Αν έβγαινε απ’ το στόμα κάποιας ακροδεξιάς καρικατούρας, το πράγμα θα ‘ταν απλώς θλιβερό. Όμως ο Νίκος Δένδιας, όπου κι αν τοποθετείται ιδεολογικά (αφ’ εαυτού του ή στον ιδεολογικό χάρτη του καθενός), οπωσδήποτε δεν είναι καρικατούρα. Κι η γνώμη του, ακριβώς επειδή δεν έχει την ελαφράδα της κωμωδίας, ίσως κουβαλάει τον κίνδυνο του δράματος.

«Το πρώτο προαπαιτούμενο είναι η αλλαγή κουλτούρας των ευρωπαϊκών κοινωνιών και η επιστροφή σε πνεύμα αυτοθυσίας που ο Ευρωπαίος θα έχει μέσα στη συνείδησή του, ότι μπορεί να χρειάζεται να θυσιαστεί για να υπερασπίσει τα δικαιώματα τα οποία απολαμβάνει. Σήμερα η Ευρώπη δεν αντέχει να δει φέρετρα με σημαία πάνω, ούτε καν με την ευρωπαϊκή σημαία. Οι ΗΠΑ είναι εθισμένες σε αυτό το θέαμα». Αυτή ήταν η θέση του υπουργού στο Athens Security Forum του 2025. Ο εθισμός των ΗΠΑ κι η ευρωπαϊκή μας κουλτούρα ως σύμπτωμα μιας εποχής. Μόνο που όχι, δεν είναι σύμπτωμα.

Το ξαναγράφω, το φωνάζω, το τονίζω, το χαράζω στην πλάκα κι αν χρειαστεί στο πετσί μου: Όχι, κύριε Δένδια, όχι, χίλιες φορές όχι. Η ευρωπαϊκή κουλτούρα που αρνείται να μεταβολίσει τα φέρετρα με τις σημαίες, δεν είναι σύμπτωμα. Είναι κατάκτηση! Είναι η αναγνώριση της ζωής κι η αποδοχή του πολιτισμού. Είναι η ιδέα που θα ‘πρεπε να προπαγανδίζεται, όχι ν’ αλλάζει.

Ρεαλισμός: Δεν ζούμε στην ουτοπία της παγκόσμιας ειρήνης. Απέχουμ’ αιώνες από κάτι τέτοιο. Γι’ αυτό κι έχουμε ακόμα στρατούς, οπλικά συστήματα κι άρματα βαρέως τύπου. Όμως αν είναι να το δούμε ρεαλιστικά το πράγμα, αν είναι ν’ αποδεχτούμε το ρεαλισμό του σήμερα στη χάραξη πολιτικής (δεν είναι κατ’ ανάγκη νομοτέλεια), να τον αποδεχτούμε τουλάχιστον σ’ όλα τα επίπεδα. Και στο γεωπολιτικό, και στο οικονομικό, και σ’ αυτό της καθημερινότητας.

Τι πάει να πει αυτό; Ότι αν ο Ευρωπαίος φορολογούμενος καλείται να πληρώσει (χωρίς την έγκρισή του) 800 δις για τον ευρωπαϊκό εξοπλισμό, δεν γίνεται ταυτόχρονα να του ζητάς να συνηθίσει τελικά την ιδέα του παιδιού του σε φέρετρο. Αν του το ζητάς, τότε όχι απλώς χορεύουμε σε ξένο χορό, αλλά χορεύουμε και με λάθος ρυθμό. Η Ευρώπη γίνεται καιρό τώρα ρεζίλι σε διάφορα επίπεδα, όμως όλα έχουν κι όρια. Η ζωή (πρέπει να) είναι το τελευταίο και το πλέον αδιαπραγμάτευτο.

Είναι πικρά αστείο που η Ευρώπη της δημοκρατίας, η ενωμένη για να εξαλείψει τον κίνδυνο νέου μεγάλου πολέμου, εξαναγκάζεται πια να χορεύει άκομψα σε ξένους, φιλοπόλεμους ρυθμούς. Η ευθύνη ωστόσο είναι σχεδόν απόλυτα δική της. Ακόμα κι αν υστερούσε οικονομικά και στρατιωτικά μετά τον Β` Παγκόσμιο, συνέχιζε να ‘χει το μεγάλο όπλο της διανόησης, σ’ έναν κόσμο κουρασμένο απ’ τις μάχες.

Αντί να παλέψει ουσιαστικά για τη μετάδοση ανθρωπιστικών αξιών σε μεγαλύτερο μέρος της γης, προτίμησε να δεθεί στο άρμα του σκληρού νεοκαπιταλισμού, να ρουφήξει το αίμα της Αφρικής και της Ασίας, να παγώσει αρχικά εν μέσω ψυχρού πολέμου και τελικά, όπως διδάσκει η κυρίαρχη οικονομική της θεωρία, να κάνει αυτό που μαθηματικά οδηγεί στην παρακμή: να κοιτάξει την πάρτη της! Κι άρα, ν’ απαρνηθεί τον εαυτό της.

Η γηραιά ήπειρος, στο δεύτερο μισό του 20ου αιώνα ήταν μια χρυσή ευκαιρία. Το πρώτο τέταρτο του 21ου τη βρίσκει απλώς γηραιά. Με την υγεία της να χειροτερεύει ραγδαία, καθηλωμένη απ’ την αναπηρία της πλήρους εξάρτησης – ενεργειακής, οικονομικής, διπλωματικής, πνευματικής. Το σταυροδρόμι μοιάζει καθοδηγούμενο πια από φυσικούς νόμους: ή θα ενωθεί κανονικά, σ’ έναν κρατικό πλανήτη που θα ψάξει εκ νέου τις χαμένες του αρχές και βάσεις, ή θα σπάσει για τα καλά σε πολλούς μικρούς (κι ακόμα μικρότερους) δορυφόρους των γιγάντων της γης. Όπου φτωχός κι η μοίρα του.

Όπως και να ‘χει βέβαια, στο πρώτο τέταρτο του 21ου αιώνα δεν γίνεται να συζητάμε για την κανονικοποίηση του φέρετρου με τη σημαία. Αν οι ΗΠΑ είναι εθισμένες, σκοπός είναι ν’ αποτοξινωθούν. Όχι να μας τραβήξουν μαζί τους στην εξάρτηση. Όπως θα ‘λεγε μια μέση μάνα της γενιάς μου: “Δεν με νοιάζει τι κάνουν τ’ άλλα παιδιά”. Εσύ θα ζήσεις…

Διαβάστε επίσης

ΠΕΛΤΑ-μένα λεφτά

Κεφαλονιά: Σιωνιστικό τάγμα εφόδου επιτέθηκε σε πολίτες

Ζώντας με τον Λεξ και το κοινό του από το ’19 ως το ’25