Για εκείνη που έλεγε περήφανα πως «έχουμε το καλύτερο οικόπεδο στην Ευρώπη». Για εκείνη που μισούσε όσους δεν διαβάζουν αληθινά και όλες τους οι αναγνώσεις είναι αποσπασματικές. Για εκείνη που ήταν, μεν δημοσιογράφος, μεταξύ άλλων, ωστόσο αποστρεφόταν μεγάλη μερίδα των συναδέλφων της, γι’ αυτό δεν καταδεχόταν να γραφτεί στην Ένωσή τους. «Οι φίλοι μου δεν είναι ούτε δημοσιογράφοι, ούτε κριτικοί, ούτε λειτουργοί, ούτε κήνσορες», είχε δηλώσει κάποτε.

«Δεν είμαι στην Ένωση Συντακτών και ούτε θα είμαι ποτέ. Αρνούμαι για ιδεολογικούς λόγους. Δεν θέλω να ξεφτιλιστώ για 400.000. Θεωρώ ότι οι 400.000 μιας σύνταξης που θα έπαιρνα από την Ένωση Συντακτών είναι ελάχιστες μπροστά στην ξεφτίλα μου να ανήκω στον ίδιο χώρο με ανθρώπους, εκ των οποίων τους περισσότερους δεν τους σέβομαι. Σέβομαι ελάχιστους ανθρώπους στο χώρο σαν δημοσιογράφους, δηλαδή σαν ανθρώπους που έχουνε μια σχέση με αυτό που λέμε κουλτούρα, παιδεία», είχε δηλώσει επίσης κάποτε.

Η Μαλβίνα Κάραλη έφυγε από τη ζωή σαν σήμερα το 2002. Ό,τι άφησε πίσω της, η κληρονομιά της, το “legacy” της, για να το πούμε κι αλλιώς, επιβιώνει ως μνήμη και ως αίσθηση της ζωής.

Ο έρωτας, για παράδειγμα, έχει χαρακτηριστεί από την ίδια ως τέχνη. Ως τέχνη όριζε, επίσης και τη μαγειρική, «μια λαϊκή τέχνη με άμεση χρηστική αξία».

Ο έρωτας ήταν κάτι, το οποίο είχε κυριολεκτικά «σπουδάσει», καθώς απηχούσε σε ολόκληρη την υπαρξιστική της σκέψη. Αναφέρει το εγωιστικό του έρωτα ως πράξη, ως σύμβαση μεταξύ δύο ατόμων, εντός της οποίας η μία πλευρά ασθενεί, ενώ η άλλη επαίρεται επ’ αυτής. 

Όπως ξυπνούν αυτές οι σκέψεις και απόψεις της μέσα μας, κάπως έτσι ξυπνά κι εκείνο το «Κανείς δεν είναι πιο επικίνδυνος από αυτά τα ήσυχα, μειλίχια ανθρωπάκια, τους μικροαστούς». Που συνειρμικά μας θυμίζει αυτό που λέει ο Γιάννης Αγγελάκας, ότι δηλαδή «Ο μικροαστισμός θέλει και την πίτα ολόκληρη και το σκύλο χορτάτο».

Η Μαλβίνα, με τον μοναδικό τρόπο που τη χαρακτήριζε, κατάφερε να περιγράψει τι είναι για την ίδια ο μικροαστισμός κάπου στα 30 χρόνια πριν σχεδόν, τον Ιούνιο του 1995. Ας θυμηθούμε:

Βλέπει τσόντα ο πρόεδρος;

«Αυτοί οι τύποι, οι μικροαστοί, δε σκέφτονται ποτέ τους να αυτοκτονήσουν γιατί η ζωή τους ανήκει στο Θεό, αλλά στην ουσία, επειδή δεν αποφασίζουν ούτε για τη ζωή τους, ούτε για το θάνατό τους. Είναι αμνήμονες εκεί που τους συμφέρει, αλλά οραματιζόμενοι το μέλλον δε ζουν ποτέ ένα παρόν της προκοπής.

Κάνουν μακροπρόθεσμα όνειρα που, κατά κανόνα, τα προφταίνει ο θάνατος. 

Χτίζουν ντουβάρια. Αγοράζουν οικοπεδάκια. Δεν ψάχνουν τσάντες, γιατί σπάνια ερωτεύονται και όπως όλοι οι βλάκες, ποτέ δε νιώθουν ανίσχυροι.

Τρέμουν τις υποχρεώσεις, αλλά τελικά παντρεύονται μια υπομονετικιά, αφού την πρήξαν επί χρόνια τόσο, που δε θέλει πια ούτε να τους χέσει. Κάνουν δύο μόγγολα, γιατί “ένα ίσον κανένα”. Ή τρία, αν τα δύο πρώτα είναι κορίτσια. Και βέβαια, τους αρέσουνε πολύ οι βιζιτούδες, τις οποίες πάντα ρωτάνε μετά το πήδημα: “Πώς ξέπεσες έτσι;”

Όχι, δεν έχουν αρκουδάκι οι μικροαστοί. Μόνο σκουπίδια. Σε τρόφιμα, σε ιδέες, σε τρόπο ζωής, σε πράξεις. Την ξέρω απέξω κι ανακατωτά την Αδελφότητα (…). Τρέμει μην πιαστεί κορόιδο και πάντα πιάνεται. Υπεκφεύγει. Στρεψοδικεί. Αναβάλλει. Υποκρίνεται. Ζητάει τα πάντα και δε δίνει τίποτα. Παριστάνει τη Δίκαιη.

Αρνείται τα τεστ πατρότητας για να γλιτώσει τη Διατροφή και πάντα είναι από κοντά ένας μειλίχιος και τίμιος επαρχιακός δικηγοράκος, πρόθυμος να σπιλώσει την άπορη κακομοίρα.

Ο Μικροαστός δε θέλει μπλεξίματα. Γι’ αυτό δε μπορεί να είναι ποτέ επαναστάτης, άρα παλικάρι. Δεν είναι αντιπαθής σαν υπέρμετρος, είναι σιχαμένος σαν πλαγιοδρόμος. Νομίζει πως είναι διπλωμάτης και πως λύνει γόρδιους δεσμούς, στην ουσία όμως ξεμπερδεύει μόνο τον εαυτό του και τρελαίνει όλο τον κόσμο γύρω του.

Κανείς δεν είναι πιο επικίνδυνος από αυτά τα ήσυχα, μειλίχια ανθρωπάκια, τους μικροαστούς».

*Απόσπασμα από άρθρο της Μαλβίνας Κάραλη, με τίτλο «Βλέπει τσόντα ο Πρόεδρος;», που γράφτηκε και δημοσιεύτηκε τον Ιούνιο του 1995 στο τεύχος 18 του Περιοδικού 01.