Η οργάνωση και οι όροι διεξαγωγής της δίκης δεν συνδέονται μόνο με τη λειτουργία της Δικαιοσύνης, αλλά και με τη δυνατότητα ουσιαστικής και ισότιμης ενημέρωσης της κοινωνίας. Με την ακόλουθη επιστολή καταγράφουμε προβληματισμούς και θέτουμε συγκεκριμένα ερωτήματα στους αρμόδιους φορείς, σχετικά με το καθεστώς διαπιστεύσεων και την πρόσβαση των δημοσιογράφων στην αίθουσα, με γνώμονα την τήρηση των αρχών της δημοσιότητας, της διαφάνειας και της ίσης μεταχείρισης.

Δίκη και πρόσβαση δημοσιογράφων – Ζήτημα ουσιαστικής δημοσιότητας

Αξιότιμοι κύριοι,

Την Κυριακή 29 Μαρτίου κυκλοφόρησε στα Μέσα ενημέρωσης πληροφορία σύμφωνα με την οποία το Υπουργείο Δικαιοσύνης και η ηγεσία της Δικαιοσύνης, προχωρούν σε παρεμβάσεις για τη βελτίωση των συνθηκών διεξαγωγής της δίκης για την υπόθεση των Τεμπών.

Μεταξύ άλλων, αναφέρθηκε η επέκταση της αίθουσας, η αύξηση των καθισμάτων, η προσθήκη μικροφώνων, καθώς και η θέσπιση διαπιστεύσεων για δημοσιογράφους. Το στοιχείο που μας αφορά άμεσα, υπό την ιδιότητά μας ως δημοσιογράφων με αποστολή την παρακολούθηση και καταγραφή της διαδικασίας, είναι η πρόβλεψη περί «διαπιστεύσεων».

Τη Δευτέρα, απευθυνθήκαμε στο αρμόδιο γραφείο Τύπου του Υπουργείου Δικαιοσύνης προκειμένου να λάβουμε σαφείς οδηγίες για τη διαδικασία. Διαπιστώσαμε μετά λύπης μας ότι τα στοιχεία επικοινωνίας δεν ήταν ευχερώς προσβάσιμα, ενώ παρά τις επανειλημμένες προσπάθειες επικοινωνίας δεν κατέστη δυνατό να λάβουμε εγκαίρως συγκεκριμένες κατευθύνσεις.

Τελικώς, ενημερωθήκαμε ότι είναι δυνατή η υποβολή αιτήματος διαπίστευσης μας ως δικαστικών συντακτών, χωρίς όμως η διαπίστευση αυτή να διασφαλίζει πρόσβαση στην κύρια αίθουσα της δίκης, αλλά κυρίως την ένταξη σε αποδέκτες ενημερωτικού υλικού. Υποβάλαμε σχετικό αίτημα και ζητήσαμε περαιτέρω διευκρινίσεις. Κατά τη συνέχεια της επικοινωνίας μας, ζητήσαμε να αποσαφηνιστεί η διαδικασία επιλογής των δημοσιογράφων που θα παρίστανται με φυσική παρουσία στην αίθουσα, τα κριτήρια που εφαρμόζονται και το αρμόδιο όργανο λήψης της σχετικής απόφασης.

Η απάντηση που λάβαμε περιορίστηκε στη γενική αναφορά ότι περιλαμβάνονται διαπιστευμένοι συντάκτες δικαστικού ρεπορτάζ από μέσα πανελλαδικής εμβέλειας, χωρίς περαιτέρω εξειδίκευση. Με δεδομένα τα ανωτέρω, τίθεται ζήτημα ως προς την τήρηση βασικών αρχών που διέπουν τη δημοσιότητα της δίκης και την ισότιμη πρόσβαση στην ενημέρωση. Η αρχή της δημοσιότητας των δικαστικών συνεδριάσεων, όπως κατοχυρώνεται συνταγματικά, διασφαλίζει την παρουσία του κοινού και τον κοινωνικό έλεγχο της απονομής της δικαιοσύνης. Ωστόσο, όταν η υλική δυνατότητα πρόσβασης (λόγω χωρητικότητας ή οργάνωσης της αίθουσας) είναι περιορισμένη, ανακύπτει ζήτημα ουσιαστικής –και όχι απλώς τυπικής– δημοσιότητας. Στο πλαίσιο αυτό, η τυχόν θέσπιση συστήματος επιλογής δημοσιογράφων οφείλει να διέπεται από σαφή, αντικειμενικά και εκ των προτέρων γνωστά κριτήρια, σύμφωνα με τις αρχές της ισότητας, της διαφάνειας και της ίσης μεταχείρισης. Η έλλειψη τέτοιων κριτηρίων ή η αδυναμία πρόσβασης σε αυτά, δημιουργεί εύλογα ερωτήματα ως προς τη διαδικασία. Για τους λόγους αυτούς, ζητάμε:

• Να γνωστοποιηθεί η διαδικασία κατάρτισης του καταλόγου δημοσιογράφων που έχουν πρόσβαση στην κύρια αίθουσα της δίκης.
• Να αποσαφηνιστούν τα αντικειμενικά κριτήρια επιλογής.
• Να διευκρινιστεί το αρμόδιο όργανο που έλαβε τη σχετική απόφαση.
• Να εξεταστεί κάθε πρόσφορο μέτρο που θα διασφαλίζει την ουσιαστική δημοσιότητα της διαδικασίας και τη δυνατότητα ισότιμης δημοσιογραφικής κάλυψης.

Η διασφάλιση συνθηκών διαφάνειας και ισότιμης πρόσβασης δεν αποτελεί μόνο ζήτημα επαγγελματικής λειτουργίας των δημοσιογράφων, αλλά ουσιώδη παράγοντα ενίσχυσης της εμπιστοσύνης στη δικαιοσύνη και στη θεσμική λειτουργία της.

Προς:

Υπουργό Δικαιοσύνης

ΕΣΗΕΑ

ΕΣΗΕΜ-Θ

ΕΣΗΕΠΗΝ

ΕΣΠΗΤ και Διεθνή Ομοσπονδία Δημοσιογράφων

Σύλλογο συγγενών θυμάτων Τεμπών 2023

Δικηγορικούς Συλλόγους Αθηνών και Θεσσαλονίκης

Ένωση Δικαστών και Εισαγγελέων

Συνηγόρους συγγενών θυμάτων

Φωτογραφία: Μαρία Γαλάτη

Διαβάστε επίσης:

Πώς η ιρανική Legoγάνδα κέρδισε το αφήγημα στα Social Media

Η τρυφερότητα που φοβούνται

Τι σημαίνει να είσαι άνθρωπος;