Με αφορμή τη νέα δισκογραφική του δουλειά «Τραμπάλα», που ενώνει ανέκδοτους στίχους του Λευτέρη Παπαδόπουλου με την πηγαία μελωδική γραφή του Γιάννη Χριστοδουλόπουλου, ο Κώστας Μακεδόνας μιλάει αναλυτικά στο The Untold και τον Δημήτρη Παπαβομβολάκη για την κυκλοφορία του νέου του άλμπουμ, αλλά και για τη βία της εποχής και τη δύναμη της τέχνης να λειτουργεί ως καταφύγιο. Από τη συγκίνηση της πρώτης ηχογράφησης μέχρι την αγωνία του για τον κόσμο που αλλάζει, ο ερμηνευτής καταθέτει με ειλικρίνεια όσα πρεσβεύει ως άνθρωπος και καλλιτέχνης.
Είναι από αυτές τις συναντήσεις στη μουσική που μοιάζουν σαν να περίμεναν υπομονετικά τη σωστή στιγμή για να συμβούν. Η νέα δισκογραφική δουλειά με τίτλο «Τραμπάλα», που κυκλοφορεί ψηφιακά και σε έκδοση βινυλίου από το Όγδοο, γεννήθηκε ακριβώς έτσι. Μέσα από μια φιλική σχέση χρόνων -ανάμεσα στον στιχουργό και τον ερμηνευτή- που δεν είχε οδηγήσει σε νέα δισκογραφία, καθώς και τη βαθιά ανάγκη να ειπωθούν τραγούδια που συνομιλούν με το σήμερα επικοινωνώντας, παράλληλα, γνήσια με τη ρίζα. Οι ανέκδοτοι στίχοι του Λευτέρη Παπαδόπουλου βρήκαν τη μουσική τους έκφραση μέσα από την ευαίσθητη και τη φρέσκια γραφή του Γιάννη Χριστοδουλόπουλου, ενώ η ερμηνεία του Κώστα Μακεδόνα έρχεται να ενώσει τις γενιές και τα συναισθήματα, σε έναν δίσκο που ισορροπεί -όπως σημειώνει ο κορυφαίος στιχουργός- «ανάμεσα στη μνήμη και την προσδοκία».
Στη συζήτησή μας, ο ερμηνευτής μιλά με τρυφερότητα για τη δημιουργική διαδικασία πίσω από τα τραγούδια, για τη συγκίνηση που ένιωσε όταν στάθηκε απέναντι από το μικρόφωνο, αλλά και για τη σημασία του Λόγου στα τραγούδια. Μνημονεύει τη σπουδαία μαθητεία του δίπλα στον Σταμάτη Κραουνάκη, αναφέρεται στην πρόσφατη -εξαιρετική- δισκογραφική συνεργασία του με τον Δημήτρη Παπαδημητρίου στον «Γκρεμιστή» και εξηγεί πως, για τον ίδιο, η ουσία του τραγουδιού βρίσκεται στην απλότητα και την αλήθεια που μεταφέρει.
Παράλληλα, η κουβέντα μας εξαπλώνεται στη βία που κλιμακώνεται στην καθημερινότητά μας και τον κόσμο, την αγωνία για τους πολέμους και την αβεβαιότητα του αύριο, με τον ίδιο ωστόσο να εξακολουθεί να δηλώνει αισιόδοξος. Γιατί πιστεύει ακόμη στη δύναμη της τέχνης, στους νέους ανθρώπους με ταλέντο και ουσία, αλλά και σε εκείνη τη «φωτεινή αχτίδα» που μπορεί πάντα να αλλάξει τα πράγματα.
Τον ευχαριστούμε πολύ για όσα με καλή διάθεση και ξεχωριστή ευγένεια μοιράστηκε μαζί μας.
Ποια ήταν η πρώτη επαφή που έγινε για τη συγκεκριμένη δουλειά; Ήταν πρωτοβουλία του Γιάννη;
Με τον Γιάννη λέγαμε χρόνια ότι κάτι θέλαμε να κάνουμε κάποια στιγμή, μάλιστα είχε γράψει κάποια πολύ ωραία τραγούδια που δεν προχωρήσαμε, για άσχετους λόγους. Κάποια στιγμή μου είπε ότι σκέφτηκε την ιδέα, αν μπορούσαμε, να ζητήσουμε τραγούδια του Λευτέρη ανέκδοτα και να τα βγάζαμε. «Αφού είσαι και φίλος του, δεν θα σου αρνηθεί», μου είπε.
Δεν είναι και το πιο εύκολο πράγμα, έτσι δεν είναι;
Σίγουρα, αλλά είμαστε πολλά χρόνια φίλοι. Εγώ δεν έχω ζητήσει ποτέ να μου γράψουν τραγούδια, ούτε από συνθέτη ούτε από στιχουργό, ποτέ. Οπότε του το είπα και μου απάντησε «βεβαίως, φέρτε μου ν’ ακούσω να δω τι εννοείτε». Του πήγαμε ένα δυο τραγούδια πρώτα, με τα οποία ενθουσιάστηκε. Έτσι ξεκίνησε η διαδικασία. Ήταν ο Γιάννης που επέλεξε πρώτος τους στίχους, για να πω την απόλυτη αλήθεια, και έτσι ήταν το σωστό, γιατί ο άνθρωπος που θα πρέπει να γράψει πρέπει να εμπνευστεί. Έγραψε με μεγάλη ευκολία τα τραγούδια, ήταν κάτι απίστευτο, ουσιαστικά με το πρώτο τους διάβασμα. Σαν να του έβγαλε αμέσως ο στίχος τις μελωδίες και τα τραγούδια μόλις τον διάβασε.
Είναι ένας πηγαίος δημιουργός ο Γιάννης, καταθέτει την ψυχή του.
Είναι ένα πολύ ταλαντούχο παιδί, τον ξέρω πολλά χρόνια, από πολύ μικρό. Και είναι σπουδαίος μουσικός. Νομίζω ότι χειρίστηκε το υλικό του Λευτέρη με απόλυτο σεβασμό αλλά και με φανερή ένδειξη του ταλέντου του.
Ήταν πολύ ωραία τα τραγούδια. Δεν έβλεπα την ώρα να καθίσουμε να γράψουμε
Ποια ήταν η πρώτη αίσθηση όταν μπήκες μπροστά από το μικρόφωνο να τα τραγουδήσεις; Τι σου έβγαλε αυτό το μείγμα των δημιουργών;
Δεν είχε να κάνει με το ποιοι ήταν οι δύο δημιουργοί, είχε να κάνει με το ότι ήταν πολύ ωραία τα τραγούδια. Δεν έβλεπα την ώρα να καθίσουμε να γράψουμε. Ήταν κάτι που το περίμενα και που το χάρηκα πάρα πολύ, και είχα φυσικά και την αγωνία –αυτό το έχεις πάντοτε– να μπορέσει να βγει καλό το αποτέλεσμα. Γιατί μπορεί κάτι να σου αρέσει, αλλά να μην μπορείς να το τραγουδήσεις όπως πρέπει. Σε όλους συμβαίνει. Είχα λοιπόν αυτή την αγωνία, αλλά κυρίως την ανυπομονησία να μπούμε να κάνουμε αυτά τα τραγούδια.
Στο σύντομο σημείωμά του ο Λευτέρης Παπαδόπουλος μιλάει για «τραγούδια που ισορροπούν ανάμεσα στη μνήμη και την προσδοκία».
Ο Λευτέρης είχε πάρα πολύ ανάγκη τα τραγούδια να ανήκουν στο 2026. Αυτό που φοβόταν και ήθελε να δει, ήταν μην παρασυρθούμε και τα τραγούδια βγουν με τον Λευτέρη του 1970. Ήθελε να ακούγονται φρέσκα, να είναι καινούργιος ο ήχος, η επιθυμία του ήταν να φτάσουν σε νέους ανθρώπους, πέρα από αυτούς που τον αγαπούν χρόνια. Νομίζω ότι αυτό επιτεύχθηκε με την ενορχήστρωση, η οποία βεβαίως και δεν ξέφυγε να πάει σε άλλες φόρμες ίσως της εποχής, αλλά σαφώς βγήκε αυτή η φρεσκάδα.
Πράγματι, το υλικό κρατάει μια ωραία ισορροπία ανάμεσα στο λαϊκό τραγούδι που έχουμε αγαπήσει και στον τρόπο που το τραγούδι γράφεται σήμερα.
Ναι, νομίζω ότι το πέτυχε απόλυτα αυτό. Δουλέψαμε πάρα πολύ γι’ αυτή τη δουλειά και με πάρα πολλή χαρά και πολύ μεράκι. Και φυσικά χαιρόμασταν διπλά κάθε φορά που στέλναμε στον Λευτέρη ένα νέο τραγούδι να το ακούσει.
Στο δικό του λιτό σημείωμα, ο Γιάννης ξεκινάει με τη φράση «εν αρχή ήν ο λόγος», παρότι ο ίδιος μουσικός. Συμφωνείς με αυτό; Είναι ο στίχος ενός τραγουδιού ο πρώτος λόγος που θα σε κάνει να το επιλέξεις για να το πεις;
Εγώ συνήθως ακούω τον συνδυασμό, δηλαδή προτιμώ ν’ ακούσω τα τραγούδια έτοιμα παρά να διαβάσω πρώτα τον στίχο ή ν’ ακούσω τη μουσική. Αλλά πράγματι ο στίχος είναι πολύ σημαντικός – θέλεις κάτι να πεις μέσα από ένα τραγούδι, και αυτό θα το πεις με τον στίχο, εκτός αν μιλάμε για ένα έργο ορχηστρικό. Είναι πολύ σημαντικό να φτάσει ο στίχος στον κόσμο, αυτό ήταν και το μεγαλύτερο σχολείο που έμαθα όλα τα χρόνια της συνεργασίας μου με τον Σταμάτη Κραουνάκη. Το πώς παίρνεις τον στίχο και τον φτάνεις, τον μεταφέρεις στον κόσμο. Πώς γίνεσαι ο ενδιάμεσος κρίκος ή ο ταχυδρόμος αν θέλεις, που θα μεταφέρει στον κόσμο όλο αυτό το συναίσθημα που γέννησε στον στιχουργό και τον συνθέτη ένα τραγούδι. Αυτό είναι η πιο δύσκολη δουλειά, όχι το να πεις τις νότες.
Είναι πράγματι εντυπωσιακό το πόσο δυνατά μεταφέρει στον ακροατή ο Κραουνάκης όλα αυτά που γράφει, με τον τρόπο που τα ερμηνεύει, χωρίς καν να δηλώνει ο ίδιος τραγουδιστής.
Ναι, βέβαια. Θέλει να βουτήξεις στο συναίσθημα, να εμβαθύνεις στον στίχο, για να μπορέσεις να αποδώσεις όλα όσα περιλαμβάνει ο Λόγος.
Έχοντας ερμηνεύσει για χρόνια ζωντανά τραγούδια του Λευτέρη Παπαδόπουλου, τι έρχεται τώρα να προσθέσει η αποτύπωση νέων τραγουδιών του με τη φωνή σου; Εκπληρώνεται ένα όνειρο;
Για πολλά χρόνια έκανα συναυλίες με τα τραγούδια του, αυτός είναι και ο λόγος που βρεθήκαμε από πολύ νωρίς. Πέρα από το δικό μου πρόγραμμα, έκανα και προσωπικές συναυλίες με δικά του τραγούδια, πολλά καλοκαίρια, και βέβαια έχουμε κάνει και πολλές συμμετοχικές, με τον Νταλάρα, με τη Γλυκερία, με τη Μαρινέλλα, με πολλούς. Είναι αναμφίβολα λοιπόν για μένα η εκπλήρωση μεγάλου ονείρου.
Πιάνομαι από τον τίτλο «Τραμπάλα» και αυτό το «πάνω και κάτω» σε όλα όσα ζούμε σήμερα. Η κοινωνία μας θεωρώ ότι πάει μπροστά σε διάφορους τομείς, απαλλασσόμαστε από στερεότυπα δεκαετιών, κι από την άλλη μοιάζει να κάνουμε διαρκώς βήματα πίσω. Πώς την αισθάνεσαι την εποχή μας αυτή;
Δυστυχώς ή ευτυχώς, αυτό που πρέπει να κάνουμε είναι να προσαρμοστούμε στις συνθήκες. Αν δεν προσαρμοστείς εξαφανίζεσαι, έτσι έγινε και με τα είδη του πλανήτη που εξαφανίστηκαν με τις εποχές. Προσπαθώ να αποφεύγω να γυρίζω πίσω και να λέω πόσο αλλιώς ήταν τα πράγματα όταν εγώ ήμουν παιδί, πόσο καλύτερα ήταν τα πράγματα, γιατί είναι κάτι που το κάνουμε πάντα. Πάντα νιώθουμε πιο ευτυχισμένοι για το παρελθόν μας παρά για το παρόν μας.
Όλες οι γενιές το κάνουν αυτό.
Δυστυχώς, υπάρχουν πράγματα που έχουν χαλάσει στις μέρες μας από αυτό που θυμόμαστε εμείς όταν μεγαλώναμε κι όταν γινόμασταν ενεργοί πολίτες. Αλλά πρέπει να προσαρμοζόμαστε στις συνθήκες και να αναζητάμε πάντα το καλύτερο. Αλλιώς παραμένεις στο παρελθόν κι είσαι ένας άνθρωπος που ζει αλλού από μόνος του και γίνεσαι γραφικός. Είναι σημαντικό να προσαρμόζεσαι με τον πιο ομαλό τρόπο και με έναν τρόπο θα μπορείς να υποστηρίξεις.
Το γεγονός ότι μπορούμε και εκτονωνόμαστε μέσα από αυτό που κάνουμε στην τέχνη μας είναι σημαντικό
Πέρα από την ανάγκη για προσαρμογή, υπάρχουν πράγματα στα οποία οφείλουμε περισσότερη ανυπακοή; Πλευρές της πραγματικότητας με τις οποίες δεν πρέπει να συμβιβαστούμε;
Σαφώς δεν μπορούμε και δεν πρέπει να προσαρμοστούμε στα πάντα. Από τα καινούργια δεδομένα κρατάμε τα καλύτερα και συμβαδίζουμε με αυτά. Κάτι που μ’ ενοχλεί που έχει αλλάξει, είναι ότι οι άνθρωποι παλιά είχαν ευγνωμοσύνη. Αυτό δεν υπάρχει πια. Υπήρχε μια ευγένεια στον κόσμο και αυτό έχει χαθεί. Υπήρχε το νοιάξιμο για τον διπλανό, τον φίλο αλλά και τον άγνωστο, το οποίο τείνει να εξαφανιστεί. Ο καθένας κοιτάει τον εαυτό του, το πώς θα κάνει τη δουλειά του, χωρίς να τον νοιάζει αν θα καταπατήσει την ελευθερία του άλλου.
Με ενοχλεί πάρα πολύ η έκρηξη της βίας που υπάρχει τα τελευταία χρόνια. Δεν ξέρω πού οφείλεται αυτό, ψάχνω κι εγώ τις αιτίες. Ίσως στην καταπίεση που έχει νιώσει ο κόσμος, στο τεράστιο οικονομικό άγχος, ίσως και στα πρότυπα που προβάλλονται στις ταινίες, στη λογική ότι μπορούμε να λύσουμε τα πάντα διά της βίας, παίρνοντας ένα όπλο και σκοτώνοντας κάποιον. Διαβάζω καθημερινά τις ειδήσεις και απορώ πώς μπορεί να γίνεται αυτό κάθε μέρα, όλη αυτή η βία. Ο άλλος να σκοτώνεται για μία θέση πάρκινγκ, για αστεία πράγματα.
Και εδώ μπαίνει η μεγάλη τύχη που έχουμε όλοι όσοι ασχολούμαστε με την τέχνη, με οποιαδήποτε μορφή της. Ότι εκτονώνεις συναισθήματα, αδειάζεις. Τα βγάζεις από μέσα σου. Μπορεί σ’ ένα τραγούδι σου να σου βγει η αγάπη, η χαρά, αλλά μπορεί να σου βγει και ο θυμός. Το γεγονός ότι μπορούμε και εκτονωνόμαστε μέσα από αυτό που κάνουμε στην τέχνη μας είναι σημαντικό. Άλλος μπορεί να εκτονώνεται με τη γυμναστική, κάτι πρέπει να βρει ο καθένας γιατί αυτό που με τρομάζει είναι αυτή η έκρηξη βίας που υπάρχει γύρω μας.
Έχουμε και τη βία που γενικεύεται παγκόσμια, σε επίπεδο πολεμικών συγκρούσεων. Την αναβίωση ενός εφιάλτη που πιστέψαμε πως έχει τελειώσει.
Έχουμε διαβάσει τόσα στην ιστορία για πολέμους, για όλα όσα έχουν γίνει αιώνες και χιλιετηρίδες πριν, και λες «φτάσαμε στο 2026, πάλι πολέμους θα έχουμε;». Και φοβόμαστε ότι την επόμενη μέρα τα πράγματα θα γίνουν χειρότερα. Δεν είναι ωραίο. Μεγαλώσαμε σ’ ένα περιβάλλον που μια ζωή φοβόμασταν για το τι θα γίνει, μη γίνει κανένας πόλεμος με την Τουρκία. Εγώ σαν παιδί είχα μεγάλο άγχος με όλο αυτό, γιατί παρακολουθούσα τα πράγματα. Τώρα ξαφνικά φτάσαμε και πάλι, στο 2026, να ζούμε με την αγωνία τι θα ξημερώσει την επόμενη μέρα και πού θα ξεσπάσει ο επόμενος πόλεμος στη γειτονιά μας. Όλα αυτά είναι πράγματα που σε απασχολούνε και όταν είσαι ενεργός πολίτης δεν μπορείς να τα αφήνεις να περνάνε έτσι. Προβληματίζεσαι από αυτά.
Αυτή είναι η μεγάλη εικόνα, και σίγουρα δίνει ακόμα μεγαλύτερο κίνητρο να εμβαθύνουμε στην τέχνη, να βρίσκουμε διεξόδους.
Σωστά, βρίσκεις αυτή τη διέξοδο και εκτονώνεις όλο αυτό το πράγμα.
Όσον αφορά τα δικά μας, βρίσκεις κάτι από όσα φέρνουν μαζί τους οι νέες γενιές που να σε κάνει να αισιοδοξείς; Τι θεωρείς ως το δυνατό τους σημείο;
Βλέπω ότι βγαίνουν παιδιά που είναι έξυπνα και ταλαντούχα, τα οποία όμως δεν πρέπει να μείνουν μόνο με το ταλέντο τους – δεν μιλάω μόνο για τη μουσική, μιλάω γενικότερα. Υπάρχουν νέοι άνθρωποι ταλαντούχοι και στις επιστήμες, τους οποίους πρέπει να τους εκμεταλλευτεί αυτή η χώρα, σε οποιονδήποτε τομέα και αν ανήκουν, και να μην πάνε χαμένα ως ταλέντα ή να αναγκαστούν φύγουν στο εξωτερικό για να αποδώσουν εκεί τις δυνατότητές τους.
Υπάρχει πράγματι πολύ ταλέντο και στη μουσική. Αν και για να ξεχωρίσει σήμερα ένας νέος μουσικός πρέπει να γίνει κάτι σαν ζογκλέρ, με τον τρόπο που λειτουργούν τα σόσιαλ μίντια. Το να παίζει κανείς όμορφα δεν ενδιαφέρει τόσο όσο τα τεχνικά skills.
Δυστυχώς απομακρυνόμαστε από την ομορφιά της απλότητας, όμως αυτό που μετράει δεν είναι το τι φαίνεται, αλλά η ουσία. Το βάθος του κάθε τι που κάνουμε. Σίγουρα όμως δεν πρέπει όμως να μας φοβίζει τι φέρνει η επόμενη μέρα, πιστεύω ότι μέσα μας πρέπει να είμαστε αισιόδοξοι. Όσο κι αν κάποια πράγματα γύρω μας μοιάζουν απογοητευτικά, δεν πρέπει να πιστέψουμε ότι αυτός ο κόσμος πάει κάθε μέρα και χειρότερα. Πάντα έχεις την ελπίδα ότι έρχεται μια φωτεινή αχτίδα στο βάθος που θα τα αλλάξει όλα.
Επιστρέφοντας στα δισκογραφικά, θα ήθελα να αναφερθούμε στην προηγούμενη δουλειά σου, τη συνεργασία σου με τον Δημήτρη Παπαδημητρίου. Τι θα έλεγες πως άφησε μέσα σου η συγκεκριμένη δουλειά;
Αυτή ήταν μια εξαιρετική δουλειά, με τραγούδια που έγραψε ο Δημήτρης πάνω σε ποιήματα σημαντικών ποιητών. Πήρε τον τίτλο «Ο Γκρεμιστής» από το ομώνυμο ποίημα του Κωστή Παλαμά, έχει ακόμα μελοποιημένα ποιήματα του Μάνου Ελευθερίου, του Ναπολέοντα Λαπαθιώτη, του Βύρωνος Λεοντάρη. Είναι μία από τις δουλειές για τις οποίες είμαι πάρα πολύ περήφανος που είχα τη χαρά να την κάνω με τον Δημήτρη, με τον οποίο επίσης είμαστε φίλοι χρόνια. Συνεργαζόμασταν σε συναυλίες και όλα αυτά, και ήρθε η ώρα να δουλέψουμε, να κάνουμε κάτι μαζί. Νομίζω ότι, επειδή αυτά που κάνουμε και δισκογραφούμε μένουν στην ιστορία, θα είμαι πάρα πολύ περήφανος που, μετά ίσως από πολλά χρόνια, κάποιος θα ανακαλύψει ότι υπήρχε ένας τραγουδιστής που είπε αυτά τα τραγούδια. Που έκανε αυτόν τον δίσκο, με τόσο σημαντικά τραγούδια.
Ήταν και μια πολύ ωραία πρόκληση αυτό που έκανε τότε ο Δημήτρης, ο οποίος ουσιαστικά μου σύστησε τα τραγούδια στο στούντιο. Δηλαδή δεν ακολουθήσαμε τη διαδικασία «σου παίζω τα τραγούδια – σου δίνω τα τραγούδια πρόχειρα ηχογραφημένα να τα μάθεις, για να έρθεις στο στούντιο να τραγουδήσεις». Είχαμε πάει στο στούντιο και τα γράφαμε εκεί, γιατί ήθελε να πάρει το παρθενικό αίσθημα απέναντι στα τραγούδια. Τα άκουγα, καθόμασταν με το πιάνο, με την παρτιτούρα, διαβάζαμε, παίζαμε και μετά έμπαινα και τα τραγουδούσα. Μέσα μου έλεγα «δεν θα μπορέσω να βγάλω το αποτέλεσμα που θα μπορούσα να βγάλω άμα καθόμουν και τα μελετούσα», αλλά τελικά μου άρεσε πολύ αυτή η διαδικασία. Ακούγοντάς τα τώρα, νομίζω ότι ο Δημήτρης το πέτυχε αυτό που ήθελε. Πέτυχε αυτή την αθωότητα της πρώτης επαφής. Σαφώς τώρα τα τραγούδια, όταν τα τραγουδάω, ανακαλύπτω κι άλλα πράγματα και λέω «εδώ θα μπορούσα να το πω έτσι», αλλά κατά βάθος μου αρέσει πολύ αυτό το αποτέλεσμα που βγήκε.
Είναι σπουδαίο που έχουμε αυτό το δείγμα της πρώτης ανάγνωσης, είναι κάτι που σε αγγίζει διαφορετικά.
Ναι. Είναι πολύ περίεργο πράγμα αυτό, αλλά μου άρεσε πάρα πολύ στο τέλος.
Εξαιρετική δουλειά. Και είναι εντυπωσιακό πώς ο Παπαδημητρίου γράφει με έναν τρόπο που αφορά το σήμερα μελοποιώντας ποιήματα που πηγαίνουν αρκετά πίσω στον χρόνο.
Του το λέω συνέχεια του Δημήτρη, και το λέω και γενικότερα, ότι έχει ένα απίστευτο ταλέντο στο να βρίσκει πράγματα, ποιήματα από το παρελθόν που τον συγκινούν και να ακουμπάει πάνω τους τη μουσική του. Επίσης είμαι πολύ χαρούμενος που, μετά από πολλά πολλά χρόνια, από το 1996 με τις «Ορθοπεταλιές», αυτός είναι ένας ακόμη δίσκος, του Δημήτρη, αλλά και η «Τραμπάλα» που κυκλοφόρησαν ξανά σε βινύλιο. Το πρόλαβα το βινύλιο για αρκετά χρόνια, με πολλούς δίσκους, από την αρχή της πορείας μου της δισκογραφικής, αλλά μετά το 1996 χάθηκε, σταμάτησε η έκδοση δίσκων σε βινύλιο. Χαίρομαι αυτοί οι δύο τελευταίοι μου δίσκοι κυκλοφόρησαν σε αυτή τη μορφή.
Υπάρχει μια επιστροφή του βινυλίου γενικότερη, και μάλιστα ως κάτι premium, σε προσεγμένες εκδόσεις.
Νομίζω ξαναβρίσκουμε λίγο τη χαρά της εφηβείας μας, τότε που πηγαίναμε με τις ελάχιστες οικονομίες μας και αγοράζαμε έναν καινούργιο δίσκο, ήταν μεγάλη χαρά και γιορτή. Φωνάζαμε και στο σπίτι να τον δουν οι φίλοι μας, ήταν μεγάλη στιγμή ότι αγόραζες έναν καινούργιο δίσκο.
Ήταν κι εκείνες οι κυριακάτικες βόλτες στο Μοναστηράκι για «ψαξούρα», έτσι το λέγαμε. Δεν ήξερες τι διαμαντάκι θα βρεις.
Βέβαια, βέβαια.
Τι έχεις στα πλάνα σου για το καλοκαίρι που έρχεται;
Συναυλίες ετοιμάζονται, και προσωπικές και διάφορες συμμετοχές σε αφιερώματα μεγάλων δημιουργών, κυρίως όμως είναι οι προσωπικές συναυλίες που γίνουν στην Ελλάδα αλλά και στην Κύπρο. Ταυτόχρονα κάνουμε στην Κύπρο ένα αφιέρωμα στον Σταύρο Κουγιουμτζή και τον Σταύρο Ξαρχάκο, αργότερα έχουμε ένα ακόμη αφιέρωμα στον Ξαρχάκο, όπως επίσης και για τον φίλο μας τον Μίμη Πλέσσα, που μας έφυγε πριν από έναν χρόνο. Είναι και κάποιες συναυλίες με έργα Μίκη Θεοδωράκη. Έχει πολλή δουλειά.
Θα είναι μεγάλος ο κύκλος συναυλιών σας ανά την Ελλάδα;
Σίγουρα, έχουν ήδη κλειστεί αρκετά πράγματα.
Θα ακούσουμε και κάποια από τα τραγούδια της «Τραμπάλας»;
Βέβαια, εννοείται ότι θα παιχτούν και τραγούδια από τον καινούργιο δίσκο.
Υπάρχει κάποιο τραγούδι από τον δίσκο που έχεις αγαπήσει ιδιαίτερα;
Έχω αγαπήσει όλα τα τραγούδια. Καταρχήν, το πρώτο τραγούδι μας, το «Να κλαις αυτούς που δεν δακρύζουνε», το οποίο είναι ένα βαθύτατο τραγούδι ψυχής, αλλά θέλει τρομερή ψυχή και στην ερμηνεία. Θέλει να βγάλεις όλη σου τη δύναμη, την ψυχή. Μου αρέσει πολύ το θετικό αποτύπωμα που βγάζει συνολικά αυτός ο δίσκος. Έχει μια θετική ματιά στα πράγματα, μ’ αυτήν την «Τραμπάλα» ας πούμε, με το «Αύριο». Και επίσης, το τραγούδι που έχω αγαπήσει πάρα πολύ και με συγκίνησε πολύ από την πρώτη στιγμή που το διάβασα, είναι το «Ένα καρφί στον τοίχο». Με συγκίνησε σε βαθμό που ζοριζόμουν στο στούντιο να φύγει αυτός ο κόμπος που σου δημιουργεί η συγκίνηση στον λαιμό, για να μπορέσω να τραγουδήσω.
Είναι σπουδαίο όταν συμβαίνει αυτό.
Θεωρώ ότι είναι από τα πολύ όμορφα και ευαίσθητα πράγματα που έχει γράψει ο Λευτέρης – μέσα από όλη του την πορεία, εννοώ. Το θεωρώ ένα από τα πιο σημαντικά του τραγούδια, και είναι πολύ όμορφη και η μουσική που έβαλε ο Γιάννης σε αυτό. Δεν χρειάστηκε να το ντύσουμε πολύ ενορχηστρωτικά, το κρατήσαμε απλό, με ένα πιάνο και ένα σαξόφωνο. Έμεινε έτσι, με αυτή την απλότητα, ακριβώς γιατί είναι τόσο σημαντικός ο Λόγος του.
Είναι κάτι που το έχεις αποδείξει ως ερμηνευτής, όταν πιστεύεις ένα τραγούδι το υπερασπίζεσαι πολύ και για όσο καιρό χρειαστεί. Καταλαβαίνω ότι το «Ένα καρφί στον τοίχο» ανήκει στα τραγούδια αυτά.
Δεν είναι μόνο θέμα διάθεσης να το υπερασπιστείς, είναι η ανάγκη να θες να το τραγουδήσεις ένα τραγούδι, εκ των πραγμάτων γίνεται αυτό. Το υπερασπίζεσαι, αλλά χωρίς ποτέ να είναι ακριβώς αυτός ο στόχος σου, είναι απλά κάτι που θες να το τραγουδάς.
Πολλά τραγούδια σου πάντως τα έχεις υπερασπιστεί καιρό – θα έλεγα ότι περισσότερο είσαι κάποιος που έχει αναδείξει τα τραγούδια του, παρά το αντίστροφο.
Εγώ από σεμνότητα θα πω ότι τα τραγούδια με ανέδειξαν εμένα.
Ευχαριστώ πολύ για αυτή τη συνέντευξη.
Εγώ ευχαριστώ πάρα πολύ για την κουβέντα.
Επικοινωνία για τη συνέντευξη: Τζίνα Φουντουλάκη
Διαβάστε ακόμα:
Η θλίψη στο πίσω δωμάτιο (ή το γράμμα του Τιάγκο Άβιλα στην κόρη του)
Μάγδα Φύσσα και Δώρα Χρυσικού – Δύο αγωνίστριες
«Η γραμμή σκιάς»: Όταν δεν συμβαίνει τίποτα, συμβαίνουν τα πάντα
