Ένα απ’ τα πιο μεγάλα λάθη των δημοσιογράφων είναι να καταπιάνονται με πράγματα που δεν γνωρίζουν, σαν να τα γνωρίζουν. Δεν θα το κάνω. Οι νομικές μου γνώσεις φτάνουν εκείνες ενός αξιοπρεπώς ενημερωμένου πολίτη. Ας γράψω λοιπόν γι’ αυτά που όντως ξέρω: για λογοτεχνία.

Τον έλεγαν Γιόζεφ Κ. Κάποια μέρα μπήκαν κρατικοί υπάλληλοι στο σπίτι του και τον συνέλαβαν. Σ’ ολόκληρη τη διάρκεια του βιβλίου, ο ήρωας του Κάφκα δεν ζητάει τίποτα παραπάνω απ’ το να μάθει γιατί. Ποιο το έγκλημά του; Ποιοι και με τι στοιχεία τον κατηγορούν; Δεν έμαθε ποτέ. Κι όμως καταδικάστηκε! Η δυστοπική φαντασία του Κάφκα. Αυτά δεν γίνονται. Λοιπόν, ως προς τη βεβαιότητα αυτού του τελευταίου, επιτρέψτε μου ν’ αμφιβάλλω πια.

Σχεδόν πλήρης ο νομικός κόσμος της χώρας τα ‘χει βάλει με τον Υπουργό Δικαιοσύνης για το νομοσχέδιο που έρχεται την Πέμπτη προς ψήφιση στη Βουλή. Σύμφωνα μ’ αυτό, ανάμεσα σ’ άλλα, ο κατηγορούμενος υπό προϋποθέσεις δεν θα ‘χει πρόσβαση σε μέρος της δικογραφίας. Προφανώς ούτε κι ο συνήγορός του. Το πρόβλημα δεν βρίσκεται φυσικά στο ίδιο το γεγονός (που ήδη συμβαίνει, σε περιπτώσεις προστασίας μαρτύρων και άλλες). Βρίσκεται στις προϋποθέσεις.

Διαβάζω εκ του υπό ψήφιση νομοσχεδίου: “…εφόσον δεν θίγεται το δικαίωμα σε δίκαιη δίκη, οι αρμόδιες αρχές, κατά την ανάκριση, προανάκριση ή προκαταρκτική εξέταση, δύνανται, αιτιολογημένα, να μην επιτρέψουν την πρόσβαση σε τμήμα του υλικού, αν αυτή ενδέχεται να θέσει σε άμεσο και σοβαρό κίνδυνο τη ζωή ή τα θεμελιώδη δικαιώματα άλλου προσώπου ή αν τέτοια άρνηση είναι απολύτως απαραίτητη για την προστασία σημαντικού δημοσίου συμφέροντος και ιδίως σε περιπτώσεις κατά τις οποίες η πρόσβαση θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο τη διεξαγωγή έρευνας ή να βλάψει σοβαρά την εθνική ασφάλεια“. Κι αναρωτιέμαι: Ποιες είναι οι αρμόδιες αρχές και γιατί δεν κατονομάζονται ρητά; Έχουν αυτές οι αρχές (εικάζω αστυνομικές ή εισαγγελικές), φύσει και θέσει την ικανότητα να αποφασίζουν αν θίγεται ή όχι το δικαίωμα δίκαιης δίκης; Πού αρχίζει και πού τελειώνει η προστασία του δημοσίου συμφέροντος; Καλύπτει ή όχι και την κατά το δοκούν προστασία των δημοσίων πολιτικών προσώπων;

Καταλαβαίνω ότι κάποια πράγματα δεν μπορούν να οριστούν επαρκώς, ούτ’ ένας νόμος μπορεί να καλύψει όλα τα πιθανά ενδεχόμενα. Όμως εδώ μιλάμε για τη στέρηση του δικαιώματος υπεράσπισης σ’ έναν άνθρωπο που, ας μην ξεχνάμε, σύμφωνα με το πρωταρχικό τεκμήριο/αξίωμα της δικαιοσύνης είναι αθώος. Μέχρι αποδείξεως. Μιας αποδείξεως που τώρα πια, ενδέχεται να μη γνωρίζει. Υπάρχει ορατό ενδεχόμενο καταδίκης αθώων; Με συνοπτικές διαδικασίες κι επίκληση “απορρήτου”; (Μας θυμίζει κάτι; Μα φυσικά μας θυμίζει!). Δεν ξέρω αν λέω ναι, πάντως σίγουρα δεν λέω κι όχι.

“Οδηγία της ΕΕ, που ίσχυε και την πενταετία 2014-19 και εφαρμόζεται σε πολλά ευρωπαϊκά κράτη” ισχυρίζεται ο υπουργός Φλωρίδης. “Μη υποχρεωτική οδηγία που θέτει απλώς τα ελάχιστα κοινά πρότυπα ασφαλείας κι επιτρέπει στάθμιση σε κάθε κράτος, δεν εφαρμόστηκε ποτέ απ’ τα ελληνικά δικαστήρια την πενταετία 2014-19 και υπάρχει με πολύ συγκεκριμένο τρόπο, σε πολύ ειδικές και αυστηρά καθορισμένες συνθήκες σε άλλα κράτη” απαντά ο πρόεδρος του ΔΣΑ Δημήτρης Βερβεσός. Ο “απλός” πολίτης, που τελικά αυτόν αφορά το κάθε νομοσχέδιο, έρχεται απλώς ν’ αναρωτηθεί και να ρωτήσει:

•Ένας ιδιώτης σε διαμάχη με πολιτικό πρόσωπο, μπορεί να νιώθει νομικά ασφαλής;

•Ένας ιδιώτης σε διαμάχη με πρόσωπο ισχυρής οικονομικής επιφάνειας, μπορεί να νιώθει νομικά ασφαλής;

•Ένας δημοσιογράφος που ερευνά, αναλύει ή σχολιάζει κυβερνητικά στελέχη, μπορεί να νιώθει νομικά ασφαλής;

•Ένας αστυνομικός που ερευνά ισχυρά συμφέροντα, μπορεί να νιώθει νομικά ασφαλής;

•Ένας γιατρός που καταγγέλει κυβερνητικές ή λοιπές εργασιακές ατασθαλίες, μπορεί να νιώθει νομικά ασφαλής;

•Ακόμα κι ένας πολίτης που διεκδικεί το δικαίωμα στην ελεύθερη γνώμη του κατακρίνοντας βουλευτές, υπουργούς, δράσεις και σκάνδαλα, μπορεί να νιώθει νομικά ασφαλής;

Δεν καταθέτω. Με ειλικρίνεια αναρωτιέμαι. Όμως, αν κάποτε, για να μη σε τυλίξουν σε μια κόλλα χαρτί αρκούσε να εμπιστευτείς το δικηγόρο σου, τι γίνεται τώρα αν κι ο δικηγόρος σου δεν έχει δυνατότητα να διαβάσει τι γράφει η κόλλα που σε τύλιξαν; Υπερβάλλω ίσως. Όμως, όταν ο ίδιος ο νόμος μιλάει με γενικότητες και χωρίς να διασφαλίζει απολύτως τίποτα, πώς να μη φυσάει κανείς το γιαούρτι του; Σε μια χώρα μάλιστα που έχει καεί στο δικαστικό κουρκούτι αρκετές φορές για να μην εμπιστεύεται πια ούτε τη Θέμιδα, ούτε τη ζυγαριά της, ακόμα κι όταν βλέπει καθαρά τα κόζια…

Φωτογραφία: Eurokinissi

Διαβάστε επίσης:

Αυτό πήγε καλά: Η κυβέρνηση της αρνήθηκε και η Καρυστιανού απάντησε με Πανελλαδικό κάλεσμα

Πόση ελευθερία του Τύπου αντέχει η κυβέρνηση;

Πύλος – Τέμπη – Παλαιστίνη: Δεν υπάρχει ειρήνη χωρίς δικαιοσύνη