που εκδίδεται και κάνει το σόου για τους φασίστες και τους λοιπούς πελάτες της, όπου εκεί γνωρίζει τον Σλάντεκ και βλέπει στο πρόσωπό του στην αρχή κάτι διαφορετικό, κάτι που της έρχεται πιο οικείο, όχι τόσο απολυταρχικό και βίαιο στην αρχή.
Βλέπει έναν άνθρωπο ο οποίος υφίσταται βία, ασκούν βία πάνω του και για μένα είναι το βασικό σημείο σύνδεσής τους, πως ο καθένας με τον τρόπο του γίνεται το θύμα μέσα σε αυτή την κοινωνία, όπου αφήνεται για να το αντέξει, να επιβιώσει και να μπορέσει να τα καταφέρει.
Άνετα. Διακινδυνεύει τη ζωή της συνεχώς αλλά το δέχεσαι ως μέρος της δουλειάς της, είναι σαν αναγκαίο κακό. Είναι ένα μέρος που πηγαίνουν, πληρώνουν για να βγάλουν όλες τους τις ορμές και να κάνουν ό,τι θέλουν να κάνουν.
Είναι γυναίκες και οι κάθε μορφής θυληκότητες, που είναι εκεί για να το παρέχουν, να το αντέξουν αυτό και να το πάρουν όλο μέσα τους. Μετά της το γυρνάει πολύ ο Σλάντεκ, γιατί δεν μπορεί να πάει κόντρα σε όλο αυτό που βιώνει και όλο αυτό που διδάσκεται και βλέπει ότι δεν υπάρχει αλλαγή. Η βία θα είναι παντού και κάθε μορφής και δεν μπορείς να γλιτώσεις από εκεί. Αυτό σκέφτομαι. Όλοι θα την φάνε στο τέλος.
Η πατριώτισσα σίγουρα. Μπορεί να είναι κάπως μικρότερο το κομμάτι, αλλά είναι πιο μακριά. Δηλαδή η απόσταση που είχα και έχω να διανύσω για να την φτάσω…
Όπως έλεγε και ο Αλέξης με τον λοχαγό, πως προσεγγίζεις αυτόν τον φανατισμένο άνθρωπο που πιστεύει ακράδαντα σε αυτή την ακραία μορφή ιδεαλισμού, που θα έκανε τα πάντα για τα πιστεύω, για το ιδεώδες και την πατρίδα και να το μεταδώσει και στους άλλους.
Γιατί είναι ένα πράγμα να το πιστεύεις και άλλο να προσπαθώ να στο περάσω γιατί είναι ανάγκη μου να είσαι μαζί μου, γιατί αν δεν είσαι μαζί μου είσαι εναντίον μου. Αυτό για μένα ήταν το τρομακτικό.
Και όπως είπε ο Πάνος, υπάρχει μέσα μας. Όσο και να το ένιωθα πολύ μακριά, πολύ απομακρυσμένο, ότι «εγώ, δεν, αποκλείεται» είναι στιγμές που το ζεις και στην καθημερινότητά σου και πιάνεις τον εαυτό σου να σκέφτεται πράγματα για ανθρώπους και για καταστάσεις και κάνεις ένα βήμα πίσω. «Ωπ! Εγώ έχω αυτές τις ιδέες; Εγώ κάνω αυτές τις σκέψεις για τους άλλους;». Είναι λίγο τρομακτικό.
Συνεχίζει η Ευγενία: Εγώ που είμαι λιγότερο καιρό μέσα, δεν μιλάω για τα παιδιά που το ζουν περισσότερο καιρό και υπάρχει ζύμωση, βλέπω για αρκετό διάστημα, διαφορετικά κομμάτια, με διαφορετικές ατάκες, σε διαφορετικές παραστάσεις, μου «τσιγκλούσαν» διαφορετικά μέρη μέσα μου. Έπιανα πολλές φορές τον εαυτό μου, είτε παίζω, είτε όχι, αλλά είμαι μέσα και παρακολουθώ, να κλίνω είτε προς τον έναν, είτε προς τον άλλο.
Να μετακινούμαι κάθε φορά προς διαφορετική κατεύθυνση. Άλλες φορές πιο βαθιά ή πιο επιφανειακά. Αλλά είναι φοβερό πως όταν το κάνεις ξανά και ξανά και βλέπεις και τον κόσμο άλλες φορές να μπαίνει παραπάνω μέσα και άλλες φορές να κρατά μια απόσταση πως και εσένα σε παρασέρνει. Το κοινό αλλάζει την δική μας ορμή και προσπάθεια.
Αλέξης: Εγώ κατάλαβα για ποιον λόγο θέλω να κάνω θέατρο με αυτή την παράσταση. Είναι πολύ σημαντικό, μπορεί να ακούγεται πολύ ποιητικό. Το εννοώ. Ειδικά αυτή η παράσταση, στην προτελευταία πρόβα νομίζω, που ήρθε ο Θάνος και μας έφερε το βίντεο, έχοντας περάσει όλη την ένταση των προβών, κάτι που το στήσαμε μόνοι μας, κείμενα γράφαμε, φέρναμε υλικό, διαγράφαμε, ξαναγράφαμε, ήταν πολύ δικό μας όλο το πράγμα και μας είχε φορτίσει πολύ ψυχολογικά. Στο τέλος φέρνει και ο Θάνος αυτό το βίντεο και μας λέει «παιδιά αυτό το βίντεο θα το βάλουμε στο τέλος της παράστασης».
Και θυμάμαι που είχαμε πέσει όλοι κάτω από συγκίνηση. Εκεί κατάλαβα ότι αυτό θέλω να κάνω. Δεν με νοιάζει ούτε το οικονομικό, με την έννοια που έχουν άλλοι στο μυαλό τους πως «μόνο αυτό θα κάνω στη ζωή μου». Όχι, θα κάνω και άλλα πράγματα στη ζωή μου για να μπορώ να κάνω αυτό το θέατρο. Θέλω να κάνω αυτό το θέατρο συγκεκριμένα.
Βύρων Αναγνωστόπουλος: Είναι ένα ταξίδι όλο αυτό θεωρώ, οι πρόβες, το πως καθίσαμε όλοι στο πρώτο τραπέζι, να διαβάσουμε το κείμενο ξανά και ξανά. Ότι ειπώνονταν μέσα έφερε την φόρτιση της αμηχανίας του πόσο παροδικό είναι αυτό.
Είναι για μια πολύ διαφορετική εποχή, αλλά τόσο ίδια με την σημερινή. Οπότε ό,τι και να λέγαμε, οποιαδήποτε οδηγία να υπήρχε μέσα από ατάκες, από οδηγίες, έφερνε το αμήχανο γέλιο πως αυτό συμβαίνει ξανά. Αυτό υπάρχει. Και λέω ο Σλάντεκ. Νάτος. Οπότε οδηγώντας από εκεί μέχρι το βίντεο, που κούμπωσε και το έφερε όλο στο σήμερα και μετά σε κάθε παράσταση το κοινό.
Το κοινό είναι ένας αστάθμητος παράγοντας, παίζουμε με το κοινό. Αναγκαστικά κάθε παράσταση είναι διαφορετική. Κι όσοι καθόμαστε να παρατηρήσουμε, σε μια σκηνή που είμαστε πιο «θεατές», παίζουμε αυτό τον ρόλο, ξαφνικά ακούς και τους υπόλοιπους το πως αλλάζει ο λόγος στα αυτιά σου. Αυτό είναι της σημερινής παράστασης. Είναι το ίδιο έργο, αλλά λίγο διαφορετικό.
Εγώ υποδύομαι την Ανωτάτη Αρχή, την κύρια εξουσία, το σύστημα το ίδιο και ο δευτερεύων ρόλος που τον έχω χωρίσει σε δύο κομμάτια είναι ο Ζαλμ, ένας στρατιώτης ο οποίος έχει ανέβει λίγο, δεν είναι από τους πρωτάρηδες.
Όμως το πιο σοκαριστικό είναι πως ο ένας από τους δύο χαρακτήρες που είναι η Ανωτάτη Αρχή -Πώς το προσεγγίζεις αυτό το πράγμα;- είναι κάτι λίγο πιο άφυλο, είναι η εξουσία, είναι η δύναμη που υπάρχει από πολλά άτομα, αλλά ταυτόχρονα και πολύ λίγα σε σύγκριση με όλα τα υπόλοιπα που χειρίζεται.
Έχει καταλήξει όμως να είναι πιο δύσκολος ο Ζαλμ και θα έλεγα πιο ενδιαφέρον.
Ναι, Όταν ξεκίνησα και άρχισαν να κάνω την έρευνα και ξεκίνησα να ψάχνω ιστορικά πράγματα και από ταινίες, είδα πως δεν μπορώ να ψάξω ακριβώς εκεί τον χαρακτήρα. Γιατί είναι πιο γενικό. Ξαφνικά είναι κάποια νήματα πάνω από όλους τος ανθρώπους που αρχίζουν να μετακινούνε, στην ουσία η Ανωτάτη Αρχή δεν έχει κάποιον εχθρό. Τον δημιουργεί τον εχθρό.
Σε όλο αυτό, όσοι και να είναι, ο ειρηνιστής, ο λοχαγός, είναι η εξουσία που θα τον δημιουργήσει, θα έρθει η εξουσία και θα δείξει στο κοινό «Αυτός είναι ο κακός. Αυτή τη στιγμή σκεφτόμαστε εδώ. Γιατί; Θα σας πω εγώ γιατί».
Ενώ με τον Ζαλμ, υπήρχε μια δυσκολία περισσότερο στο κομμάτι της απόλαυσης του πόνου του άλλου. Στην εξουσία, στην Ανωτάτη Αρχή είναι το συμφέρον. Το τέλος είναι ο σκοπός αυτού που πρέπει να πράξουμε.
Γιατί έχει περισσότερη ανθρωπιά μέσα. Και έχουμε μια σκηνή με τον Θάνο εκεί που βγαίνει το τέρας που έχει μέσα ο Χορστ και εκεί αφέθηκα σε μια ηδονή του πόνου που προκαλεί κάποιο άτομο. Σχεδόν ερωτικά. Και φέρνει μέσα από το καμπαρέ μια ερωτική μανία του πόνου του άλλου.
Αυτό ήταν το πιο τρομακτικό να ψάξω με όλα εκείνα που είχε η εποχή να ψάξω. Βαϊμάρη, τα καμπαρέ, τα freak shows,
Δανάη: Είμαστε ήδη κερδισμένοι. Είναι και ο τρόπος που δουλέψαμε. Ο τρόπος που δουλέψαμε με τον Θάνο. Κάναμε πάρα πολλούς αυτοσχεδιασμούς και βάλαμε το ατομικό στοιχείο ο καθένας για να πλησιάσει τον ρόλο και την εποχή, χρειάζεται να βάλεις τον εαυτό σου για να το φέρεις πιο κοντά στο σήμερα αλλά και κοντά σε σένα φυσικά. Οπότε όπως είπε ο Αλέξης βάλαμε και κείμενα δικά μας, εμπειρίες δικές μας
Όλος αυτός ο αυτοσχεδιασμός να φτάσει να φέρει αυτό το αποτέλεσμα, δεν το περιμέναμε.
Αλέξης: Θέλει μεγάλη σιγουριά και πολύ υπομονή γιατί όταν πλησιάζει η πρεμιέρα, λες «θα βγει, δεν θα βγει;», θέλει σιγουριά και να είσαι σταράτος να πεις θα κάνω ένα κλακ το ζωνάρι και να πεις «θα το φέρω εκεί που πρέπει».
Πάνος: Στην ερώτηση που έκανες πριν, στο τι κερδίζουμε, θέλω να πω πως είναι πολύ εύκολο στην δουλειά που κάνουμε να «διεκπεραιώσουμε». Πολύ εύκολο. Έχεις κάνει 800 πρόβες, 800 παραστάσεις -σε ένα μαγικό σύμπαν- (γέλια), είναι πολύ εύκολο να πεις «θα διεκπεραιώσουμε». Και δεν θα το πεις συνειδητά. Απλά θα το κάνεις. Και είναι μια παράσταση που αν ο καθένας από εμάς δεν πάρει προσωπικά, δεν βγαίνει. Είναι μια ξέχειλη μπούρδα. Δεν βγαίνει. Δεν δημιουργούνται θερμοκρασίες.
Αν ο καθένας από εμάς -από την πρώτη πρόβα- δεν το έπαιρνε προσωπικά και δεν έβαζε το προσωπικό του βίωμα, να «λερωθεί», να λερώσει τα χέρια του και να φέρει αυτό τον λεκέ σε κάθε παράσταση, δεν βγαίνει. Γιατί δεν έχουμε να κρατηθούμε από τίποτα. Δεν υπάρχει κάτι. Δεν υπάρχει ένα δίχτυ ασφαλείας, το οποίο να πει κάποιος «δεν μ’ άρεσαν πολύ οι ηθοποιοί, αλλά τα σκηνικά ήταν…». Δεν υπάρχει τίποτα. Μόνο ηθοποιοί.
Αλέξης: «Σήμερα βαριέμαι, θα κρυφτώ πίσω εκεί στη γωνία».
Πάνος: Είναι πολύ προσωπικό, ξεκίνησε πολύ προσωπικό από τον καθένα μας και συνεχίζει να είναι βασικός παράγοντας. Κάπως ένιωσα ότι έμαθα, πως είναι να βάζεις το προσωπικό σου στοιχείο στην τέχνη σου.
Ευγενία: Είναι θέμα εμπιστοσύνης. Και εμπιστοσύνης του Θάνου προς τον θίασο αλλά και του καθενός προς τον άλλο. Και στις πρόβες γίνεται το ίδιο, αλλά και στην παράσταση θέλει απόλυτη εμπιστοσύνη από τον έναν στον άλλο, γιατί «αν εγώ δεν σου δώσω, εσύ πως θα μου δώσεις», είναι όλο αλληλένδετο.
Δανάη: Είναι όλο σχέση και επικοινωνία.
Ευγενία: Γιατί παίρνει και δίνει ο ένας στον άλλο.
Κάνετε καλό καμαρίνι και αυτό βγαίνει προς τα έξω. Μπορεί να είναι κλισέ αλλά φαίνεστε δεμένοι. Τι σας έφερε πιο κοντά; Φαίνεται να έχετε κώδικες επικοινωνίας και το χιούμορ σας κινείται κοντά.
Πάνος: Νομίζω πως μπήκαμε όλοι ψημένοι για δουλειά. Και δεν γκρινιάζουμε.
Αλέξης: Είναι πολύ σημαντικό. Ποτέ δεν γκρίνιαξε κανείς.
Πάνος: Και αυτό νομίζω ξεκινάει από τον Θάνο. Όταν σε κάποια πρόβα… Υπάρχουν πρόβες που δεν βγαίνουν. Τι να κάνουμε; Είναι ανθρώπινο. Όταν ο ίδιος ο σκηνοθέτης πει «παιδιά σήμερα δεν πάει. Δεν το έχουμε. Δεν πειράζει. Δεν θα παιδευτούμε άλλο εδώ. Γάμησέ το σήμερα. Δεν πειράζει» είναι απελευθερωτικό γιατί καταλαβαίνεις ΟΚ. Αν ένας ζωγράφος κάνει έναν κακό πίνακα, θα θυμώσει θα τον πιάσει θα τον σκίσει. Ένας ηθοποιός, το παραγόμενό του είναι ο ίδιος τους ο εαυτός. Και είναι πολύ φυσιολογικό αν αποτύχει, να ακυρώσεις ολόκληρή σου την ύπαρξη.
Δανάη: Ή να τα βάλεις με τους άλλους.
Πάνος: Ή να τα βάλεις με τους άλλους (δείχνοντας τη Δανάη) ή να κλειστείς.
Δανάη: Αυτό συμβαίνει βασικά.
Πάνος: Όταν όμως υπάρχει το κλίμα «Δεν έγινε σήμερα, ξέρω ότι θα γίνει αύριο». Και γινόταν. Δεν ήταν «δεν έγινε σήμερα, δεν θα γίνει αύριο, θα γίνει κάποια στιγμή». Χθες έγινε, σήμερα δεν έγινε, δεν πειράζει. Κάπως νομίζω ότι ελευθερώνεσαι και υπάρχει μια όμορφη υγιής σχέση. Νομίζω ότι αυτό είναι. Είμαστε μια χαρά, υπάρχει μια υγεία. Πάμε να σακατέψουμε τις ψυχές των ανθρώπων (γέλια). Μια χαρά.
Ειδική μνεία πρέπει να γίνει στον σκηνοθέτη Θάνο Νίκα, ο οποίος άφησε τους ηθοποιούς να μιλήσουν στο The Untold και ανέλαβε να διευθετήσει ο ίδιος όλες τις εκκρεμότητες της παράστασης.
Ο Θάνος Νίκας λοιπόν, δεν επέλεξε να έχει τον πρώτο λόγο, να είναι από πάνω και να ελέγχει με την παρουσία του ή τον λόγο, τι θα πουν οι ηθοποιοί του. Να έχει τον έλεγχο του αφηγήματος. Αλλά εμπιστεύτηκε τους ηθοποιούς του και το Untold, ακόμα και αν μας γνώρισε εκείνη τη μέρα.
Υπάρχουν κάποιες διαφορετικές προσεγγίσεις ηγεσίας σε όλα τα πράγματα. Η μια προσέγγιση είναι ο απόλυτος έλεγχος, που πάει πακέτο με την απόλυτη ευθύνη.
Μια άλλη προσέγγιση, όταν έχεις μάθει τους συνεργάτες σου, είναι η εμπιστοσύνη. Οι άνθρωποι, οι εργαζόμενοι, ευημερούν, θριαμβεύουν και μεγαλουργούν όταν έχουν επιλεγεί προσεκτικά, υπάρχουν κατευθύνσεις και οι περιβάλλονται από εμπιστοσύνη από τους ιεραρχικά -εντός και εκτός εισαγωγικών- ανώτερούς τους. Αυτό είναι ομάδα.
Η off the record συζήτηση μαζί του στο τέλος της συνέντευξης, απλά επιβεβαίωσε την εκπληκτική εντύπωση που μας άφησε η συμπεριφορά του και τα λόγια των ηθοποιών του, επίσης on και off the record.
Τέλος, η συζήτηση έγινε σε χαλαρό κλίμα, με εμφανή την αλληλοεκτίμηση μεταξύ τους και μια απίστευτη συναδελφική και επαγγελματική συνείδηση.
Σλάντεκ: Δευτέρες και Τρίτες στον χώρο ΠΛΥΦΑ Γ, έως τις 20 Ιανουαρίου. Έμειναν μόλις 4 παραστάσεις από μια από τις πιο ενδιαφέρουσες προτάσεις της Αθήνας για αυτό το χειμώνα.
«Σλάντεκ» από 29 Δεκεμβρίου έως 20 Ιανουαρίου
