Από το πείραμα του Στάνφορντ στο μέλλον της Ευρώπης
Το γεγονός ότι το πείραμα του Στάνφορντ -παρόλο που πραγματοποιήθηκε στην Αμερική το 1971- διασκευάστηκε για πρώτη φορά στον κινηματογράφο από τους Γερμανούς («Das Experiment») ίσως δείχνει μια συνειδητή καλλιτεχνική αναμέτρηση της χώρας με το τραυματικό συλλογικό παρελθόν της.
Εκεί 20 απλοί άνθρωποι, ανταποκρινόμενοι σε μια αγγελία με αμοιβή, χωρίστηκαν τυχαία στους ρόλους των κρατουμένων και των δεσμοφυλάκων σε μια υποτιθέμενη φυλακή, υπό την επίβλεψη κρυφών καμερών. Αυτό που ξεκίνησε κάτι σαν «εθελοντικό παιχνίδι» μετατράπηκε σε ένα σαδιστικό κυνήγι κατάχρησης εξουσίας, φέρνοντας στον νου, κατά κάποιο τρόπο, τη θεώρηση περί κοινοτοπίας του κακού από τη Χάνα Άρεντ.
Του Γιώργου Καρακασίδη
Η άνοδος της ακροδεξιάς εδώ και αρκετά (πλέον) χρόνια στην Ευρώπη φαίνεται να μην ανασύρει φασιστικές μνήμες (που οδηγούν ακόμη και σε δολοφονίες, όπως στην περίπτωση του δικού μας Παύλου Φύσσα) αλλά μια «ιδεατή» νοσταλγία – βλ. την «Ostalgie» του AfD στην Ανατολική Γερμανία. Ανακουφιστικό αντίβαρο, η πρόσφατη επικράτηση της κεντροαριστεράς στη Σουηδία και η άνοδος του Die Linke στο Βερολίνο.
Ο ρόλος της διανόησης -έστω και με αντίπαλο τον κυκεώνα της Τεχνητής Νοημοσύνης- οφείλει να είναι παρεμβατικός στο εδώ και τώρα και όχι να περιορίζεται στην εκ των υστέρων αποτίμηση της Ιστορίας, όπως το ζήτημα που θέτει η περίπτωση του Τόμας Μαν, το πρόσφατο «Fatherland» του Πάβελ Παβλικόφσκι. Η απαίτηση για κοινωνική ισότητα και αναδιανομή πλούτου -σε πείσμα της συσσώρευσης αυτού από tech ολιγάρχες στην Αμερική- κρίνεται αναγκαία, ώστε η ευρωπαϊκή ήπειρος να πάψει να είναι θεατής των γεωπολιτικών εξελίξεων πέρα από τη γειτονιά της και να ξανασταθεί στα πόδια της.
Διαβάστε επίσης:
Η ΣΕΛΗΝΗ είναι ένα σπίτι για όσους ψάχνουν έναν τόπο να ανήκουν





