Οι πρόσφατες πυρκαγιές στο νησί έφεραν ξανά στο προσκήνιο το ζήτημα του Διεθνή διαγωνισμού του ΥΠ.ΕΝ. για εξόρυξη αντιμονίου στα χωριά της Αμανής. To κυβερνητικό πλάνο δρομολογείται από το 2024, παρά τις συνεχείς αντιρρήσεις σύσσωμης της τοπικής κοινωνίας, η οποία βρίσκεται σε αναβρασμό παραπάνω από έναν χρόνο.

Διαγωνισμός με αστοχίες και έλλειψη αιτιολόγησης από το Υπουργείο Περιβάλλοντος

Στις αρχές του έτους, τον Ιανουάριο του 2025, επισημοποιήθηκε αυτό που οι κάτοικοι της Χίου γνώριζαν με άμεσες ή πλάγιες ενημερώσεις ήδη ένα χρόνο πριν. Έπεσε στο τραπέζι η επαναλειτουργία του μεταλλείου στην περιοχή της Κεράμου, αυτή την φορά μέσω ενός διεθνή διαγωνισμού του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για «μελέτη και εκμετάλλευση» της περιοχής σε χρονικό ορίζοντα τριάντα χρόνων. Τον Ιούλιο του 2024 η τότε υφυπουργός Ενέργειας, Αλεξάνδρα Σδούκου, μετέβη στο νησί ενημερώνοντας τους κατοίκους για τα σχέδια της εξόρυξης, εξαίροντας ταυτόχρονα τον ρόλο που θα μπορούσε να παίξει στις «διεθνής αγορές ενέργειας».

Η ίδια, δεν παρέλειψε να υπενθυμίσει στο τέλος της ομιλίας της και ενώπιον της δημοτικής αρχής ότι ο ρόλος τους είναι γνωμοδοτικός σε τέτοια ζητήματα, γεγονός που ενόχλησε  φανερά και τον τότε περιφερειάρχη Βορείου Αιγαίου, Κώστα Μουτζούρη, ο οποίος αποχώρησε από την αίθουσα. Αυτή ήταν και η πρώτη επίσημη ενημέρωση της Κυβέρνησης προς την τοπική κοινωνία, θέτοντας τα όρια και την κατεύθυνση προς την οποία επρόκειτο να κινηθούν τους επόμενους μήνες.

Αντιμόνιο, Αντιμονίτης, Επενδύσεις και «Σεβασμός στο Περιβάλλον»

Μετά την ανακοίνωση του Υπουργείου, οι διαρροές μιλούσαν για τουλάχιστον δέκα εταιρείες που θα συμμετείχαν στον διεθνή διαγωνισμό και θα διεκδικούσαν την εξόρυξη και την εκμετάλλευση του ορυκτού. Εν τέλει οι εταιρείες που κατέθεσαν μη δεσμευτική προσφορά είναι οι εξής τέσσερις: TΕΡΝΑ Λευκόλιθοι, Ηρακλής, Geotest Χιόνης και Γαία Μελετών.

Ωστόσο υπήρξε μία πέμπτη εταιρεία, η Waste and Water Sarl, η οποία παρά το αρχικό ενδιαφέρον, απέσυρε την προσφορά της μόλις δημοσιεύτηκαν τα κριτήρια του υπουργείου.

Πιο συγκεκριμένα ο γενικός διευθυντής της εταιρείας και Μεταλλειολόγος- Περιβαλλοντολόγος, κύριος Ιωάννης Μηλιδάκης, σε ερωτήσεις που του απευθύναμε τηλεφωνικά παρέθεσε τα εξής:

«Προσωπικά δεν γνωρίζω εάν υπάρχει αντιμόνιο σε εκμεταλλεύσιμη μορφή. Εγώ ζήτησα 2 με 3 τετραγωνικά χιλιόμετρα για έρευνα και στον διαγωνισμό είδα ότι αναγράφονται 9 (τετραγωνικά χιλιόμετρα ) επεκτάσιμα σε 30 για πλήρη εκμετάλλευση. Συνεπώς δεν γίνεται να μιλάμε για μία υπόγεια εξόρυξη αλλά επιφανειακή. Δεν πιστεύω ότι ένα τέτοιο έργο μπορεί να γίνει χωρίς περιβαλλοντικές αλλοιώσεις. Θα πρέπει να κοπούν δέντρα, θα αλλάξει το μέρος. Ο Παρνασσός βγάζει 400.000 τόνους (γενικών μεταλλευμάτων) τον χρόνο και θέλουν στην Χίο να βγάλουν 10.000; Είναι λανθασμένη η λογική πάνω στην οποία διαμορφώθηκαν τα κριτήρια εξ αρχής».

Ως προς το κομμάτι της επεξεργασίας του ορυκτού στο νησί , ο κύριος Μηλιδάκης αναφέρει: «Η δική μου άποψη ήταν να βγαίνει ένα κοντέινερ την ημέρα και να μεταφέρεται αμέσως στο λιμάνι των Μεστών για να μεταβεί αλλού για επεξεργασία. Το ορυκτό είναι 90% και παραπάνω χώμα, βιβλιογραφικά και μόνο υπάρχει ένδειξη ότι υπάρχει ένα 4% με 5% αντιμονίου μέσα. Δεν υπάρχει λόγος να γίνεται ο εμπλουτισμός στο νησί (όπως περιγράφει ο διαγωνισμός). Εκεί πάμε αλλού, μιλάμε για καμίνευση, άλλες διαδικασίες. Μιλάνε για δημιουργία θέσεων εργασίας. Θα πάει κάποιος Χιώτης να δουλέψει εκεί; Έχετε δει πως είναι τώρα το Μαντούδι; Έχει ερημώσει»

Κλείνοντας αναφέρει: «Τον Οκτώβρη θα εκδικαστεί η υπόθεση στο Συμβούλιο της Επικρατείας αλλά θέλω να πιστεύω ότι δεν θα φτάσουμε εκεί. Θα είναι το καλύτερο για όλους εάν ο διαγωνισμός ακυρωθεί».

Σε αυτό το σημείο αξίζει να υπενθυμιστεί ότι η έκταση η οποία περιγράφεται ως «σημείο έρευνας και εκμετάλλευσης» έχει χαρακτηριστεί Natura 2000 και βρίσκεται στην «ζώνη απόλυτης προστασίας της φύσης».

Πολεμική βιομηχανία και αντιμόνιο, γραφική σύνδεση ή αυξανόμενος κίνδυνος;

Την ίδια στιγμή που οι κάτοικοι των χωριών της Αμανής έχουν προσφύγει στο ΣΤΕ , ο κυβερνητικός εκπρόσωπος ξεκαθάρισε στις 26/06/2025 ότι δεν έχει καμία ενημέρωση για ακύρωση του διαγωνισμού. Ωστόσο, όσο η υπόθεση προχωράει παρουσιάζονται διαρκώς πρακτικές δυσκολίες ως προς τα κριτήρια διατύπωσης του διαγωνισμού, παντρεμένες με γκρι ζώνες ασάφειας ως προς τα κίνητρα της επένδυσης.

Οι κάτοικοι που συνδέουν το αντιμόνιο με την πολεμική βιομηχανία και την πίεση ως προς την άμεση εξόρυξη τουλάχιστον ύποπτη, χαρακτηρίζονται ως γραφικές καρικατούρες την ίδια στιγμή που η φράση «ένα ορυκτό με ποικίλες χρήσεις, μεταξύ άλλων, στην αμυντική βιομηχανία» υπάρχει αυτούσια στην ανακοίνωση του ΥΠ.ΕΝ.

Σε κάθε περίπτωση, την ίδια στιγμή που η Κυβέρνηση εγγυάται ότι οι περιοχές Natura θα προστατευτούν, δέχεται να παραχώρησει μία έκταση που ξεκινάει ως δασική και καταλήγει σε επίνειο με ιαματική πηγή, προς εκμετάλλευση χωρίς να γνωρίζει κανένας εκ των προτέρων πόσο χρήσιμα και εκμεταλλεύσιμα θα είναι τα ευρήματα και, όπως αποδεικνύεται με κριτήρια που γράφτηκαν χωρίς ιδιαίτερη μελέτη.

Αξίζει για ένα 5% αντιμονίου ανά κιλό, να διακινδυνεύσει ο αέρας και το νερό μιας ολόκληρης κοινότητας για τριάντα χρόνια;

Διαβάστε επίσης:

«Νεκρά 21 παιδιά στη Γάζα σε 72 ώρες από υποσιτισμό» – Δεν αντέχουμε άλλα νεκρά παιδιά

Δεν είναι αντισημιτισμός, ανόητε!

Gaza Is Here: Οι Παλαιστίνιοι της Γάζας στο Σύνταγμα [Βίντεο]