Από το πείραμα του Στάνφορντ στο μέλλον της Ευρώπης

Το γεγονός ότι το πείραμα του Στάνφορντ -παρόλο που πραγματοποιήθηκε στην Αμερική το 1971- διασκευάστηκε για πρώτη φορά στον κινηματογράφο από τους Γερμανούς («Das Experiment») ίσως δείχνει μια συνειδητή καλλιτεχνική αναμέτρηση της χώρας με το τραυματικό συλλογικό παρελθόν της.

Εκεί 20 απλοί άνθρωποι, ανταποκρινόμενοι σε μια αγγελία με αμοιβή, χωρίστηκαν τυχαία στους ρόλους των κρατουμένων και των δεσμοφυλάκων σε μια υποτιθέμενη φυλακή, υπό την επίβλεψη κρυφών καμερών. Αυτό που ξεκίνησε κάτι σαν «εθελοντικό παιχνίδι» μετατράπηκε σε ένα σαδιστικό κυνήγι κατάχρησης εξουσίας, φέρνοντας στον νου, κατά κάποιο τρόπο, τη θεώρηση περί κοινοτοπίας του κακού από τη Χάνα Άρεντ.

Του Γιώργου Καρακασίδη

Η άνοδος της ακροδεξιάς εδώ και αρκετά (πλέον) χρόνια στην Ευρώπη φαίνεται να μην ανασύρει φασιστικές μνήμες (που οδηγούν ακόμη και σε δολοφονίες, όπως στην περίπτωση του δικού μας Παύλου Φύσσα) αλλά μια «ιδεατή» νοσταλγία – βλ. την «Ostalgie» του AfD στην Ανατολική Γερμανία. Ανακουφιστικό αντίβαρο, η πρόσφατη επικράτηση της κεντροαριστεράς στη Σουηδία και η άνοδος του Die Linke στο Βερολίνο.

Ο ρόλος της διανόησης -έστω και με αντίπαλο τον κυκεώνα της Τεχνητής Νοημοσύνης- οφείλει να είναι παρεμβατικός στο εδώ και τώρα και όχι να περιορίζεται στην εκ των υστέρων αποτίμηση της Ιστορίας, όπως το ζήτημα που θέτει η περίπτωση του Τόμας Μαν, το πρόσφατο «Fatherland» του Πάβελ Παβλικόφσκι. Η απαίτηση για κοινωνική ισότητα και αναδιανομή πλούτου -σε πείσμα της συσσώρευσης αυτού από tech ολιγάρχες στην Αμερική- κρίνεται αναγκαία, ώστε η ευρωπαϊκή ήπειρος να πάψει να είναι θεατής των γεωπολιτικών εξελίξεων πέρα από τη γειτονιά της και να ξανασταθεί στα πόδια της.

Διαβάστε επίσης:

Ώρα τους καλή

Η ΣΕΛΗΝΗ είναι ένα σπίτι για όσους ψάχνουν έναν τόπο να ανήκουν

Οχι, δεν γίνεται να είσαι αλληλέγγυος και βιαστής

Τελευταία άρθρα:

  • Δίκη Λιγνάδη: «Το όχι μπορεί να γίνει ναι» – Πόσο «λογική» είναι η κοινή λογική για τον βιασμό;
    Θέματα

    Δίκη Λιγνάδη: «Το όχι μπορεί να γίνει ναι» – Πόσο «λογική» είναι η κοινή λογική για τον βιασμό;

    Η «κοινή λογική», που επικαλέστηκαν επανειλημμένα οι συνήγοροι υπεράσπισης του Δημήτρη Λιγνάδη, δεν είναι στην πραγματικότητα ένα ουδέτερο μέτρο.
    Διαβάστε περισσότερα
  • Η παράσταση Δεκαοχτώ Ενάτου στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο
    Θέματα

    Η παράσταση Δεκαοχτώ Ενάτου στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

    Το Untold βρέθηκε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για το ανέβασμα της παράστασης Δεκαοχτώ Ενάτου στην επέτειο της δολοφονίας του Παύλου Φύσσα.
    Διαβάστε περισσότερα
  • Ένα περιβαλλοντικό έγκλημα στον Κηφισό για 14 ευρώ και το Δελτίο Παραλαβής
    Θέματα

    Ένα περιβαλλοντικό έγκλημα στον Κηφισό για 14 ευρώ και το Δελτίο Παραλαβής

    Το περιβαλλοντικό έγκλημα στον Κηφισό αφήνει μερικά αναπάντητα ερωτήματα σχετικά με τις διαδικασίες που ακολουθήθηκαν και τα δελτία παράδοσης και παραλαβής του φορτίου.
    Διαβάστε περισσότερα
  • Από το πείραμα του Στάνφορντ στο μέλλον της Ευρώπης
    Απόψεις

    Από το πείραμα του Στάνφορντ στο μέλλον της Ευρώπης

    Το γεγονός ότι το πείραμα του Στάνφορντ -παρόλο που πραγματοποιήθηκε στην Αμερική το 1971- διασκευάστηκε για πρώτη φορά στον κινηματογράφο από τους Γερμανούς («Das Experiment») ίσως δείχνει μια συνειδητή καλλιτεχνική αναμέτρηση της χώρας με το τραυματικό συλλογικό παρελθόν της.
    Διαβάστε περισσότερα
  • Ώρα τους καλή
    Culture

    Ώρα τους καλή

    Ο Νίκος Ξυλούρης στην παράσταση «Το Μεγάλο μας Τσίρκο», σε στίχους Ιάκωβου Καμπανέλλη και μουσική Σταύρου Ξαρχάκου, αποχαιρετά τους ανθρώπους που έφυγαν για την Αντίσταση και όσους εκτελέστηκαν, λίγο πριν η Ελλάδα ελευθερωθεί από τον λαό της. Λίγο πριν ο λαός της συντρίψει τους ναζί κατακτητές, με το αίμα του.
    Διαβάστε περισσότερα
  • Στήλη Άλατος: Τα κβάντα όλα.
    Απόψεις

    Στήλη Άλατος: Τα κβάντα όλα.

    Και η ζωή δεν είναι εμπόρευμα. Το κέρδος δεν είναι αυτοσκοπός. Όλοι αυτοί οι τσαρλατάνοι του «ιατρικού τουρισμού» και η βιομηχανία της αντιγήρανσης, λειτουργούν γύρω από την ακύρωση της ίδιας της ζωής.
    Διαβάστε περισσότερα