Όταν μια κυβέρνηση δεν μπορεί να βρει κοινή γλώσσα μέσα στο ίδιο της το επιτελείο, πώς περιμένει να πείσει ότι η στάση της σε μια ανοιχτή ανθρωπιστική τραγωδία στη Γάζα είναι «υπεύθυνη διπλωματία» και όχι απλώς άβολη αμηχανία και ανευθυνότητα; 

Το Μέγαρο Μαξίμου τις τελευταίες ημέρες μοιάζει να λειτουργεί σαν δύο, ίσως και περισσότερα, διαφορετικά κέντρα εξουσίας, που δεν έχουν ούτε κοινό αφήγημα, ούτε κοινή γραμμή, αλλά ούτε και κοινή επαφή με την πραγματικότητα.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, εμφανώς πιεσμένος από την κατακραυγή για τη στάση της Ελλάδας απέναντι στη σφαγή στη Γάζα, προσπάθησε μέσω του ΣΚΑΪ να διαβεβαιώσει ότι η χώρα μας «δεν παραμένει σιωπηλή» και πως η κυβέρνηση κινείται στο πεδίο της «ουσιαστικής διπλωματίας». Μίλησε για αδικαιολόγητες επιθέσεις, για ανάγκη κατάπαυσης του πυρός, για ανθρωπιστική βοήθεια. Με άλλα λόγια, επιχείρησε, προφανώς καθυστερημένα και αν μη τι άλλο υποκριτικά,  να ισορροπήσει.

Την ίδια όμως στιγμή, ο Άδωνις Γεωργιάδης, υπουργός της ίδιας κυβέρνησης, λειτουργεί σαν εκπρόσωπος του Νετανιάχου. Όχι μόνο παραβρίσκεται περήφανα σε εκδήλωση της ισραηλινής πρεσβείας ενώ η Γάζα φλέγεται, αλλά υπερασπίζεται και με θράσος τη στάση του Ισραήλ, κατηγορώντας τη… Γάζα για έλλειψη σεβασμού στην ανθρώπινη ύπαρξη. Το κερασάκι στην τούρτα; Το επιχείρημα των 12 βαθμών του Ισραήλ στην Ελλάδα στη Eurovision. Η σοβαρότητα πήγε περίπατο.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, σε μια προσπάθεια να κερδίσει τις εντυπώσεις, επιμένει στην «ουσιαστική διπλωματία» και απορρίπτει τις «ανέξοδες δηλώσεις». Ωστόσο, η σιωπή ή η χλιαρή διπλωματία μπροστά σε εγκλήματα πολέμου δεν είναι ουδετερότητα. Είναι συνενοχή. Η διπλωματία, όταν αποσυνδέεται από την ηθική και την αλήθεια, μετατρέπεται σε μηχανισμό συγκάλυψης και αποφυγής ευθύνης.

Πολύ περισσότερο, όταν μέσα στο ίδιο το κυβερνητικό στρατόπεδο εκφράζονται αντικρουόμενα μηνύματα, η Ελλάδα εμφανίζεται αναξιόπιστη και διχασμένη. Η κυβέρνηση δεν μπορεί να μιλά με δύο γλώσσες για το ίδιο δράμα. Δεν μπορείς να στηρίζεις τους βομβαρδισμούς και ταυτόχρονα να «λυπάσαι» για τα θύματα. Δεν μπορείς να καμαρώνεις για τις σχέσεις με το Ισραήλ ενώ δεκάδες χιλιάδες παιδιά στη Γάζα πεθαίνουν από πείνα και βόμβες.

Αυτό είναι λοιπόν η «διπλωματία» του Μαξίμου για τη Γάζα;

Όταν η μία φωνή μιλά για σφαγές και ανθρωπιστική βοήθεια και η άλλη για φιλίες και γιορτές, δεν έχουμε να κάνουμε με πολυεπίπεδη πολιτική. Έχουμε να κάνουμε με απόλυτη αποσύνδεση. Η κυβέρνηση μοιάζει να μη συνεννοείται ούτε στο βασικό. Ποια είναι τελικά η επίσημη θέση της Ελλάδας; Καταδικάζει; Σιωπά; Κρατά «ισορροπίες»; Ή κάνει δημόσιες σχέσεις;

Το χειρότερο δεν είναι απλώς η διγλωσσία. Είναι η προσπάθεια να πλασαριστεί αυτή η αντίφαση ως «διπλωματική στρατηγική». Σαν να είναι επιτυχία που ο ένας υπουργός λέει το Α και ο άλλος το Ω, με φόντο τη γενοκτονία.

Η υποκρισία, όμως, δεν γίνεται διπλωματία επειδή τη ντύνεις με «σοβαρότητα». Ούτε μπορείς να καλύψεις την απουσία ηθικής τοποθέτησης με λέξεις όπως «ρεαλισμός» και «γεφυροποιός ρόλος». Όταν το μισό υπουργικό συμβούλιο μιλά με διπλωματική γλώσσα και το άλλο μισό φωνάζει προκλητικά υπέρ της μιας πλευράς, τότε δεν έχεις εξωτερική πολιτική. Έχεις εσωτερική σύγχυση.

Η εικόνα που παρουσιάζει το Μαξίμου είναι μιας κυβέρνησης που θέλει να παίξει σε όλα τα ταμπλό. Να διατηρήσει τις στενές της σχέσεις με το Ισραήλ, να μην ενοχλήσει υπερδυνάμεις, να καθησυχάσει τη διεθνή κοινή γνώμη, αλλά και να διατηρήσει ένα προσωπείο ανθρωπιστικής ευαισθησίας στο εσωτερικό. Αλλά η διπλωματία, όταν στηρίζεται σε εσωτερικές αντιφάσεις και πολιτικά προσχήματα, χάνει κάθε ουσία.

Και φυσικά, η παρουσία του Άδωνι Γεωργιάδη ως ομιλητή, σχεδόν πρεσβευτή, υπέρ του Ισραήλ, όχι μόνο προσβάλλει κάθε έννοια διεθνούς ευαισθησίας, αλλά απογυμνώνει και την ίδια την αφήγηση Μητσοτάκη περί «ισορροπημένης στάσης». 

Όταν ένας υπουργός φτάνει στο σημείο να επικαλείται τη Eurovision για να δικαιολογήσει σχέσεις με ένα κράτος εν μέσω κατηγοριών για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, το μόνο που μένει είναι η πικρή διαπίστωση πως στο Μαξίμου δεν μπορούν να συνεννοηθούν ούτε μεταξύ τους.Το ερώτημα, λοιπόν, παραμένει. Μπορεί μια κυβέρνηση να είναι σοβαρός διεθνής παίκτης όταν δεν έχει στοιχειώδη συνοχή, κοινή φωνή και κυρίως ηθικό πυρήνα; Γιατί όταν η ηθική υποχωρεί, ούτε η διπλωματία σώζει.

(COVER PHOTO: ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΝΤΑΡΙΝΗΣ/EUROKINISSI)

Διαβάστε επίσης:

• Ποινική δίωξη για 17 άτομα του Λιμενικού για το ναυάγιο στην Πύλο
• «Θα ήθελα να είμαι στην ταράτσα» – Ναι. Όλοι μας
• Περαστικός στάσιμος