Αρχική / Θέματα / Τραγωδία Χίλσμπορο: Όταν μια πόλη «διαλύθηκε» σε 300 δευτερόλεπτα και η κυβέρνηση συγκάλυψε τον θάνατο 97 ψυχών

Τραγωδία Χίλσμπορο: Όταν μια πόλη «διαλύθηκε» σε 300 δευτερόλεπτα και η κυβέρνηση συγκάλυψε τον θάνατο 97 ψυχών

Γράφει:

Σπύρος Κυριάκης / 15 Απριλίου, 2025

Σέφιλντ, 15 Απριλίου του 1989, βρισκόμαστε λίγα λεπτά μετά τις 3:00 το μεσημέρι. Λίβερπουλ και Νότιγχαμ Φόρεστ διασταυρώνουν τα ξίφη τους για τον ημιτελικό του κυπέλλου Αγγλίας.
Ο αγώνας διακόπτεται και ξεκινάει μια απ’ τις μεγαλύτερες τραγωδίες στην ιστορία του Ποδοσφαίρου, αυτή του Χίλσμπορο.

Οι παραπάνω εικόνες, ακόμα και σήμερα 36 χρόνια μετά το συμβάν, είναι ικανές να τσακίσουν όποιον τις παρακολουθεί, με το αποτέλεσμα του εγκλήματος (όπως είναι η κανονική λέξη) εκείνου του απογεύματος να είναι 96 νεκροί οπαδοί της Λίβερπουλ (που μετά από πολλά χρόνια έγιναν 97) και εκατοντάδες τραυματίες.

Ο λόγος; Η υπερφόρτωση στις κεντρικές κερκίδες του τμήματος Leppings Lane, με τους φίλους των Reds να πιέζονται μεταξύ τους και να εγκλωβίζονται από τα κάγκελα, με την αστυνομία να αργεί να διακόψει τον αγώνα.

Και έτσι, μέσα σε 300 δευτερόλεπτα, μια πόλη τραυματίστηκε βαθιά. Πολύ βαθιά…

Το επόμενο πρωί της τραγωδίας όλη η Αγγλία και κυρίως ολόκληρο το Μέρσεϊσάιντ θρηνούσαν.
Λέγεται μάλιστα ότι κάθε σπίτι του Λίβερπουλ γνώριζε τουλάχιστον έναν νεκρό και είχε σχέσεις με αυτόν. Μια τόσο μικρή κοινωνία, με 96 άτομα λιγότερα…

Ο τότε προπονητής και θρύλος της ομάδας Κένι Νταγκλίς τις επόμενες ημέρες πήγε σχεδόν σε όλες τις κηδείες των ανθρώπων, ανάμεσα τους και πολλά παιδιά και μια κυβέρνηση, αυτή της Μάργκαρετ Θάτσερ, που προσπάθησε να συγκαλύψει αυτό το έγκλημα όσο καλύτερα μπορούσε.

Το πρώτο πόρισμα

της εποχής, γνωστό ως και Taylor Report, μιλούσε για ευθύνες της αστυνομίας και κακοδιαχείρηση από τις αρχές, την ίδια ώρα που το στάδιο είχε τεράστιες ελλείψεις σε μέτρα ασφαλείας.
Παράλληλα δεν απέδιδε καμία ευθύνη στους φίλους της Λίβερπουλ, ενώ μιλούσε για ριζικές αλλαγές στον τρόπο που γίνονται οι αγώνες.
Ποτέ όμως η έκθεση αυτή δεν πήρε τον δρόμο της δικαιοσύνης.

Η συγκάλυψη από αστυνομία και Θάτσερ

Παρά το Taylor Report η Μάργκαρετ Θάτσερ και η κυβέρνηση της Αγγλίας έδειξαν τυφλή εμπιστοσύνη στην αστυνομία και τους χειρισμούς της, κάτι που γινόταν απ’ την πρώτη στιγμή μετά την τραγωδία.

Μάλιστα αυτό έγινε σε τέτοιο σημείο όπου τα πληρωμένα μέσα από την κυβέρνηση μιλούσαν για ευθύνη των οπαδών της Λίβερπουλ και μόνο με την εφημερίδα The Sun να βγάζει ένα απ’ τα πιο ντροπιαστικά πρωτοσέλιδα στην ιστορία του έντυπου τύπου.

Πιο συγκεκριμένα το μέσο, το οποίο είχε στενές σχέσεις με την κυβέρνηση, τέσσερις ημέρες μετά το έγκλημα μιλούσε για την «αλήθεια» σχετικά με το έγκλημα.

Στις σελίδες της εφημερίδας έλεγαν πως οι οπαδοί των Reds έκλεβαν λεφτά απ’ τις τσέπες των θυμάτων και εμπόδιζαν τους διασώστες με τις πληροφορίες αυτές να προέρχονται από ανεπίσημες διαρροές της αστυνομίας και κάποιους τοπικούς πολιτικούς.

Η Θάτσερ έθρεψε τις παραπάνω αναφορές, ενώ από την πλευρά της κυβέρνησης ξεκίνησε ένα ρατσιστικό αφήγημα προς τους Scousers (τους ντόπιους του Λίβερπουλ) ότι όλα έγιναν επειδή είχαν πιει και δεν ήξεραν τι έκαναν.

Η δικαίωση που δεν ερχόταν για χρόνια

Τα επόμενα χρόνια η πόλη ήταν τσακισμένη, άνθρωποι προσπαθούσαν με κάθε τρόπο να βρουν δικαίωση για τους νεκρούς τους, με τις εκδηλώσεις εντός και εκτός Λίβερπουλ να είναι εκατοντάδες.

Όλον αυτόν τον καιρό στην πόλη ξεκίνησε μια τεράστια αποστροφή προς την Αγγλία και τις κυβερνήσεις, καθώς δεν ήταν λίγες οι φορές που άνθρωποι κατηγορήθηκαν από τα μέσα σαν «δολοφόνοι» των δικών τους ανθρώπων.

Η δικαίωση που άργησε 27 χρόνια

Το έγκλημα του Χίλσμπορο δεν ξεχάστηκε ποτέ, συγγενείς φίλοι και άνθρωποι με τεράστιο το αίσθημα δικαίου κυνήγησαν τη δικαίωση των 97 ψυχών που έφυγαν τόσο άδικα.

Το 2012 αποκαλύφθηκαν πλήρως οι πρακτικές συγκάλυψης από αστυνομία και Θάτσερ με την έρευνα Hillsborough Independent Panel να βγάζει στη φορά τα εξής:

Η αστυνομία παραποίησε τις καταθέσεις:
Πάνω από 164 καταθέσεις αστυνομικών τροποποιήθηκαν ή διαγράφηκαν, ώστε να εξαλειφθούν οποιαδήποτε αρνητικά σχόλια για την αστυνομική διοίκηση.

Υπήρξε συστηματική προσπάθεια μετάθεσης ευθυνών στους φιλάθλους:
Η South Yorkshire Police προώθησε αφήγημα ότι οι φίλαθλοι ήταν “μεθυσμένοι, χωρίς εισιτήρια και βίαιοι”, κάτι που δεν ανταποκρινόταν στην πραγματικότητα.

Αποκρύφθηκαν στοιχεία για καθυστερημένη ιατρική βοήθεια:
Υπήρχαν άνθρωποι που ίσως να είχαν σωθεί εάν η ανταπόκριση των πρώτων βοηθειών και της αστυνομίας ήταν πιο έγκαιρη και οργανωμένη.

Η συγκάλυψη ξεκίνησε από την πρώτη μέρα:
Από το βράδυ της 15ης Απριλίου 1989, η αστυνομία και κρατικοί αξιωματούχοι άρχισαν να συντονίζουν τη ρητορική απόκρυψης ευθυνών.

Τέσσερα χρόνια αργότερα ήρθε και η πλήρης δικαίωση για αυτά τα άτομα, καθώς έπειτα από 2 χρόνια ακροάσεων, το δικαστήριο αποφάνθηκε ομόφωνα ότι:

1. Οι φίλαθλοι δεν είχαν καμία ευθύνη για την τραγωδία.

2. Οι 97 θάνατοι ήταν ανθρωποκτονίες από εγκληματική αμέλεια.

3. Η κύρια ευθύνη ανήκει στην αστυνομία και τη διοίκηση του σταδίου.

Ο εγκληματικός ρόλος της Μάργαρετ Θάτσερ

Όπως προείπαμε η Μάρκαρετ Θάτσερ από την πρώτη στιγμή ήταν συνένοχη στο έγκλημα του Χίλσμπορο, με τη «σιδηρά κυρία» να είναι η πρωτεργάτης των δολοφονιών.

Συγκεκριμένα, το 2012, έγγραφα που αποχαρακτηρίστηκαν έδειξαν ότι η κυβέρνηση Θάτσερ είχε λάβει γνώση της αστυνομικής αποτυχίας πολύ νωρίς, αλλά επέλεξε να μη βγει δημοσίως κόντρα στις αρχές, για λόγους “κοινωνικής σταθερότητας”.

Ένα από τα σημειώματα που διέρρευσαν έλεγε: «Η στάση άμυνας και η υπεροψία της αστυνομίας του South Yorkshire προκαλούν ανησυχία».

Παρά την ανησυχία αυτή, δεν υπήρξε καμία δημόσια καταδίκη.
Η Θάτσερ και η κυβέρνησή της έδειξαν από την πρώτη στιγμή τυφλή στήριξη στη South Yorkshire Police (SYP), ακόμα και όταν άρχιζαν να εμφανίζονται ενδείξεις κακοδιαχείρισης.

Ο σύμβουλός της για εσωτερικά θέματα, Μπέρναρντ Ίνγκχαμ, είχε γράψει νωρίς ότι:
«Μόνο ταραχοποιοί φίλαθλοι έφταιγαν για το χάος».

Κι αυτό έγινε το αφήγημα που στήριξε η κυβέρνηση αντί να γίνει άμεση και πλήρης διερεύνηση.

Το πιο ανατριχιαστικό «You’ll Never Walk Alone»

Μετά τη δικαίωση των 97 ψυχών οι φίλοι της Λίβερπουλ και της Έβερτον μαζεύτηκαν στην πόλη για να τραγουδήσουν για τους χαμένους φίλους, αδερφούς, γονείς, παιδιά, με το πιο ανατριχιαστικό «You’ll Never Walk Alone» που ακούστηκε ποτέ να φτάνει σε κάθε γωνία του Λίβερπουλ.