Από το πείραμα του Στάνφορντ στο μέλλον της Ευρώπης

Το γεγονός ότι το πείραμα του Στάνφορντ -παρόλο που πραγματοποιήθηκε στην Αμερική το 1971- διασκευάστηκε για πρώτη φορά στον κινηματογράφο από τους Γερμανούς («Das Experiment») ίσως δείχνει μια συνειδητή καλλιτεχνική αναμέτρηση της χώρας με το τραυματικό συλλογικό παρελθόν της.

Εκεί 20 απλοί άνθρωποι, ανταποκρινόμενοι σε μια αγγελία με αμοιβή, χωρίστηκαν τυχαία στους ρόλους των κρατουμένων και των δεσμοφυλάκων σε μια υποτιθέμενη φυλακή, υπό την επίβλεψη κρυφών καμερών. Αυτό που ξεκίνησε κάτι σαν «εθελοντικό παιχνίδι» μετατράπηκε σε ένα σαδιστικό κυνήγι κατάχρησης εξουσίας, φέρνοντας στον νου, κατά κάποιο τρόπο, τη θεώρηση περί κοινοτοπίας του κακού από τη Χάνα Άρεντ.

Του Γιώργου Καρακασίδη

Η άνοδος της ακροδεξιάς εδώ και αρκετά (πλέον) χρόνια στην Ευρώπη φαίνεται να μην ανασύρει φασιστικές μνήμες (που οδηγούν ακόμη και σε δολοφονίες, όπως στην περίπτωση του δικού μας Παύλου Φύσσα) αλλά μια «ιδεατή» νοσταλγία – βλ. την «Ostalgie» του AfD στην Ανατολική Γερμανία. Ανακουφιστικό αντίβαρο, η πρόσφατη επικράτηση της κεντροαριστεράς στη Σουηδία και η άνοδος του Die Linke στο Βερολίνο.

Ο ρόλος της διανόησης -έστω και με αντίπαλο τον κυκεώνα της Τεχνητής Νοημοσύνης- οφείλει να είναι παρεμβατικός στο εδώ και τώρα και όχι να περιορίζεται στην εκ των υστέρων αποτίμηση της Ιστορίας, όπως το ζήτημα που θέτει η περίπτωση του Τόμας Μαν, το πρόσφατο «Fatherland» του Πάβελ Παβλικόφσκι. Η απαίτηση για κοινωνική ισότητα και αναδιανομή πλούτου -σε πείσμα της συσσώρευσης αυτού από tech ολιγάρχες στην Αμερική- κρίνεται αναγκαία, ώστε η ευρωπαϊκή ήπειρος να πάψει να είναι θεατής των γεωπολιτικών εξελίξεων πέρα από τη γειτονιά της και να ξανασταθεί στα πόδια της.

Διαβάστε επίσης:

Ώρα τους καλή

Η ΣΕΛΗΝΗ είναι ένα σπίτι για όσους ψάχνουν έναν τόπο να ανήκουν

Οχι, δεν γίνεται να είσαι αλληλέγγυος και βιαστής

Τελευταία άρθρα:

  • Στήλη Άλατος: Τεχνητή Αγνωμοσύνη.
    Απόψεις

    Στήλη Άλατος: Τεχνητή Αγνωμοσύνη.

    Όταν η πολιτική συγγνώμη γίνεται επικοινωνιακό τέχνασμα και η ανάληψη ευθύνης παραμένει ζητούμενο.
    Διαβάστε περισσότερα
  • Τεχνητή νοημοσύνη: Όταν η γνώση γίνεται προνόμιο
    Απόψεις

    Τεχνητή νοημοσύνη: Όταν η γνώση γίνεται προνόμιο

    Γράφει ο Γιώργος Καρακασίδης
    Διαβάστε περισσότερα
  • «11 ΧΡΟΝΙΑ ΔΙΚΗΣ ΤΗΣ ΧΡΥΣΗΣ ΑΥΓΗΣ: ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΤΗΣ»
    CultureΘέματα

    «11 ΧΡΟΝΙΑ ΔΙΚΗΣ ΤΗΣ ΧΡΥΣΗΣ ΑΥΓΗΣ: ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΤΗΣ»

    Ένα ντοκιμαντέρ της Χρύσας Λύκου σε σκηνοθεσία Στέλιου Ζαχαρίου
    Διαβάστε περισσότερα
  • Δύο δίκες στην Θεσσαλονίκη, δείχνουν το αναλλοίωτο πρόσωπο του κράτους
    Θέματα

    Δύο δίκες στην Θεσσαλονίκη, δείχνουν το αναλλοίωτο πρόσωπο του κράτους

    Την Τετάρτη εκδικάζονται δύο περιστατικά αστυνομικής βίας στην Θεσσαλονίκη σε σχέση με αναίτιες επιθέσεις των ΔΡΑΣΗ και ΜΑΤ το 2024.
    Διαβάστε περισσότερα
  • Συγκέντρωση, Τετάρτη 11 Νοέμβρη: Κανένας άνθρωπος χωρίς σπίτι, κανένα σπίτι χωρίς άνθρωπο
    Ειδήσεις

    Συγκέντρωση, Τετάρτη 11 Νοέμβρη: Κανένας άνθρωπος χωρίς σπίτι, κανένα σπίτι χωρίς άνθρωπο

    Να ακουστεί η φωνή της Μαρικάρμεν, απο τη Γενική Απεργία στην Ισπανία μέχρι την Ελλάδα!
    Διαβάστε περισσότερα
  • Τους Είδα
    CultureΦωτορεπορτάζ

    Τους Είδα

    Τα σημειώματα πέφτουν απαλά, ένα ένα στη σκηνή. Μικρά κομμάτια χαρτί με λίγες λέξεις γραμμένες πάνω τους. Αποχαιρετισμοί σε μανάδες, πατεράδες, γυναίκες, παιδιά.
    Διαβάστε περισσότερα