Η Βουλή ψήφισε. Οι αριθμοί καταγράφηκαν. 177 «ναι» για μια τροπολογία που αναστέλλει το δικαίωμα υποβολής ασύλου για όσους εισέρχονται από τη βόρεια Αφρική. Χωρίς καταγραφή. Χωρίς εξέταση. Χωρίς ανθρώπινα δικαιώματα. Μόνο επιστροφή. Όπως και να ‘χει.

Η τροπολογία που υπερψηφίστηκε με 177 ψήφους υπέρ, 74 κατά και 42 «παρών», δεν είναι απλώς μια νομοθετική ρύθμιση για την «αντιμετώπιση των αυξημένων μεταναστευτικών ροών». Είναι ένα κείμενο πολιτικού μετασχηματισμού. Μια στροφή βαθιά δεξιά, ή καλύτερα ακροδεξιά, που θέτει σε δοκιμασία τις θεμελιώδεις αρχές του κράτους δικαίου και του ανθρωπιστικού δικαίου.

Η επίμαχη ρύθμιση προβλέπει την τρίμηνη αναστολή του δικαιώματος υποβολής αιτήσεων ασύλου για όσους εισέρχονται από τη βόρεια Αφρική, και συγκεκριμένα με πλοιάρια, μέτρο που αφορά σχεδόν αποκλειστικά τις ροές από τη Λιβύη προς την Κρήτη. Παράλληλα, προβλέπει την άμεση επιστροφή των μεταναστών χωρίς καν καταγραφή, χωρίς εξατομικευμένη εξέταση, χωρίς καν τη στοιχειώδη προστασία που ορίζει το διεθνές δίκαιο.

Η ένσταση αντισυνταγματικότητας που κατέθεσε η Πλεύση Ελευθερίας στηρίχθηκε από ΣΥΡΙΖΑ, ΠΑΣΟΚ, ΚΚΕ και Νέα Αριστερά, αλλά απορρίφθηκε από την κυβερνητική πλειοψηφία.

Το Κράτος Δικαίου γυρίζει σελίδα. Και πάνω σ’ αυτή την κυνική καμπή, ο Θάνος Πλεύρης ξεσπαθώνει, επιστρέφοντας στην πιο ωμή ακροδεξιά ρητορική των τελευταίων δεκαετιών.

Δεν τη μασάει. Δεν την ωραιοποιεί. Δεν προσπαθεί καν να την κρύψει κάτω από τον μανδύα της «ασφάλειας» ή της «δημόσιας τάξης». Μιλάει ευθέως για «εισβολείς», ακυρώνει το δικαίωμα ασύλου, ειρωνεύεται μωρομάνες, χλευάζει το διεθνές δίκαιο, γελοιοποιεί τη Σύμβαση της Γενεύης.

«Τέλος το παραμύθι με τις μωρομάνες», είπε χαρακτηριστικά, στηλιτεύοντας το επιχείρημα περί ανθρωπισμού. Παρέθεσε στατιστικά, σύμφωνα με τα οποία «μόνο 16 από τους 507 μετανάστες που εισήλθαν χθες ήταν γυναίκες», για να αποδείξει, κατά τη γνώμη του, ότι οι άνθρωποι αυτοί δεν είναι πρόσφυγες αλλά «εισβολείς».

Η χρήση της λέξης «εισβολή» έγινε επανειλημμένα από τον υπουργό, ο οποίος προειδοποίησε ότι «περιμένουν στις ακτές της Λιβύης τρία εκατομμύρια άνθρωποι». Το αφήγημα είναι σαφές. Όχι πολιτική διαχείριση ενός σύνθετου φαινομένου, αλλά στρατιωτικοποιημένη αντιμετώπιση μιας «απειλής».

Πλεύρης: Απόφαση με διεθνείς προεκτάσεις

Η τροπολογία φέρει μεγάλες συνταγματικές και διεθνοδικαιικές επιπλοκές, καθώς η Ελλάδα είναι συμβαλλόμενο μέρος στη Σύμβαση της Γενεύης του 1951 και το Κοινό Ευρωπαϊκό Σύστημα Ασύλου (ΚΕΣΑ), που απαγορεύουν ρητά τη μαζική απέλαση προσώπων χωρίς εξέταση αίτησης ασύλου.

Η επιχειρηματολογία Πλεύρη, όμως, δεν δείχνει να ανησυχεί για αυτά. Αντιθέτως, ειρωνεύτηκε ανοιχτά όσους αναφέρθηκαν στη Σύμβαση της Γενεύης, δηλώνοντας πως φτιάχτηκε για τους «ανθρώπους που ήθελαν να φύγουν από τη Σοβιετική Ένωση», προσθέτοντας πως «μου προκαλεί εντύπωση που το επικαλείται το ΚΚΕ».

Επανέφερε, μάλιστα, ως νομολογιακό προηγούμενο την Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου του 2020, όταν η κυβέρνηση Μητσοτάκη είχε αναστείλει την υποβολή ασύλου στον Έβρο για έναν μήνα. Εκείνη η ΠΝΠ είχε δεχθεί σφοδρή κριτική από τον ΟΗΕ, την Ύπατη Αρμοστεία, οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και νομικούς διεθνώς. Η ίδια λογική επιστρέφει τώρα, με ελαφρώς τροποποιημένο περιτύλιγμα.

Όλα αυτά συνιστούν ιδεολογική μετατόπιση

Όρθιος, λοιπόν, σε ένα Κοινοβούλιο που ψηφίζει και ακολουθεί, ο Πλεύρης δεν είναι πια η ακροδεξιά που φώναζε από τα τηλεπαράθυρα του ΛΑ.Ο.Σ. Είναι το κυβερνητικό mainstream. Ο επίσημος εκπρόσωπος της κρατικής πολιτικής. Ο άνθρωπος που αποφασίζει ποιοι ζουν, ποιοι κρατούνται, ποιοι απελαύνονται, ποιου τα δικαιώματα πατάμε σήμερα για να νιώσουμε «ασφαλείς».

Αυτός ο λόγος δεν είναι απλώς ακραίος. Είναι ένα δηλητήριο που ποτίζει σκόπιμα τον δημόσιο διάλογο με φόβο, ρατσισμό και υποτίμηση της ανθρώπινης ζωής. Ο μετανάστης, ο πρόσφυγας, ο κατατρεγμένος δεν είναι πλέον άνθρωπος. Είναι αριθμός. Είναι απειλή. Είναι στατιστική που ξεβολεύει. Άνδρες, λέει, είναι οι περισσότεροι. Άρα δεν είναι πρόσφυγες. Άρα δεν πεινάνε. Άρα δεν αξίζουν προστασία. Άρα δεν έχουν θέση εδώ.

Η ιστορία έχει διδάξει τι γίνεται όταν η εξουσία αφαιρεί την ανθρωπιά από τον «άλλον». Όταν ο μετανάστης μετατρέπεται σε «εισβολέα». Όταν ο πρόσφυγας γίνεται «πρόβλημα». Όταν το κράτος βλέπει «λύσεις» μόνο σε φράχτες, φυλακές και πλωτές επαναπροωθήσεις. Διδάσκει, αλλά κανείς δεν την ακούει. Η κυβέρνηση δεν στήνει πολιτική για το μεταναστευτικό. Στήνει σόου εσωτερικής κατανάλωσης για να ταΐσει τα πιο φοβικά, ξενοφοβικά και αυταρχικά αντανακλαστικά ενός ακροδεξιού ακροατηρίου που νομιμοποιείται πλέον από το κυβερνητικό βήμα.

Το πρόβλημα δεν είναι μόνο ο Θάνος Πλεύρης. Είναι ότι κανείς στον κυβερνητικό μηχανισμό δεν θεωρεί τη στάση του πρόβλημα. Ότι ο Πλεύρης δεν εκφράζει την περιθωριακή φωνή της πολιτικής ζωής, αλλά το κέντρο της εξουσίας. Ότι αυτός ο λόγος, που κάποτε θα προκαλούσε σοκ, σήμερα περνάει σαν «ρεαλισμός». Αυτός ο ακροδεξιός βόθρος που κάποτε μύριζε από μακριά, σήμερα σερβίρεται ως κρατική πολιτική. Με ορολογία εφιαλτική, με μέτρα τιμωρητικά, με απόλυτη περιφρόνηση προς το διεθνές δίκαιο, τα ανθρώπινα δικαιώματα, την αλληλεγγύη.

Αυτή η τροπολογία δεν είναι ένα «τεχνικό» μέτρο για την αποσυμφόρηση. Είναι πολιτική δήλωση. Είναι μήνυμα. «Εδώ δεν είστε καλοδεχούμενοι». Είναι φράχτης στα μυαλά πριν γίνει φράχτης στα σύνορα. Είναι ένα επικίνδυνο κατηφορικό μονοπάτι που μας φέρνει όλο και πιο κοντά στο να γίνει η απανθρωπιά κανονικότητα. Και όσο κανείς δεν αντιστέκεται, όσο τα κόμματα παίζουν το παιχνίδι της αποχής και του «παρών», όσο η κοινωνία σιωπά, τόσο θα πληθαίνουν οι Πλεύρηδες. Όχι μόνο στο Κοινοβούλιο, αλλά και στις ζωές μας.

Cover Photo: ΚΩΣΤΑΣ ΤΖΟΥΜΑΣ/EUROKINISSI

Διαβάστε επίσης:

• Μας πρήξατε τ’ Αγγούρι με τον Pride μήνα 
• Το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ και οι εκλογές
• Ρατσιστικός Αντιρατσισμός: η αριστερά πυροβολεί τα πόδια της. Ξανά!