Ώρα τους καλή

Ο Νίκος Ξυλούρης στην παράσταση «Το Μεγάλο μας Τσίρκο», σε στίχους Ιάκωβου Καμπανέλλη και μουσική Σταύρου Ξαρχάκου, αποχαιρετά τους ανθρώπους που έφυγαν για την Αντίσταση και όσους εκτελέστηκαν, λίγο πριν η Ελλάδα ελευθερωθεί από τον λαό της. Λίγο πριν ο λαός της συντρίψει τους ναζί κατακτητές, με το αίμα του.

«Και παν και πάνε

και σ’ αναζητάνε

ώρα τους καλή

Από λιβάδια

μ’ ασφόδελα περνάνε

ώρα τους καλή

Παλιά τραγούδια

στ’ αλώνια αχολογάνε

και παν και πάνε

ώρα τους καλή

Τους ακολουθάνε

τ’ αγρίμια που ξυπνάνε

ώρα τους καλή

Την πέτρα στίβουν

χορταίνουν, ξεδιψάνε

ώρα τους καλή

Στη γη και στ’ άστρα

και στα παιδιά μιλάνε

ώρα τους καλή»

Παρασκευή 11 Σεπτέμβρη 2026. Νωρίς το απόγευμα και έχει ζέστη. Έχει και άγχος και κούραση. Έχει ό,τι έχουμε ο καθένας μόνιμα και καθημερινά. Μπαίνουμε στο πάρκο από τον κινηματογράφο «Αιολία».

Μας περιμένει η αντιδήμαρχος, Χρύσα Γκίκα. Μας ξεναγεί στον χώρο, κανονίζουμε τις λεπτομέρειες για την προβολή του ντοκιμαντέρ του Untold «575 ημέρες στο 18 άνω» της ερχόμενης Κυριακής (20/9) και κατεβαίνουμε προς το Μουσείο ΕΑΜικής Εθνικής Αντίστασης. Έχουν ξενάγηση και θέλουμε να την παρακολουθήσουμε.

Περνάμε από τη μεγάλη αλάνα, όπου οι Κοινοί Θνητοί κάνουν τον τελευταίο έλεγχο για τη συναυλία τους, που είναι αφιερωμένη στους 200 κομμουνιστές που εκτελέστηκαν την Πρωτομαγιά του 1944 στο Θυσιαστήριο της Λευτεριάς. Μια συναυλία, παράσταση-διαδρομή μνήμης για τους 200 εκτελεσμένους, που χτίστηκε πάνω σε αληθινές μαρτυρίες και στα τελευταία σημειώματά τους, τα οποία διαβάζονταν ή εντάσσονταν στη ροή της παράστασης και συνδέονταν με τα τραγούδια του συγκροτήματος.

Διασχίζουμε το πάρκο με τα πεύκα, τις μουριές και τα κυπαρίσσια. Έξω από το μουσείο οι άνθρωποι του παραρτήματος Καισαριανής της Πανελλήνιας Ένωσης Αγωνιστών Εθνικής Αντίστασης και Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδος, ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ, κάθονται σε ένα τραπεζάκι. Ο πρόεδρός του, Κώστας Γαβριλάκης, ο Ηλίας Παπαδόπουλος, μέλος και ξεναγός στο Μνημείο Καισαριανής, και η Ευγενία Παναγιωτοπούλου, επίσης μέλος.

Συστηνόμαστε και μπαίνουμε στο μουσείο. Η ζέστη και το άγχος χάνονται. Όλα είναι αλλιώς εκεί. Όσο ο Γιάννης φωτογραφίζει, ο Ηλίας Παπαδόπουλος ξεκινά να μας διηγείται την ιστορία του τόπου. Ενός τόπου ποτισμένου με το αίμα εκείνων που με τη θυσία τους έφεραν το φως.

Βγαίνουμε έξω και ο Ηλίας μάς πηγαίνει στο σημείο που οι 200 διάβαιναν προς τον θάνατο. Βγάζει τη φωτογραφία από το σημειωματάριό του και την τοποθετεί στον χώρο. Η εικόνα ανοίγει. Τους βλέπω να έρχονται. Γελαστοί. Περήφανοι. Αθάνατοι. Ντρέπομαι που πατάω το χώμα, που γελάω, που αναπνέω.

Η Καισαριανή είναι από τις πιο φορτισμένες ιστορικά περιοχές της Αθήνας σε σχέση με την ΕΑΜική Αντίσταση, τις εκτελέσεις της Κατοχής και τον μεταπολεμικό αγώνα για τη διατήρηση της μνήμης. Στον ίδιο γεωγραφικό και πολιτικό άξονα βρίσκονται το Σκοπευτήριο Καισαριανής, το Θυσιαστήριο της Λευτεριάς, το Μουσείο ΕΑΜικής Εθνικής Αντίστασης και το τοπικό παράρτημα της Πανελλήνιας Ένωσης Αγωνιστών Εθνικής Αντίστασης και Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας, ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ.

Το Σκοπευτήριο και το Θυσιαστήριο της Λευτεριάς

Οι εκτελέσεις στο Σκοπευτήριο άρχισαν το 1942 και συνεχίστηκαν έως το 1944. Ο Δήμος Καισαριανής αναφέρει ότι εκεί εκτελέστηκαν εκατοντάδες αγωνιστές, με κορυφαία στιγμή τη μαζική εκτέλεση των 200 κομμουνιστών την Πρωτομαγιά του 1944. Η μεγάλη πλειονότητά τους ήταν πρώην κρατούμενοι της Ακροναυπλίας, οι οποίοι είχαν παραδοθεί από τη δικτατορία Μεταξά στις κατοχικές αρχές.

Μεταφέρθηκαν από το στρατόπεδο Χαϊδαρίου στο Σκοπευτήριο ως αντίποινα για την ενέδρα στους Μολάους της Λακωνίας. Στις 21 Σεπτεμβρίου 1944, κατά τον εορτασμό των τριών χρόνων από την ίδρυση του ΕΑΜ, ο 6ος Τομέας του ΕΑΜ αποφάσισε να μετονομάσει τον χώρο σε Θυσιαστήριο της Λευτεριάς.

Μετά τα Δεκεμβριανά οι επιγραφές σβήστηκαν και ο χώρος χρησιμοποιήθηκε ξανά ως πεδίο βολής, αυτή τη φορά και από βρετανικές δυνάμεις. Η Καισαριανή είχε ισχυρή συμμετοχή στην Αντίσταση. Ο δήμος τη χαρακτηρίζει πόλη που δεν ελέγχθηκε ποτέ πλήρως από τις δυνάμεις κατοχής και αναφέρει 49 μάχες ανάμεσα στον ΕΛΑΣ και τις κατοχικές δυνάμεις. Για τον λόγο αυτό είχε αποκτήσει και τον χαρακτηρισμό «Μικρό Στάλινγκραντ».

Σήμερα το τρίπτυχο Σκοπευτήριο – Θυσιαστήριο – Μουσείο είναι ένας ενιαίος τόπος ιστορικής μνήμης, που μετά τη δημοσιοποίηση των φωτογραφιών των 200 απέκτησε τεράστιο παγκόσμιο ενδιαφέρον. Τεκμηριώνοντας όλα όσα ξέραμε, όλα όσα πλαισιώνουν τη μνήμη των αγωνιστών της Αντίστασης.

Ο κόσμος έρχεται για την ξενάγηση. Ο Ηλίας ξεκινά. Η διήγησή του, ο τρόπος του, η σύνδεσή του με τον ιερό τόπο συγκλονίζει.

Στέκεται στο μνημείο των εκτελεσθέντων στο Σκοπευτήριο Καισαριανής. Το 2005 ο γλύπτης Απόστολος Φανακίδης ύψωσε τις δυο γρανιτένιες πλάκες των 7,5 μέτρων, δίνοντας το θρυλικό ανάστημα των 200 εκτελεσμένων της Πρωτομαγιάς του 1944.

Από το μικρό πέρασμα πίσω από το μνημείο ο γλύπτης άφησε να περνάει η ιστορία του τοίχου της Καισαριανής και το αίμα των ηρώων της. «Μούλιαζε το χώμα με το αίμα τους», περιγράφει ο ξεναγός μας, «τόσο πολύ ώστε η εικόνα να τρομάζει και να σταματά όποιον την αντίκριζε».

Δεν το κατάφεραν. Οι πλάκες στέκονται εκεί και οι ηλικίες που ξεκινούν από τα 14 έτη δίνουν την απάντηση. Τι είχαν να φοβηθούν εκείνοι που δεν είχαν ιερότερο από την ελευθερία;

Μας διαβάζει τα σημειώματά τους. Κοιτάω τους ανθρώπους που τον ακούν. Τα παιδιά που κάθονται ήσυχα και αμίλητα μπροστά του. Απευθύνεται σε ένα από εκείνα και του λέει την ιστορία του Ανδρέα Λυκουρίνου, που ήταν μόλις 14 ετών.

Μαθητής, παιδί ακόμη, αλλά ήδη μέλος της ΕΠΟΝ και ενεργός στην Αντίσταση. Σαλταδόρος. Τον παίρνουν από το σπίτι του στο Κουκάκι, τον βασανίζουν, τον πάνε στο Χαϊδάρι. Στις 5 Σεπτεμβρίου 1944 τον πάνε μαζί με άλλους 49 κρατούμενους για το Σκοπευτήριο της Καισαριανής. Μέσα από το όχημα καταφέρνει και πετάει ένα τελευταίο σημείωμα στον δρόμο. «Μπαμπά! Με πάνε για εκτέλεση στην Καισαριανή, μαζί με τους (γράφει τα ονόματά τους). Ειδοποίησε σε παρακαλώ πολύ τα σπίτια τους! Μη στενοχωριέστε! Αντρέας».

Μιλά για την Ηρώ Κωνσταντοπούλου, μαθήτρια Γυμνασίου και μέλος της ΕΠΟΝ, για την οποία υπάρχει δωμάτιο μνήμης στο Μουσείο. Μας λέει πως εκτελέστηκε στα 17 της χρόνια, αφού βασανίστηκε και μεταφέρθηκε στο στρατόπεδο Χαϊδαρίου, όπου κρατήθηκε στην απομόνωση. Οι Γερμανοί προσπάθησαν να την κάνουν να μιλήσει, όμως δεν πρόδωσε.

Στις 5 Σεπτεμβρίου 1944 οδηγήθηκε μαζί με άλλους 49 αγωνιστές στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής και εκτελέστηκε, μόλις 37 ημέρες πριν από την Απελευθέρωση της Αθήνας. «Υπομονή κι υπομονή, καρτέρι και καρτέρι, και τούτος ο Σεπτέμβριος τη Λευτεριά θα φέρει. Πέστε στη μανούλα μου να μην κλάψη».

Η πορεία εξέλιξης του Θυσιαστηρίου της Λευτεριάς

Λίγο μετά η αντιδήμαρχος Χρύσα Γκίκα προλογίζει τη συναυλία λέγοντας: «Όλοι εμείς οι «κοινοί θνητοί» συγκεντρωθήκαμε απόψε εδώ, στο ηρωικό Θυσιαστήριο της Λευτεριάς, δίπλα στη μάντρα που έδωσαν λεβέντικα τη ζωή τους, με χαμόγελο και υψωμένη τη γροθιά, οι 200 κομμουνιστές. Γιατί σε όλους εκείνους που μας λένε να είμαστε με σκυμμένο το κεφάλι, εμείς τους λέμε ότι «είμαστε από τα παιδιά που δεν κάθονται καλά!»

Της ζητάμε να μας μιλήσει για το σκοπευτήριο και η περιγραφή της μας δίνει ολόκληρη την εικόνα του τόπου:

«Για δεκαετίες στο Σκοπευτήριο «τουφεκιζόταν η ιστορική μνήμη», με τον χώρο να αποτελεί άβατο. Για χρόνια δεν επιτρεπόταν στον λαό ούτε η απόδοση τιμής στους νεκρούς του. Μάλιστα, ο λαός της πόλης αναγκαζόταν να πηδά τις μάντρες του «Θυσιαστηρίου» για να τιμήσει τους ήρωες που εκτελέστηκαν. Για πρώτη φορά έγινε επίσημος εορτασμός το 1964 επί δημαρχίας του Παναγιώτη Μακρή. Από τότε ο λαός διεκδικούσε να αποδοθεί ο χώρος αυτός στον ίδιο, να αξιοποιηθεί για τις ανάγκες του και να αποκατασταθεί η ιστορική μνήμη. Δεν αποδεχόταν τον γαζωμένο από τα πολυβόλα τοίχο που άφησαν την τελευταία τους πνοή οι ήρωες του λαού μας για λευτεριά και κοινωνική απελευθέρωση, τον τόπο θυσίας και παγκόσμιο σύμβολο αντίστασης, να βεβηλώνει η Σκοπευτική Εταιρία και όσοι εποφθαλμιούσαν τον χώρο. Με επικεφαλής τον αείμνηστο Δήμαρχο Παναγιώτη Μακρή ο λαός ξεκίνησε οργανωμένους, δυναμικούς αγώνες που συνεχίστηκαν από επόμενες δημοτικές αρχές.

Το 1983 ο λαός της πραγματοποίησε κατάληψη 17 ημερών της εισόδου του Σκοπευτηρίου με αίτημα την απομάκρυνση της Σκοπευτικής.

Το 1984, έγινε το πρώτο βήμα, ο χώρος των 110 στρεμμάτων κηρύσσεται ιστορικός μνημειακός και απαγορεύεται κάθε παρέμβαση πλέον στο χώρο που αντιστρατεύεται το χαρακτήρα αυτό. Η απόφαση αυτή δίνει την ευκαιρία στο Δήμο Καισαριανής να προκηρύξει, τον ίδιο χρόνο, πανελλήνιο αρχιτεκτονικό διαγωνισμό, για την διαμόρφωση του χώρου σε αισθητικό πάρκο αναψυχής και Πολιτισμού και ανάδειξη της ιστορικής του φυσιογνωμίας. Έτσι, έπειτα από περισσότερες από τρεις δεκαετίες διεκδικήσεων γίνονται τα πρώτα βήματα στη διαμόρφωση ενός πάρκου με πολλαπλές κοινωνικές (Σχολεία, Νηπιαγωγείο, Κέντρο Υγείας Παιδιού, Κέντρο Συμβουλευτικής για άτομα με ειδικές ανάγκες, κ.ά), πολιτιστικές και ψυχαγωγικές εξυπηρετήσεις (πάρκα, πλατεία «200 ηρώων», κινηματογράφος “ΑΙΟΛΙΑ” κ.ο.κ).

Το 2001 ο δήμαρχος μαζί με το δημοτικό συμβούλιο και τον λαό της πόλης επιχείρησαν να κάνουν το αυτονόητο χρέος τους απέναντι στην Ιστορία, να τοποθετήσουν μνημείο στο Θυσιαστήριο. Για αυτή τους την πράξη σέρνονται στα δικαστήρια. Ο αείμνηστος κομμουνιστής δήμαρχος Γιώργος Κατημερτζής ανεβαίνει στη μπουλντόζα του Δήμου και σπάει τη μάντρα για να μπει ο λαός μέσα στον χώρο που συνέχιζε να λυμαίνεται η Σκοπευτική Εταιρία. Το μνημείο της Εθνικής Αντίστασης ολοκληρώθηκε το 2004.

Κατά την προηγούμενη θητεία της Δημοτικής Αρχής της «Λαϊκής Συσπείρωσης», στις 9 Μάη του 2016 και ημέρα της Αντιφασιστικής Νίκης των Λαών, άνοιξε τις πύλες του το Μουσείο ΕΑΜικής Εθνικής Αντίστασης, δίπλα στο Μνημείο των πεσόντων και το «Θυσιαστήριο της Λευτεριάς». Το νέο Μουσείο έδωσε σάρκα και οστά σε ένα πόθο και αγώνες δεκαετιών των κατοίκων της Καισαριανής για την ανάδειξη και αξιοποίηση της ιστορικής μνήμης. Τη στάση αυτή χωρίς ταλαντεύσεις ακολούθησε η Δημοτική Αρχή της «Λαϊκής Συσπείρωσης» τα προηγούμενα χρόνια θέτοντας ως προτεραιότητα της την αμετάκλητη απόδοση όλου του ιστορικού χώρου και συμβάλλοντας στη διαμόρφωση της τροπολογίας για την απόδοση του Σκοπευτηρίου στον Δήμο Καισαριανής. Μετά την ψήφισή της τον Σεπτέμβρη του 2016 από την κυβέρνηση, προχώρησε με αποφασιστικότητα στην οριστική εκδίωξη της Σκοπευτικής Εταιρείας και από τις τελευταίες εγκαταστάσεις που δέσμευε στο χώρο. Επιπλέον, μπήκε μπροστά στην δυναμική κατάληψη που πραγματοποιήθηκε σε συνέχεια μεγαλειώδους συγκέντρωσης τον Σεπτέμβριο του 2017, με αποτέλεσμα να αποβληθεί οριστικά η Σκοπευτική Εταιρία και από τον τελευταίο χώρο που καταπατούσε μέσα στο πάρκο».

Η συλλογική μνήμη

Η μέρα κορυφώνεται με τη συναυλία- δρώμενο των Κοινών Θνητών. Από το μεσημέρι τα σημειώματα που αργότερα θα διαβαστούν από εκείνους, είναι προσεκτικά τοποθετημένα μπροστά από την σκηνή.

Η συναυλία τους -που είχε ελεύθερη είσοδο- και είχε αφορμή τη συμπλήρωση των 10 χρόνων του συγκροτήματος ξεκινά. Και μια διαδρομή στην ιστορία μέσα από αληθινές μαρτυρίες και σημειώματα που άφησαν λίγες μέρες ή ώρες πριν από την εκτέλεσή τους οι ήρωες, πλαισιωμένα από τραγούδια ξετυλίγεται. Και αφιερώνετα σε όλους εκείνους «που κοίταξαν την ανθρωπότητα στα μάτια, που επέλεξαν τη θυσία για το καλό της, σε όλους εκείνους που έπεσαν όρθιοι».

«Τούτος ο τόπος απ’ άκρη σ’ άκρη

έχει εκατοντάδες φυτεμένα κυπαρίσσια.

Στητά, περήφανα, γενναία.

Πότε σε ρεματιές,

πότε σε λόφους,

στέκουν αγέρωχα και μας θυμίζουν,

πως εμείς εδώ,

σ’αυτή τη γλώσσα γης με την Μεσόγειο,

πληρώσαμε ακριβά

το μπόι που προτάξαμε στο Τέρας».

Μια διαδρομή μέσα από τις ιστορίες κάποιων αγωνιστών και αγωνιστριών που εκτελέστηκαν ή θανατώθηκαν τη ματωμένη περίοδο της δεκαετίας του 40΄ στην Ελλάδα μέσα από αληθινές μαρτυρίες και σημειώματα που άφησαν λίγες μέρες ή ώρες πριν την εκτέλεση τους. Τις ιστορίες αυτές ακολουθούν τραγούδια μας και κάποια ακόμα που είναι γραμμένα βαθιά μέσα μας.

Η παράσταση είναι αφιερωμένη σε όλους εκείνους που κοίταξαν την ανθρωπότητα στα μάτια, που επέλεξαν τη θυσία για το καλό της, σε όλους εκείνους που έπεσαν όρθιοι.

Σε εκείνους και εκείνες.

Τους αλύγιστους.

«Ο καθένας μας μια ζωή χρωστάει.

Άλλοι τη δίνουν σήμερα, άλλοι θα τη δώσουν αύριο».

Συντελεστές

Τραγούδι, Κιθάρα: Βασίλης Φωτιάς

Rap: Μητσοφού

Τρομπέτα, Λαούτο, Μπαγλαμάς, Ντουντούκ, Τραγούδι: Τάσος Μεϊμάρης

Κόντραμπάσο, Τραγούδι: Αντώνης Μεϊμάρης

Κρουστά: Χρήστος Παπάς Κρεμμύδας

Κείμενο/Έρευνα: Γιάννης Ζαφείρης, Αντώνης Μεϊμάρης, Μπάμπης Συμεωνίδης

Σκηνοθεσία/Ηθοποιοί: Γιάννης Ζαφείρης, Μπάμπης Συμεωνίδης

Ηχοληψία: Κώστας Γιαννόπουλος

Φωτισμοί: Γιώργος Κασσάκος

Παραγωγή: Βασίλης Μητρόπουλος

Αντί επιλόγου

Ναπολέων Σουκατζίδης, διερμηνέας στο στρατόπεδο Χαϊδαρίου, συνδικαλιστής και στέλεχος του ΚΚΕ. Γεννήθηκε το 1909 στην Προύσα και εκτελέστηκε την Πρωτομαγιά του 1944 στην Καισαριανή. «Πατερούλη, πάω για εκτέλεση. Να ’σαι περήφανος για το μονάκριβο γιο σου».

Κώστας Τσίρκας, δάσκαλος. Γεννήθηκε το 1906 στα Πράμαντα Ιωαννίνων. Ήταν συνδικαλιστής, πρόεδρος του Συλλόγου προοδευτικών δασκάλων «Αναγέννησις» και είχε συμμετάσχει στο Αντιδικτατορικό Μέτωπο Μακεδονίας. «Πρωτομαγιά. Γεια σας όλοι. Πάμε στη μάχη. Κώστας Τσίρκας. 1-5-44».

Σπήλιος Αμπελογιάννης, εργάτης. Καταγόταν από το Ανεμοχώρι Ηλείας και ήταν κάτοικος Κολωνού. Είχε συλληφθεί από τους Γερμανούς το 1943 ενώ μετέφερε παράνομο Τύπο. «Έτσι πεθαίνουν οι άξιοι Έλληνες. Πεθαίνω περήφανος. Ζήτω η λευτεριά».

Δημήτρης Ρεμπούτσικας, δικηγόρος. Γεννήθηκε το 1905 στην Κάτω Αχαΐα και ζούσε στην Αθήνα. «Αγαπημένοι μου, ο θάνατός μου δεν θα πρέπει να σας λυπήσει, αλλά να σας ατσαλώσει πιο πολύ για την πάλη που διεξάγετε. Σφίξτε τις καρδιές σας και βγείτε παλικάρια απ’ τη νέα δοκιμασία. Έτσι θα μας τιμήσετε καλύτερα. Όταν ο άνθρωπος δίνει τη ζωή του για ανώτερα ιδανικά δεν πεθαίνει ποτέ».

Απόστολος Βαγενάς, καπνεργάτης. Γεννήθηκε το 1904 στη Νιγρίτα Σερρών και είχε έντονη πολιτική και συνδικαλιστική δράση. Στο τελευταίο του σημείωμα έγραψε: «Δεν σας ξέχασα ποτές. Για σας και τον ελληνικό λαό έδωσα και τη ζωή μου. Σήμερα 1η Μάη 1944. Σας φιλώ για τελευταία φορά».

Παύλος Καρατζάς, εργάτης ξυλουργείου. «Παύλος Καρατζάς, εξόριστος από το 1936. Με πήραν για εκτέλεση 1 Μαΐου 1944».

Νίκος Μαριακάκης. Στέλεχος του ΚΚΕ και ένας από τους ανθρώπους που πρωτοστάτησαν στην οργάνωσή του στα Χανιά. Κατά τη μεταφορά προς την Καισαριανή πέταξε στον δρόμο το σημείωμα: «Καλύτερα να πεθαίνει κανείς στον αγώνα για τη λευτεριά, παρά να ζει σκλάβος. Ν. Μαριακάκης, γεωπόνος, Χανιά Κρήτης, 1-5-44. Όποιος το βρει να μην το καταστρέψει».

Ελευθέριος Αναστασιάδης, δικηγόρος και ανάπηρος του ελληνοϊταλικού πολέμου. Καταγόταν από την Κρήτη, ζούσε στην Αθήνα και είχε χάσει και τα δύο πόδια του στο αλβανικό μέτωπο. Έγραψε το τελευταίο του μήνυμα πάνω στο ξύλινο πόδι του: «Ειδοποιήστε τη χήρα μητέρα μου, Κατίνα Αναστασιάδου, οδός Λομβάρδου 2, Αθήναι, ότι πεθαίνω για την Ελλάδα μας».

Σάββας Σαββόπουλος, εργάτης μεταλλουργός. Γεννήθηκε το 1913 στην Κωνσταντινούπολη, από προσφυγική οικογένεια με καταγωγή από την Καλλικράτεια της Ανατολικής Θράκης. «Ας μάθει όλη η Ελλάδα πως ούτε στιγμή δεν χάσαμε την πίστη στην τελική νίκη. Καμία δύναμη δεν θα τσακίσει το ΚΚΕ. Το ΚΚΕ θα νικήσει».

Δημήτρης Σόφης, μαθητής και μέλος της ΕΠΟΝ από την Πεντέλη. «Χαίρετε φίλοι. Εκδίκηση. Μάνα μη λυπάσαι. Χαίρε μάνα. Δημήτρης Σόφης».

Μανώλης Λαμπρινίδης. «1-5-44. Αφήνω γεια σε όλους σας. Μέσα απ’ το αυτοκίνητο σας παρακαλώ τα τελευταία μου λεπτά, Γιαννούλα όπως αγαπούσες εμένα τώρα ν’ αγαπήσεις τη μητέρα μου. Σας φιλώ όλους. Γεια σας για πάντα. Ζήτω η Ελλάς, ζήτω το ΕΑΜ».

Info

Το Μουσείο ΕΑΜικής Εθνικής Αντίστασης

Το Μουσείο ΕΑΜικής Εθνικής Αντίστασης Καισαριανής εγκαινιάστηκε στις 9 Μαΐου 2016, ημερομηνία που επιλέχθηκε συμβολικά λόγω της Αντιφασιστικής Νίκης των λαών στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Το μουσείο δεν λειτουργεί μόνο ως εκθεσιακός χώρος. Γίνονται οργανωμένες ξεναγήσεις και θεματικές παρουσιάσεις γύρω από το Σκοπευτήριο, τους 200 της Πρωτομαγιάς, την ΕΠΟΝ, την Ηρώ Κωνσταντοπούλου, τη δράση της Καισαριανής στην κατοχή και τα γεγονότα του Δεκέμβρη του 1944.

Ώρες ξεναγήσεων: Δευτέρα έως Σάββατο 09:00-14:00, και επιπλέον Τετάρτη και Σάββατο 17:00-20:00.

Η διεύθυνση που δίνει ο δήμος για επισκέψεις και ξεναγήσεις είναι Ηρώς Κωνσταντοπούλου 16, Καισαριανή, τηλέφωνο 210 7647751.

Η παράσταση «Τους είδα»

Η μουσικοθεατρική παράσταση «Τους είδα» των Κοινών Θνητών θα παρουσιάζεται στο Θέατρο Τζένη Καρέζη από την 1η Νοεμβρίου 2026 και κάθε Κυριακή στις 21:30.

Εισιτήρια: https://www.ticketservices.gr/event/tous-eida

Φωτογραφίες: Γιάννης Χαροκόπος

Διαβάστε επίσης:

Στήλη Άλατος: Τα κβάντα όλα.

Η ΣΕΛΗΝΗ είναι ένα σπίτι για όσους ψάχνουν έναν τόπο να ανήκουν

Οχι, δεν γίνεται να είσαι αλληλέγγυος και βιαστής

Τελευταία άρθρα:

  • Δίκη Λιγνάδη: «Το όχι μπορεί να γίνει ναι» – Πόσο «λογική» είναι η κοινή λογική για τον βιασμό;
    Θέματα

    Δίκη Λιγνάδη: «Το όχι μπορεί να γίνει ναι» – Πόσο «λογική» είναι η κοινή λογική για τον βιασμό;

    Η «κοινή λογική», που επικαλέστηκαν επανειλημμένα οι συνήγοροι υπεράσπισης του Δημήτρη Λιγνάδη, δεν είναι στην πραγματικότητα ένα ουδέτερο μέτρο.
    Διαβάστε περισσότερα
  • Η παράσταση Δεκαοχτώ Ενάτου στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο
    Θέματα

    Η παράσταση Δεκαοχτώ Ενάτου στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

    Το Untold βρέθηκε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για το ανέβασμα της παράστασης Δεκαοχτώ Ενάτου στην επέτειο της δολοφονίας του Παύλου Φύσσα.
    Διαβάστε περισσότερα
  • Ένα περιβαλλοντικό έγκλημα στον Κηφισό για 14 ευρώ και το Δελτίο Παραλαβής
    Θέματα

    Ένα περιβαλλοντικό έγκλημα στον Κηφισό για 14 ευρώ και το Δελτίο Παραλαβής

    Το περιβαλλοντικό έγκλημα στον Κηφισό αφήνει μερικά αναπάντητα ερωτήματα σχετικά με τις διαδικασίες που ακολουθήθηκαν και τα δελτία παράδοσης και παραλαβής του φορτίου.
    Διαβάστε περισσότερα
  • Από το πείραμα του Στάνφορντ στο μέλλον της Ευρώπης
    Απόψεις

    Από το πείραμα του Στάνφορντ στο μέλλον της Ευρώπης

    Το γεγονός ότι το πείραμα του Στάνφορντ -παρόλο που πραγματοποιήθηκε στην Αμερική το 1971- διασκευάστηκε για πρώτη φορά στον κινηματογράφο από τους Γερμανούς («Das Experiment») ίσως δείχνει μια συνειδητή καλλιτεχνική αναμέτρηση της χώρας με το τραυματικό συλλογικό παρελθόν της.
    Διαβάστε περισσότερα
  • Ώρα τους καλή
    Culture

    Ώρα τους καλή

    Ο Νίκος Ξυλούρης στην παράσταση «Το Μεγάλο μας Τσίρκο», σε στίχους Ιάκωβου Καμπανέλλη και μουσική Σταύρου Ξαρχάκου, αποχαιρετά τους ανθρώπους που έφυγαν για την Αντίσταση και όσους εκτελέστηκαν, λίγο πριν η Ελλάδα ελευθερωθεί από τον λαό της. Λίγο πριν ο λαός της συντρίψει τους ναζί κατακτητές, με το αίμα του.
    Διαβάστε περισσότερα
  • Στήλη Άλατος: Τα κβάντα όλα.
    Απόψεις

    Στήλη Άλατος: Τα κβάντα όλα.

    Και η ζωή δεν είναι εμπόρευμα. Το κέρδος δεν είναι αυτοσκοπός. Όλοι αυτοί οι τσαρλατάνοι του «ιατρικού τουρισμού» και η βιομηχανία της αντιγήρανσης, λειτουργούν γύρω από την ακύρωση της ίδιας της ζωής.
    Διαβάστε περισσότερα