Ρεάλ, Φράνκο και το κλεμμένο μέλλον του ποδοσφαίρου

Πώς χάσαμε ένα ποδόσφαιρο που πραγματικά αξίζαμε

Παρασκευή 26 Απριλίου 2025, μια ημέρα πριν από τον τελικό του κυπέλλου Ισπανίας ανάμεσα στη Ρεάλ και τη Μπαρτσελόνα, ο διαιτητής της αναμέτρησης Ρικάρντο ντε Μπούργος Μπενγκοετσέα ξεσπάει σε κλάματα στη συνέντευξη τύπου, με τους πάντες να βρίσκονται αντιμέτωποι με ένα αρκετά πρωτόγνωρο θέαμα και τον ίδιο να αποκαλύπτει πως το παιδί του γυρνάει κλαίγοντας απ’ το σχολείο γιατί λένε τον πατέρα του κλέφτη.


Ο λόγος της αντίδρασης του Ισπανού διαιτητή είναι η απόλυτη δολοφονία χαρακτήρα που επιχείρησε όλη την εβδομάδα η Ρεάλ Μαδρίτης προς το πρόσωπο του, βγάζοντας βίντεο με αποφάσεις και ζητώντας την αντικατάσταση του στον τελικό.

Για την ιστορία ο αγώνας τελικά έγινε, η Μπαρτσελόνα νίκησε με 3-2 και κατέκτησε το τρόπαιο με το παραπάνω περιστατικό να αποτελεί ακόμα ένα μελανό σημείο στην ιστορία της Ρεάλ

Μιας ιστορία που τα μελανά της σημεία είναι πιο μαύρα από οποιοιδήποτε άλλον συλλόγου στην Ευρώπη.

Ρεάλ Μαρδίτης: Η Βασίλισσα της Ισπανικής δικτατορίας

Πριν ξεκινήσουμε πρέπει να ξεκαθαρίσουμε κάτι. Η Ρεάλ τα τελευταία χρόνια είναι η καλύτερη ομάδα στον κόσμο χωρίς αμφιβολία και αυτό δεν μπορεί να της το πάρει κανείς. Έπαιξε τους αγώνες, τους κέρδισε και αξίζει όλα τα εύσημα. Κλείνει η παρένθεση.

Βλέπετε οι παραπάνω αναφορές περί μελανών σημείων μόνο τυχαίες δεν είναι, με την ιστορία της Ρεάλ να αποδεικνύει πώς ένα καθεστώς αν θέλει μπορεί να αλλάξει τη μοίρα και την ιστορία όχι μόνο του Ισπανικού, αλλά και του Παγκοσμίου ποδοσφαίρου.

Όλα ξεκίνησαν το μακρινό 1939, όταν ο δικτάτορας Φράνκο ανέβηκε στην εξουσία.

Τότε, σύμφωνα με αναφορές, ο ίδιος θέλησε, μετά τον Εμφύλιο, να δείξει στο εξωτερικό ότι η Ισπανία είναι ενωμένη, ισχυρή και λαμπερή. Ο αθλητισμός ήταν εργαλείο γι’ αυτό και Ρεάλ, ως ομάδα της Μαδρίτης (πρωτεύουσα, έδρα του καθεστώτος), φάνηκε το ιδανικό “όχημα.

Έτσι μέσα σε μια νύχτα η Ρεάλ από μια απλή ομάδα της Μαδρίτης έγινε, άτυπα, η ομάδα του καθεστώτος.

Η ανάμειξη του Σαντιάγκο Μπερναμπέου

Οι περισσότεροι από εμάς όταν ακούνε «Σαντιάγκο Μπερναμπέου» σκέφτονται το στάδιο της Ρεάλ Μαδρίτης, αλλά αλήθεια, ποιος πραγματικά ήταν ο άνθρωπος του οποίου πήρε όνομα ένα απ’ τα μεγαλύτερα στάδια του κόσμου;

Ο Σαντιάγκο Μπερναμπέου ήταν παίκτης, προπονητής και κυρίως πρόεδρος της Ρεάλ Μαδρίτης από το 1943 μέχρι το 1978, με την ομάδα επί προεδρίας να γίνεται του παγκόσμια υπερδύναμη, με 6 Κύπελλα Πρωταθλητριών Ευρώπης (το σημερινό Champions League) και το χτίσιμο του νέου γηπέδου.

Βέβαια ο ίδιος είχε αρκετά στενές σχέσεις με τον δικτάτορα Φράνκο, καθώς ναι μεν δεν ήταν επίσημο μέλος του φρανκικού καθεστώτος, αλλά πολέμησε στον Εμφύλιο Πόλεμο στο πλευρό των εθνικιστών του Φρανθίσκο Φράνκο, δηλαδή κατά της Δημοκρατικής κυβέρνησης.

Πηγή εικόνας: abc.es, Δικαιώματα χρήσης: ABC


Παράλληλα ο Μπερναμπέου δήλωνε πάντα φανατικός αντικομουνιστής και δεν ήθελε την αριστερά, ενώ αναφορές λένε ότι ο ίδιος θεωρούσε τον Φράνκο εγγυητή της τάξης και της ισπανικής ενότητας.

Φυσικά και ο Φράνκο από την πλευρά του έπρεπε κάπως να «φτιάξει» την ομάδα του καθεστώτος και τον πρόεδρο της, με την κυβέρνηση τότε να φτιάχνει ευνοϊκές συνθήκες σε διοικητικά ζητήματα (π.χ. παραχωρήσεις γηπέδων, υποδομές, διευκολύνσεις σε μεταγραφές).

Φυσικά δεν σταμάτησε μόνο εκεί, καθώς το καθεστώς διευκόλυνε τραπεζικά δάνεια, χορηγίες ή φορολογικές ρυθμίσεις προς τη Ρεάλ Μαδρίτης, ενώ παράλληλα δινόντουσαν λεφτά στην ομάδα για τις εγκαταστάσεις της.

Η μάχη με τη Μπαρτσελόνα

Ο μεγάλος αντίπαλος της Ρεάλ πάντοτε ήταν η Καταλανική Μπαρτσελόνα. Έτσι, την περίοδο της δικτατορίας η Μπάρτσα έγινε και ο μεγάλος αντίπαλος του καθεστώτος, με την κυβέρνηση να καταπιέζει ακατάπαυστα ολόκληρη την πόλη της Βαρκελώνης, πράγμα που πέρασε και προς την ομάδα.

Ένα απ’ τα πιο απλά παραδείγματα είναι το γεγονός ότι υπήρχε παρακολούθηση της κερκίδας, λογοκρισία στα συνθήματα, και κυρώσεις για «αντικαθεστωτική» συμπεριφορά, ενώ παράλληλα οι πρόεδροι της Μπαρτσελόνα διορίζονταν από το καθεστώς για δεκαετίες, ώστε να ελέγχεται η πολιτική της στάση.

Φυσικά ο Φράνκο και οι γύρω του δεν έμειναν μόνο σε αυτά, με τις αναφορές για φασιστική συμπεριφορά προς τη Μπαρτσελόνα να είναι δεκάδες, αλλά μια να τις ξεπερνάει όλες.

Το «σκοτεινό» 11-1

Το 11–1 μεταξύ Ρεάλ Μαδρίτης και Μπαρτσελόνα το 1943 ήταν ο επαναληπτικός ημιτελικός του Κυπέλλου Ισπανίας. Στον πρώτο αγώνα, η Μπαρτσελόνα είχε νικήσει 3–0 στη Βαρκελώνη. Στον επαναληπτικό στη Μαδρίτη, η Ρεάλ επικράτησε με το εξωπραγματικό 11–1, σε έναν αγώνα που έμεινε στην ιστορία ως σύμβολο πολιτικής παρέμβασης.

Πριν τον αγώνα, υπάρχουν καταγεγραμμένες μαρτυρίες για απειλές από τις αρχές του φρανκικού καθεστώτος προς τους παίκτες της Μπαρτσελόνα, με σκοπό να «μην προκαλέσουν» και να είναι προσεκτικοί.

Το κλίμα στο γήπεδο ήταν ιδιαίτερα εχθρικό, με παρεμβάσεις από οπαδούς, διαιτητικά σφυρίγματα υπέρ της Ρεάλ και γενική ανοχή της βίας. Η Μπαρτσελόνα σταμάτησε ουσιαστικά να αγωνίζεται μετά τα πρώτα γκολ, σε μια προσπάθεια αυτοπροστασίας.

Το αποτέλεσμα δεν θεωρήθηκε ποτέ αγωνιστικά τίμιο, ακόμη και από πλευρές που πρόσκεινται στη Ρεάλ. Μετά τον αγώνα, οι διοικήσεις και των δύο ομάδων παραιτήθηκαν, πιθανότατα υπό πίεση του καθεστώτος, για να αποτραπούν μεγαλύτερες αντιδράσεις.

Το 11–1 δεν είναι απλώς ένα αθλητικό σκορ. Αντιπροσωπεύει τον τρόπο με τον οποίο το καθεστώς Φράνκο επενέβαινε στον αθλητισμό για λόγους προπαγάνδας και καταστολής, ιδιαίτερα απέναντι σε συμβολικές δυνάμεις όπως η Μπαρτσελόνα, που εξέφραζε την καταλανική ταυτότητα.

Η μεταγραφή του Ντι Στέφανο που άλλαξε την ιστορία

Ένα απ’ τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα παρέμβασης του φρανκικού καθεστώτος στην ιστορία είναι η μεταγραφή του Ντι Στέφανο.

Λέγεται ότι ο καλύτερος παίκτης στον κόσμο εκείνη την εποχή είχε κλείσει να παίξει στη Μπαρτσελόνα η οποία τον είχε ανακαλύψει, καθώς η ομάδα της Καταλονίας είχε συμφώνησε με τη Ρίβερ Πλέιτ, που είχε τα “επίσημα” δικαιώματα του παίκτη.

Τότε όμως παρενέβη η Ρεάλ και συμφώνησε για τον ίδιο ποδοσφαιριστή με τη Μιγιονάριος, η οποία τον είχε υπό “παράτυπη” κατοχή στην Κολομβία.

Έτσι η υπόθεση πήρε τον δρόμο της ομοσπονδίας, η οποία βρισκόταν υπό τον έλεγχο της κυβέρνησης.

Η ομοσπονδία λοιπόν αντί να επιλύσει νομικά τη διαφωνία, πρότεινε έναν “συμβιβασμό”:Ο Ντι Στέφανο να παίζει εναλλάξ έναν χρόνο στη Ρεάλ και έναν στην Μπαρτσελόνα.

Η παραπάνω απόφαση εξόργισε τους «Μπλαουγκράνα», οι οποίοι είχαν κλείσει νόμιμα τον παίκτη, με αποτέλεσμα να αποσυρθούν από την αγορά του Ντι Στέφανο.

Με αυτόν, η Ρεάλ κατέκτησε 5 συνεχόμενα Κύπελλα Πρωταθλητριών Ευρώπης, προσθέτοντας ακόμα ένα λίγο αργότερα.

Ο Ντι Στέφανο ήταν ο καταλύτης αυτής της εποχής κυριαρχίας και η βάση του μύθου της «λευκής αυτοκρατορίας».

Η Μπαρτσελόνα, που είχε ήδη μια ισχυρή ομάδα, έχασε την ευκαιρία να κυριαρχήσει εκείνη την περίοδο…

Πώς χτίστικε η Ευρωπαϊκή αυτοκρατορία της Ρεάλ

Όπως προείπαμε παραπάνω η Ρεάλ Μαδρίτης πήρε 5 σερί Ευρωπαϊκά με τον Ντι Στέφανο να είναι ο σταρ της εποχής, με το καθεστώς του Φράνκο όμως να συμβάλει στην επιτυχία της Ρεάλ όπως μπορόύσε καθημερινά.

Πιο συγκεκριμένα, αρκετές είναι οι αναφορές διπλωματική υποστήριξη σε ευρωπαϊκά ταξίδια, ειδικές θεωρήσεις, ακόμη και χρηματοδότηση για την ομάδα.

Παράλληλα οι επιτυχίες της Ρεάλ της εξασφάλιζαν διακριτική μεταχείριση και εσωτερικά: φορολογικά, θεσμικά, πολιτικά.

Πώς η ανάμειξη Φράνκο επηρεάζει το ποδόσφαιρο του σήμερα

Όπως είπαμε και στην αρχή του άρθρου άλλο η Ρεάλ του τότε και άλλο η Ρεάλ του σήμερα. Άλλο ο κόσμος του τότε, άλλο το ποδόσφαιρο του τότε.

Βέβαια όλα αυτά που συνέβησαν επί Φράνκο έφτιαξαν το τέλειο έδαφος για να φτάσουμε στα σημερινά δεδομένα.

Ναι, η Ρεάλ είναι η μεγαλύτερη ομάδα στον πλανήτη, αλλά μπορεί να μην ήταν με τόσο μεγάλη διαφορά.

Ναι, η Ρεάλ έχει τα περισσότερα Ευρωπαϊκα, αλλά ίσως να μην είχε τόσα πολλά αν ο Ντι Στέφανο είχε πάει στην Μπαρτσελόνα και αν δεν υπήρχε ο Φράνκο.

Και με αυτόν τον τρόπο να είχε λίγο περισσότερο νόημα το ποδόσφαιρο του σήμερα, καθώς αν η διαφορά τροπαίων από τη Μίλαν, τη Λίβερπουλ, τη Μπάγερν ήταν μικρότερη θα ήταν και πιο ωραίο το άθλημα.

Ναι, η Ρεάλ αποτελεί πόλο έλξης για κάθε αθλητή, καθώς είναι η ομάδα με τα περισσότερα τρόπαια. Ίσως να αποτελούσε ακόμα και αν δεν υπήρχε ο Φράνκο.

Ίσως και όχι…

Φωτογραφία: Tifo Football by The Athletic

Διαβάστε επίσης:

Ο ΛΕΞ δεν είναι άλλος ένας μες σ’ αυτό το μπουρδέλο

Πόσο κυβερνητικό θράσος χωράνε τα Τέμπη; Πες εσύ, Κωνσταντίνε Κυρανάκη

Τα εγγόνια των παρτιζάνων πολεμούν τα εγγόνια των φασιστών


Τελευταία άρθρα:

  • 39οΣυνέδριο ΓΣΕΕ – Κέρδισε ο Παναγόπουλος;
    Διάφορα

    39οΣυνέδριο ΓΣΕΕ – Κέρδισε ο Παναγόπουλος;

    Με την ολοκλήρωση των εργασιών του 39ου συνεδρίου, ένα κομμάτι του αστικού τύπου, εξέπεμψε το μήνυμα της επικράτησης, επανεκλογής κι ενίσχυσης του συνταξιούχου κι ελεγχόμενου προέδρου της ΓΣΕΕ.
    Διαβάστε περισσότερα
  • Για τον Γιάννη.
    Ματιές

    Για τον Γιάννη.

    Όταν μετακόμισα στο τελευταίο μου σπίτι, το 2019, στο διπλανό διαμέρισμα ζούσε μια τυπική ελληνική οικογένεια. Ο σύζυγος, ας τον πούμε Γιάννη για την ιστορία, η γυναίκα του και οι δύο γιοί τους, λίγο πάνω από τα είκοσι. Άνθρωποι που τους μαθαίνεις μετά από λίγο καιρό μόνο από τα βήματά τους στη σκάλα.
    Διαβάστε περισσότερα
  • 24/5 στην Τεχνόπολη: Συναυλία για την ασφάλεια των τεχνικών αφιερωμένη στον Γιάννη Αρτόπουλο
    Culture

    24/5 στην Τεχνόπολη: Συναυλία για την ασφάλεια των τεχνικών αφιερωμένη στον Γιάννη Αρτόπουλο

    Σπουδαίοι καλλιτέχνες συνεργάτες του Γιάννη ενώνουν τις φωνές τους με τους θεατές σε μια βραδιά αλληλεγγύης και μνήμης, που θα υπενθυμίσει για όλους μας ότι η ασφάλεια και η ανθρώπινη υπόσταση στον χώρο εργασίας είναι μη διαπραγματεύσιμες αξίες. 
    Διαβάστε περισσότερα
  • Το Κ*ΒΟΞ γιορτάζει 14 χρόνια ζωής
    Θέματα

    Το Κ*ΒΟΞ γιορτάζει 14 χρόνια ζωής

    Το κοινωνικό κέντρο Κ*ΒΟΞ συμπληρώνει 14 χρόνια λειτουργίας με δεκαήμερο εκδηλώσεων.
    Διαβάστε περισσότερα
  • Μαρία Παπαγεωργίου: από τη γη στην Ανδρομέδα
    Culture

    Μαρία Παπαγεωργίου: από τη γη στην Ανδρομέδα

    Φεύγοντας σκεφτόμουν ότι ανεβαίνω στις δρακολίμνες.
    Διαβάστε περισσότερα
  • «Οι θύτες τι φορούσαν;»
    Απόψεις

    «Οι θύτες τι φορούσαν;»

    Η κοινωνία θα επιμένει να ρωτά «τι έκανε εκείνη;» ή θα αρχίσει να ρωτά «τι έκαναν εκείνοι;»
    Διαβάστε περισσότερα